Xe máy điện tăng trưởng, thị trường bắt đầu phân hóa
Theo thông tin được Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đăng tải ngày 9/11/2026, dẫn dữ liệu của Motorcycles Data, lượng xe máy điện tiêu thụ tại Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt gần 1 triệu chiếc. Con số này cho thấy quy mô thị trường xe hai bánh chạy điện đã trở nên đáng kể, tạo thêm sức ép cạnh tranh đối với các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong.
Sự phát triển của xe máy điện diễn ra trong bối cảnh thị trường xe hai bánh Việt Nam vốn có sự hiện diện lâu năm của những thương hiệu lớn như Honda, Yamaha, Suzuki và SYM. Trong đó, Honda và Yamaha có lợi thế về hệ thống phân phối, dịch vụ hậu mãi, độ nhận diện thương hiệu và thói quen tiêu dùng đã hình thành qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, những lợi thế truyền thống đang phải đối mặt với sự thay đổi trong cách người tiêu dùng lựa chọn phương tiện. Nếu trước đây, khả năng tiết kiệm nhiên liệu, độ bền động cơ và giá trị bán lại là những yếu tố được quan tâm hàng đầu, thì hiện nay chi phí sử dụng, khả năng sạc điện, công nghệ và các chính sách hỗ trợ phương tiện xanh cũng bắt đầu ảnh hưởng đến quyết định mua xe.
Đáng chú ý, thị trường xe máy điện không còn chỉ xoay quanh những mẫu xe nhỏ, tốc độ thấp. Các nhà sản xuất đã phát triển nhiều dòng xe có thiết kế, kích thước và khả năng vận hành hướng tới việc thay thế xe tay ga chạy xăng trong nhu cầu di chuyển hằng ngày.
VinFast là một trong những doanh nghiệp đẩy mạnh danh mục xe máy điện tại Việt Nam, với các sản phẩm phục vụ nhiều nhóm khách hàng khác nhau. Bên cạnh đó, các thương hiệu như Yadea, Dat Bike và một số doanh nghiệp khác cũng tham gia cạnh tranh bằng thiết kế, công nghệ pin, khả năng vận hành và chính sách bán hàng.
Ở chiều ngược lại, những hãng xe máy truyền thống cũng không đứng ngoài xu hướng điện hóa. Honda đã tham gia thị trường xe máy điện Việt Nam với các sản phẩm như ICON e: và CUV e:, trong khi Yamaha cũng có những bước đi trong phân khúc phương tiện chạy điện.
Dù vậy, sự phát triển của xe máy điện chưa đồng nghĩa xe xăng sẽ nhanh chóng mất vị thế. Với mạng lưới cửa hàng rộng khắp, khả năng tiếp nhiên liệu thuận tiện và thói quen sử dụng đã hình thành lâu năm, xe máy chạy xăng vẫn có những lợi thế đáng kể, đặc biệt tại khu vực ngoài đô thị.
Xe xăng vẫn dẫn đầu nhưng cuộc đua thị phần đang thay đổi
Số liệu cụ thể từ Motorcycles Data cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, thị trường Việt Nam tiêu thụ 3.021.373 xe máy, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xe máy điện đạt 973.247 chiếc, tăng 90,5%, chiếm khoảng 32,2% tổng lượng tiêu thụ. Xe máy xăng đạt 2.054.213 chiếc, tăng 7,2%. Như vậy, tốc độ tăng trưởng của xe máy điện cao gấp hơn 12 lần xe máy xăng.
Sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng cũng đang làm thay đổi vị trí của các thương hiệu. Theo Motorcycles Data, Honda tiếp tục dẫn đầu thị trường xe máy Việt Nam, với mức tăng trưởng 8,4% sau 9 tháng. Tuy nhiên, VinFast đã vươn lên vị trí thứ hai toàn thị trường, ghi nhận mức tăng trưởng 152,1%. Yamaha đứng thứ ba với mức tăng 23,2%, trong khi Yadea xếp thứ tư, tăng 53,4%.
Đáng chú ý, trong bốn thương hiệu dẫn đầu thị trường đã có hai doanh nghiệp tập trung vào xe điện là VinFast và Yadea. Điều này cho thấy sự cạnh tranh không còn chỉ diễn ra giữa những nhà sản xuất xe xăng truyền thống, mà đang mở rộng sang các doanh nghiệp có thế mạnh về công nghệ điện hóa và hệ sinh thái sử dụng phương tiện.
Một trong những lợi thế lớn nhất của xe máy điện nằm ở chi phí vận hành. Người dùng không phải thay dầu động cơ định kỳ, trong khi chi phí điện năng trên cùng quãng đường thường thấp hơn chi phí xăng. Đối với những người di chuyển thường xuyên như nhân viên giao hàng, tài xế công nghệ hoặc người lao động tại các thành phố lớn, khoản tiết kiệm tích lũy theo thời gian có thể trở thành yếu tố đáng cân nhắc khi lựa chọn phương tiện.
Tuy nhiên, bài toán kinh tế không chỉ nằm ở tiền điện và tiền xăng. Người mua còn phải tính đến tuổi thọ pin, chi phí thay thế, khả năng sửa chữa, giá trị bán lại và mức độ thuận tiện của hệ thống sạc. Đây cũng là những yếu tố khiến xe máy điện chưa thể thay thế hoàn toàn xe xăng, nhất là với người thường xuyên di chuyển đường dài hoặc không có điều kiện sạc tại nhà.
Về phía doanh nghiệp, cuộc cạnh tranh đang chuyển dần từ giá bán sang khả năng cung cấp một hệ sinh thái sử dụng phương tiện. Bên cạnh thiết kế và công nghệ, các nhà sản xuất xe điện phải giải quyết bài toán sạc pin, dịch vụ hậu mãi và khả năng duy trì chất lượng sản phẩm trong nhiều năm. Những thương hiệu xe xăng truyền thống cũng đứng trước yêu cầu phát triển sản phẩm điện hóa nhưng vẫn phải duy trì lợi thế ở thị trường động cơ đốt trong.
Đà tăng trưởng của xe máy điện còn được hỗ trợ bởi định hướng giảm phát thải giao thông tại các đô thị lớn. Dù vậy, mức độ chuyển đổi thực tế sẽ phụ thuộc vào chính sách cụ thể, khả năng đáp ứng của hạ tầng và điều kiện kinh tế của người sử dụng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
