Từ vụ Xuyên Việt Oil, Bộ Công an kiến nghị giao một cơ quan quản lý Quỹ bình ổn xăng dầu

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an nhận định nguyên nhân dẫn đến vụ án tại Xuyên Việt Oil đến từ công tác kiểm tra, giám sát quỹ BOG, thu tiền thuế bảo vệ môi trường. Do đó, Bộ kiến nghị giao một cơ quan duy nhất có quyền hạn, trách nhiệm kiểm tra, giám sát khoản tiền này.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ban hành kết luận điều tra và đề nghị truy tố 15 bị can về các tội danh Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí, tội Đưa hối lộ, tội Nhận hối lộ.

Theo kết luận điều tra, lợi dụng chức vụ quyền hạn, bà Mai Thị Hồng Hạnh (SN 1979, cựu giám đốc kiêm Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Thương mại Vận tải và du lịch Xuyên Việt Oil) đã vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng quỹ Bình ổn giá xăng giá dầu (quỹ BOG) và tiền thuế bảo vệ môi trường, gây thất thoát tài sản Nhà nước với số tiền là 1.463 tỷ đồng.

Bộ Công an kiến nghị giao một cơ quan duy nhất quản lý Quỹ bình ổn xăng dầu
Từ trái qua: Bị can Mai Thị Hồng Hạnh và Nguyễn Thị Như Phương.

Ngoài ra, bị can Hạnh còn trực tiếp hoặc đưa tiền cho cấp dưới đi hối lộ loạt quan chức với tổng số 1.265.000 USD như ông Lê Đức Thọ, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre nhận hối lộ 600.000 USD cùng nhiều quà tặng giá trị lớn; ông Đỗ Thắng Hải, cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương, nhận hối lộ 50.000 USD…

Phía điều tra đánh giá đây là vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ liên quan đến lĩnh vực an ninh năng lượng, an ninh tài chính, ngân hàng xảy ra từ Trung ương đến địa phương, có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp và gây thất thoát tài sản Nhà nước.

Lỗ hổng trong quản lý

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an cho rằng có 4 nguyên nhân chính dẫn đến hành vi phạm tội. Thứ nhất, Quỹ bình ổn xăng dầu (BOG) không được quản lý tập trung mà được để tại doanh nghiệp thương nhân đầu mối kinh doanh và giao doanh nghiệp tự quản lý, chủ động trích lập, sử dụng và báo cáo số dư về cơ quan quản lý.

Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể phương pháp, cách thức quản lý, kiểm tra thực tế số dư Quỹ BOG mà doanh nghiệp đã trích lập trong từng kỳ báo cáo dẫn tới chủ doanh nghiệp lợi dụng được giao quản lý, sử dụng Quỹ BOG để chiếm dụng, sử dụng trái phép.

Tiếp theo, công tác quản lý, thu tiền thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu dù quan trọng nhưng được giao cho thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thu hộ. Trong khi đó, tiền thu hộ không được hạch toán, nộp vào tài khoản định danh riêng biệt nên bị chiếm dụng.

Bộ Công an kiến nghị giao một cơ quan duy nhất quản lý Quỹ bình ổn xăng dầu

Bên cạnh đó, công tác cấp giấy phép kinh doanh xuất - nhập khẩu xăng dầu chưa chặt chẽ, rõ ràng về trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền cấp phép sau khi đã ban hành giấy phép. Công tác "tiền kiểm" và "hậu kiểm" lại thuộc 2 đơn vị khác nhau, dẫn đến việc móc nối, hướng dẫn doanh nghiệp hoặc hợp thức hóa hồ sơ cho doanh nghiệp không duy trì đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu.

Cuối cùng, vì động cơ vụ lợi nên nhiều cán bộ, lãnh đạo thiếu gương mẫu, suy thoái đạo đức, lối sống đã lợi dụng việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, thuế, ngân hàng để trụ lợi, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của Đảng và nhà nước.

Kiến nghị giám sát quỹ bình ổn giá xăng dầu

Từ 4 nguyên nhân trên, phía điều tra kiến nghị với quỹ BOG, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc trích lập, sử dụng và yêu cầu thương nhân đầu mối xăng dầu phải công khai số dư kèm tài liệu, chứng từ chứng minh theo định kỳ hằng tháng để đảm bảo chặt chẽ, minh bạch.

Thứ nhất, đối với công tác kiểm tra, giám sát Quỹ BOG, trước mắt, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc trích lập, sử dụng Quỹ BOG của các cơ quan quản lý nhà nước và yêu cầu thương nhân đầu mối xăng dầu phải công khai số dư Quỹ và tài liệu, chứng từ chứng minh theo định kỳ hàng tháng để đảm bảo chặt chẽ, minh bạch.

Sửa đổi, bổ sung quy định về kinh doanh xăng dầu, theo đó cần quy định rõ ràng trách nhiệm của từng cơ quan quản lý nhà nước và cần thiết giao một cơ quan duy nhất có quyền hạn, trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, giám sát Quỹ BOG hoặc chuyển Quỹ BOG về cơ quan Nhà nước quản lý trực tiếp.

Trường hợp phát hiện có vi phạm thì chuyển ngay cơ quan điều tra có thẩm quyền để xem xét, xử lý hình sự.

Thứ hai, đối với công tác quản lý, thu tiền thuế bảo vệ môi trường, pháp luật cần quy định thời gian cụ thể mà doanh nghiệp phải nộp số tiền thuế đã thu hộ vào ngân sách Nhà nước và trách nhiệm hình sự của người đại diện pháp luật của doanh nghiệp trong trường hợp không thực hiện việc chuyển nộp số tiền đã thu hộ này vào ngân sách Nhà nước theo thời gian quy định.

Cơ quan thuế cần tăng cường công tác thanh tra, giám sát và chỉ đạo các tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền chấn chỉnh trong quản lý, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thuế tại doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và kịp thời có biện pháp xử lý hoặc kiến nghị xử lý.

Trường hợp, để xảy ra sai phạm về thời gian chuyển nộp tiền thuế bảo vệ môi trường vào ngân sách Nhà nước thì người đứng đầu cơ quan thuế và doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Thứ ba, đối với việc cấp giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, pháp luật cần quy định trách nhiệm, chế tài nghiêm khắc đối với đơn vị, người có thẩm quyền cấp phép sau khi cấp phép.

Trường hợp doanh nghiệp không duy trì điều kiện cấp phép thì phải kiến nghị thu hồi giấy phép và có hình thức phạt bổ sung nghiêm khắc đối với doanh nhiệp, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp (như cấm kinh doanh lĩnh vực xăng dầu trong thời gian nhất định; phạt tiền...).

Thứ tư, đối với các vấn đề, lĩnh vực khác có liên quan trọng vụ án, các cơ quan có thẩm quyền liên quan cần khẩn trương rà soát, kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định về lĩnh vực, ngành chuyên môn phụ trách và quy định chế tài xử lý nghiêm khắc có tính chất răn đe, giáo dục nhằm phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi sai phạm, tham nhũng, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Tin khác
Giao dịch tiền mã hóa nào có thể bị đưa vào diện đáng ngờ?
Giao dịch tiền mã hóa nào có thể bị đưa vào diện đáng ngờ?

Từ chia nhỏ giao dịch, chuyển tài sản qua nhiều ví đến sử dụng công cụ che giấu danh tính, nhiều hành vi trên thị trường tài sản mã hóa sẽ được đưa vào diện theo dõi theo quy định mới về phòng, chống rửa tiền, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Giao dịch logistics “lai” đặt ra yêu cầu mới về quản trị dữ liệu và chứng từ
Giao dịch logistics “lai” đặt ra yêu cầu mới về quản trị dữ liệu và chứng từ

Chuyển đổi số đang thúc đẩy ngành logistics nhưng mô hình kết hợp giữa chứng từ giấy và giao dịch điện tử cũng làm gia tăng rủi ro pháp lý. Doanh nghiệp cần kiểm soát dữ liệu, xác thực chứng từ và xác lập rõ thứ tự ưu tiên để hạn chế tranh chấp.

TP Hồ Chí Minh kỳ vọng tạo cú hích mới từ mô hình outlet
TP Hồ Chí Minh kỳ vọng tạo cú hích mới từ mô hình outlet

TP Hồ Chí Minh đang nghiên cứu phát triển các mô hình outlet quy mô lớn, kết hợp mua sắm, dịch vụ, giải trí và du lịch, nhằm tăng sức hút điểm đến và nâng mức chi tiêu của du khách.

FDI vào Việt Nam: Hạ tầng tốt chưa đủ, tốc độ triển khai mới là lợi thế
FDI vào Việt Nam: Hạ tầng tốt chưa đủ, tốc độ triển khai mới là lợi thế

Dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh khi sản xuất, hạ tầng và vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực ngày càng được củng cố. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế, lợi thế về chi phí, thị trường và vị trí địa lý đang phải đi cùng một yêu cầu ngày càng rõ: rút ngắn khoảng cách từ quyết định đầu tư đến khi dự án có thể vận hành thực tế.

Dệt may tìm dư địa tăng trưởng từ chuyển đổi xanh
Dệt may tìm dư địa tăng trưởng từ chuyển đổi xanh

Xuất khẩu dệt may 7 tháng đầu năm 2026 đạt 27,02 tỷ USD, tăng 2,67% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, hàng may mặc chỉ tăng 0,70%, thấp hơn nhiều so với xơ sợi, vải và phụ liệu. Diễn biến này cho thấy doanh nghiệp không chỉ phải cạnh tranh bằng giá, chất lượng và tiến độ giao hàng, mà còn cần kiểm soát tốt nguyên liệu, năng lượng, phát thải và truy xuất nguồn gốc.

Savills chỉ ra lợi thế cạnh tranh tiếp theo của Việt Nam trong cuộc đua hút vốn quốc tế
Savills chỉ ra lợi thế cạnh tranh tiếp theo của Việt Nam trong cuộc đua hút vốn quốc tế

Theo Savills Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn quốc tế ngày càng lớn, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở nền tảng sản xuất hay vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực. Hạ tầng ngày càng hoàn thiện, môi trường pháp lý minh bạch và khả năng đưa dự án vào vận hành hiệu quả đang trở thành những yếu tố quan trọng để chuyển hóa tăng trưởng thành dòng vốn đầu tư dài hạn.

An ninh năng lượng kích hoạt chu kỳ đầu tư mới ngành dầu khí
An ninh năng lượng kích hoạt chu kỳ đầu tư mới ngành dầu khí

Giá dầu neo ở mức cao, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng cùng loạt dự án khai thác, khí - LNG và lọc hóa dầu đang mở ra chu kỳ đầu tư mới cho ngành dầu khí Việt Nam. Dòng vốn được kỳ vọng lan tỏa trên toàn chuỗi, từ thượng nguồn đến hạ nguồn, trong bối cảnh nguồn cung trong nước chịu áp lực suy giảm và nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng.

Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026: Thị trường linh hoạt hơn, doanh nghiệp lớn có thêm lợi thế
Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026: Thị trường linh hoạt hơn, doanh nghiệp lớn có thêm lợi thế

Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026 đề xuất chuyển mạnh sang cơ chế giá thị trường, đồng thời siết điều kiện đối với thương nhân đầu mối và tinh gọn hệ thống phân phối.

Tin mới
Đọc nhiều
Xu hướng đọc