Khả năng phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam
Theo dự báo tại Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố, GDP của Việt Nam trong năm 2024 là 6,5%, tăng cao hơn mức 5,5% được dự báo hồi tháng 4/2024. Tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025 cũng được dự báo đạt 6,5%, vượt qua dự báo ban đầu là 6,0%.
Việc WB điều chỉnh tăng dự báo này phản ánh khả năng phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh thách thức từ thị trường toàn cầu. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng GDP cao nhất khu vực, vượt qua nhiều nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia và Philippines.
Báo cáo của WB cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam đã thành công trong việc kết nối với các đối tác thương mại lớn trên thế giới, đặc biệt là thị trường Mỹ. Các doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ đã chứng kiến doanh thu tăng gần 25% trong giai đoạn từ 2018-2021. Tuy nhiên, WB cũng lưu ý rằng các quy định về xuất xứ và hạn chế thương mại có thể gây ra những thách thức mới cho Việt Nam trong tương lai.
Mặc dù nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với bất ổn từ các căng thẳng địa chính trị và sự thay đổi công nghệ, Việt Nam đã nhanh chóng thích nghi và tìm kiếm các cơ hội mới. Điều này đã giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, trở thành một điểm sáng trong khu vực Đông Á.
Với dự báo này, tăng trưởng GDP của Việt Nam cao hơn 8 quốc gia trong khu vực ASEAN và Trung Quốc.
Trong đó, Trung Quốc được WB dự báo tăng trưởng GDP đạt 4,8% trong năm 2024 và giảm còn 4,3% trong năm 2025. WB cho rằng, nguyên nhân giảm là do thị trường bất động sản yếu kéo dài, niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng thấp, bên cạnh những thách thức mang tính cơ cấu như già hóa dân số và những căng thẳng toàn cầu.
Còn tại khu vực ASEAN, con số này tại Thái Lan là 2,4% và 3,0%, tại Malaysia là 4,9% và 4,5%, tại Indonesia là 5,0% và 5,1%, Philippines là 6,0% và 6,1%...
Báo cáo của WB cho rằng, tăng trưởng chung của khu vực Đông Á và Thái Bình Dương dự báo đạt 4,8% trong năm 2024 nhưng sẽ chững lại còn 4,4% vào năm 2025. Tăng trưởng chung của khu vực ngoại trừ Trung Quốc dự báo đạt 4,7% trong năm 2024 và 4,9% trong năm 2025, nhờ tiêu dùng trong nước tăng lên, xuất khẩu hàng hóa phục hồi và du lịch tăng trở lại.
Theo WB, trong các nền kinh tế lớn, chỉ có Indonesia dự kiến tăng trưởng trong năm 2024 và 2025 bằng hoặc cao hơn mức trước đại dịch, trong khi tăng trưởng ở Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam dự kiến sẽ thấp hơn mức trước đại dịch.
Thách thức từ sự thay đổi công nghệ và biến động thị trường.
Tại họp báo công bố báo cáo được tổ chức vào ngày 8/10/2024, bà Manuela V. Ferro, Phó Chủ tịch WB khu vực Đông Á và Thái Bình Dương cho biết, các quốc gia ở khu vực này tiếp tục là động lực tăng trưởng cho nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại.
Để duy trì sự tăng trưởng mạnh mẽ trong trung hạn, các quốc gia trong khu vực phải chủ động hiện đại hóa và cải cách nền kinh tế của mình để thích nghi với sự chuyển đổi các mô hình thương mại và thay đổi về công nghệ.
Một trọng tâm đặc biệt của báo cáo xem xét cách các quốc gia trong khu vực có thể tận dụng các công nghệ mới để tiếp tục tạo việc làm cho người dân của họ. Robot công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng kỹ thuật số đang tác động đến thị trường lao động trong khu vực. Trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2022, việc áp dụng robot đã giúp tạo ra việc làm cho khoảng 2 triệu người.
Các lao động chính thức có tay nghề cao do năng suất cao hơn và quy mô sản xuất tăng lên cũng như nhu cầu về các kỹ năng bổ sung. Nhưng robot cũng đã thay thế khoảng 1,4 triệu (3,3%) lao động chính thức có kỹ năng thấp ở các nước ASEAN-5.
Tỷ lệ việc làm ở Đông Nam Á bị đe dọa bởi AI nhỏ hơn so với các nền kinh tế tiên tiến. Nhưng khu vực này cũng kém vị thế hơn để tận dụng các lợi ích về năng suất của AI vì chỉ có 10% việc làm liên quan đến các nhiệm vụ bổ sung cho AI - so với khoảng 30% ở các nền kinh tế tiên tiến.
Ông Aaditya Mattoo, chuyên gia kinh tế trưởng của WB Đông Á và Thái Bình Dương cho biết: Mô hình phát triển của Đông Á - dựa vào thị trường toàn cầu mở và sản xuất thâm dụng lao động - đang bị thách thức bởi căng thẳng thương mại và công nghệ mới. Phản ứng tốt nhất là tăng cường các hiệp định thương mại và trang bị cho mọi người các kỹ năng và khả năng di chuyển để tận dụng các công nghệ mới.
Phân tích về trường hợp Việt Nam, báo cáo của WB nhận định, Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội tăng cường vai trò của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu bằng cách "kết nối" các đối tác thương mại lớn.
Các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ chứng kiến doanh thu tăng gần 25% nhanh hơn so với các thị trường khác trong giai đoạn 2018-2021.
Tuy nhiên, báo cáo cho rằng, các nền kinh tế có thể ngày càng bị hạn chế trong việc đóng vai trò "kết nối một chiều" khi các quy tắc xuất xứ và hạn chế xuất nhập khẩu mới, nghiêm ngặt được áp dụng.
Cũng theo WB, các nước láng giềng của Trung Quốc đã được hưởng lợi từ tăng trưởng mạnh mẽ của nước này trong 3 thập kỷ qua, nhưng quy mô của động lực đó hiện đang giảm dần. Cùng với đó, bất ổn toàn cầu có thể tác động tiêu cực đến các nền kinh tế khu vực.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
