Ba động lực lớn và bài toán giảm tồn kho cuối năm
Theo đánh giá của Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh mức tăng 11% của ngành chế biến lương thực, thực phẩm đến từ ba động lực chính. Cụ thể, doanh nghiệp mở rộng năng lực sản xuất. Ngành sản xuất chế biến thực phẩm tăng 11,1%, mức cao nhất trong 4 năm gần đây; cùng kỳ các năm 2023, 2024, 2025 lần lượt tăng 4,9%, 5,2% và 8,6%. Nhiều sản phẩm tăng cao là cà phê các loại tăng 20,6%, nước chấm các loại tăng 20%. Lao động ngành chế biến thực phẩm tăng 15,9%, thuộc nhóm tăng cao nhất toàn ngành công nghiệp.
Thứ hai, sản xuất đồ uống phục hồi, tăng 10,5% (cùng kỳ tăng 4,9%); trong đó bia chai, lon tăng 15,5%. Nhu cầu từ dịch vụ ăn uống và du lịch hỗ trợ trực tiếp cho ngành: 9 tháng, doanh thu dịch vụ ăn uống tăng 14,3%, doanh thu lữ hành tăng 16,6%.
Thứ ba, tổng cầu trên địa bàn duy trì ở mức cao. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 1.488.689 tỷ đồng, tăng 13,8%. Cùng với đó, chương trình bình ổn thị trường có 66 doanh nghiệp lớn tham gia, giúp doanh nghiệp chủ lực của ngành giữ được đơn hàng ổn định.
Bên cạnh sự tăng trưởng trên thì các doanh nghiệp của ngành chưa lan tỏa đồng đều. Theo phân tích từ Sở Công Thương cho rằng sản xuất tăng nhanh hơn tiêu thụ. Đến tháng 9, tồn kho ngành sản xuất đồ uống tăng 43,4% và ngành chế biến thực phẩm tăng 20% so với cùng kỳ, trong khi tồn kho toàn ngành chế biến, chế tạo giảm 0,4%.
Song song đó, sức mua tăng chủ yếu ở các nhóm hàng khác; trong tháng 9, nhóm lương thực, thực phẩm chiếm 25% doanh thu bán lẻ hàng hóa nhưng giảm 0,9% so với cùng kỳ, trong khi bán lẻ hàng hóa chung tăng 17,6%.
Đồng thời có sự phân hóa giữa các khu vực doanh nghiệp khi tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá quý III tốt hơn hoặc ổn định là 85% ở khu vực Nhà nước, 79,3% ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và 73,1% ở khu vực ngoài nhà nước; riêng ngành đồ uống, lao động giảm 9,6% dù sản lượng tăng.
Mặt khác, khảo sát của Thống kê TP Hồ Chí Minh cho thấy ba yếu tố tác động lớn nhất đến doanh nghiệp công nghiệp là cạnh tranh của hàng trong nước cao (50%), nhu cầu thị trường trong nước thấp (45,9%) và lãi suất vay vốn cao (37,8%). Chi phí đầu vào cũng chịu áp lực khi chỉ số giá nhóm giao thông bình quân 9 tháng tăng 7,53%, chủ yếu do giá xăng dầu. Thêm vào đó, nguồn nguyên liệu của ngành còn phụ thuộc nhiều vào các địa phương ngoài thành phố, chi phí bảo quản, vận chuyển ở mức cao.
Về giải pháp, Sở Công Thương phối hợp Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước thành phố triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND thành phố. Đến nay, thành phố đã chấp thuận cho vay 3 dự án với tổng vốn vay hơn 334 tỷ đồng.
Đặc biệt, Sở này đẩy mạnh kích cầu, kết nối tiêu thụ để giảm tồn kho, ưu tiên nhóm đồ uống và thực phẩm chế biến trong đợt cao điểm cuối năm; cũng như hỗ trợ tối thiểu 500 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh ứng dụng thương mại điện tử, mở rộng bán hàng đa kênh.
Dồn lực kích cầu ngành thực phẩm
Để mở rộng đầu ra, Sở Công Thương tổ chức đợt kích cầu cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán 2027 từ tháng 11/2026, gắn với dịch vụ ăn uống và du lịch, và tổ chức Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu năm 2026. Đồng thời, Sở tiếp tục tuần lễ xúc tiến ngành công nghiệp thực phẩm và mở rộng chương trình “Tick xanh trách nhiệm” để đưa sản phẩm đạt chuẩn vào hệ thống phân phối hiện đại và bếp ăn trường học.
Nhằm ổn định nguồn nguyên liệu, nguồn tại chỗ có cải thiện (đàn lợn tăng 5,9%) tuy nhiên quy mô còn hạn chế, đàn bò sữa giảm 2,1%. Do đó, Sở tổ chức chương trình kết nối cung - cầu giữa thành phố và các tỉnh, thành; triển khai hợp tác với các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên giai đoạn 2026-2030; tiếp tục vận hành sàn giao dịch thịt heo và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cơ sở chế biến gắn với vùng nguyên liệu.
Về giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh, Sở Công Thương triển khai chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2030, kế hoạch xây dựng chuỗi liên kết doanh nghiệp theo cụm ngành và thu hút đầu tư trung tâm logistics, trung tâm phân phối.
Ngoài ra, Sở cũng trình ban hành Danh mục sản phẩm công nghiệp chủ lực, tiềm năng giai đoạn 2026-2030; cũng như tăng cường kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc để bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
