Hạn hán tại miền Nam gây sức ép lên nguồn cung vụ mới
Triển vọng nguồn cung gạo non-basmati của Ấn Độ đang xuất hiện những dấu hiệu kém thuận lợi khi tình trạng thiếu mưa ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất tại một số khu vực. Theo Platts thuộc S&P Global Energy, ngày 1/10, chính quyền bang Andhra Pradesh đã công bố tình trạng hạn hán sớm tại 21 quận/huyện.
Thông báo của chính quyền bang cho biết lượng mưa trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 thấp hơn mức thông thường 53,4%. Kết hợp với ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, tình trạng thiếu hụt mưa đã khiến nhà chức trách xem xét và công bố hạn hán sớm đối với vụ kharif năm nay.
Đây là diễn biến đáng chú ý bởi kharif là vụ mùa gió mùa quan trọng của Ấn Độ, có vai trò lớn đối với sản lượng lúa gạo. Nếu thời tiết bất lợi làm giảm năng suất hoặc sản lượng thu hoạch, lượng thóc đưa ra thị trường trong giai đoạn đầu vụ có thể không đáp ứng kỳ vọng, qua đó tạo sức ép lên giá.
Ông Mukesh Jain, Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo bang Chhattisgarh, nhận định ngày 12/10 rằng giá thóc vụ mới trong tháng 10 và tháng 11 có khả năng cao hơn mức giá hỗ trợ tối thiểu (MSP) của chính phủ, do lượng thóc thực tế tại các vùng sản xuất đang khá hạn chế.
Trước đó, Chính phủ Ấn Độ đã nâng MSP đối với thóc kharif phẩm cấp thông thường lên 24.410 rupee/tấn, từ mức 23.690 rupee/tấn. Đây là mức giá hỗ trợ được sử dụng trong chính sách thu mua của chính phủ. Trong bối cảnh nguồn cung thương mại hạn chế, giá thóc trên thị trường có thể chịu áp lực tăng ngay từ đầu vụ.
Theo ông Jain, lượng thóc tại các nhà máy xay xát hiện chủ yếu phục vụ chương trình thu mua của chính phủ. Hoạt động của các nhà máy cũng dự kiến gián đoạn khoảng 15 ngày trong giai đoạn lễ hội Diwali, từ ngày 8/11 đến ngày 25/11. Nếu hoạt động thu mua tăng lên trong khi nguồn cung sẵn có không dồi dào, giá xuất khẩu có thể chịu tác động tăng theo.
Một nhà xuất khẩu tại Andhra Pradesh cũng cho rằng tình trạng thiếu mưa tại địa phương có thể khiến sản lượng suy giảm, đẩy giá thóc đầu vụ lên cao hơn MSP. Tuy nhiên, nguồn tin này nhận định bang Chhattisgarh vẫn có khả năng đạt một vụ mùa bội thu, cho thấy triển vọng nguồn cung giữa các khu vực sản xuất chưa hoàn toàn đồng nhất.
Giá gạo xuất khẩu tăng, thị trường chờ số liệu sản lượng chính thức
Những lo ngại về nguồn cung đang xuất hiện trong bối cảnh giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ tăng liên tục trong nhiều tháng. Theo Platts, giá mặt hàng này tại cảng Kakinada được định giá ở mức 378 USD/tấn FOB vào ngày 12/10/2026, tăng từ mức 317 USD/tấn ngày 17/5.
Diễn biến trên phản ánh sức ép tăng giá đã hiện diện trên thị trường trước khi có đầy đủ số liệu xác nhận về sản lượng vụ mới. Nếu nguồn cung thóc thực tế thấp hơn dự kiến, chi phí nguyên liệu đầu vào tăng có thể tiếp tục tác động đến giá gạo thành phẩm và giá chào bán xuất khẩu.
Ngoài yếu tố thời tiết, vấn đề an ninh lương thực cũng được các bên tham gia thị trường quan tâm. Ông Mukesh Jain cho rằng nguy cơ gián đoạn nguồn cung ngũ cốc trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine có thể thúc đẩy một số quốc gia tăng mua gạo để bảo đảm nguồn cung lương thực. Nếu nhu cầu nhập khẩu tăng trong khi nguồn cung xuất khẩu bị thu hẹp, thị trường có thể phải đối mặt với áp lực giá lớn hơn.
Tuy nhiên, phản ứng của người mua vẫn phụ thuộc vào triển vọng mùa vụ và mặt bằng giá. Một người mua tại Benin cho biết ngày 12/10 rằng họ đang chờ số liệu sản lượng chính thức trước khi đánh giá thị trường, bởi giá gạo vụ mới thường có xu hướng thấp hơn mức giá hiện tại. Điều này cho thấy một bộ phận khách hàng vẫn thận trọng, chưa vội đẩy mạnh mua vào khi chưa có thêm thông tin về nguồn cung.
Theo ước tính của S&P Global Energy CERA, sản lượng lúa gạo của Ấn Độ trong niên vụ 2026-2027, kéo dài từ tháng 10/2026 đến tháng 9/2027, có thể đạt 146 triệu tấn, giảm 8 triệu tấn so với niên vụ trước do tác động của El Niño. Đây là dự báo cần tiếp tục được theo dõi và đối chiếu với số liệu thu hoạch chính thức trong thời gian tới.
Trong ngắn hạn, thị trường gạo non-basmati của Ấn Độ có thể chịu sức ép từ nguồn cung vụ mới hạn chế, chi phí thóc tăng và những gián đoạn trong hoạt động xay xát. Dù vậy, mức độ tăng giá thực tế còn phụ thuộc vào sản lượng thu hoạch tại từng bang, tiến độ thu mua của chính phủ, lượng hàng tồn kho và nhu cầu nhập khẩu.
Đối với các quốc gia nhập khẩu, trong đó có những thị trường phụ thuộc vào nguồn cung gạo từ Ấn Độ, việc theo dõi sát diễn biến mùa vụ và giá chào bán sẽ có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng kế hoạch mua hàng. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định giá gạo quốc tế sẽ tăng liên tục nếu chưa có thêm dữ liệu xác nhận về mức suy giảm sản lượng và diễn biến nhu cầu trong các tháng cuối năm.
 | Xuất khẩu gạo Việt Nam Tăng dư địa ở phân khúc giá trị caoXuất khẩu gạo Việt Nam đang chịu sức ép từ nhu cầu suy yếu giá bán giảm và cạnh tranh nguồn cung quốc tế Trong bối cảnh đó nâng chất lượng phát triển thương hiệu và mở rộng phân khúc giá trị cao được xem là hướng đi quan trọng để cải thiện hiệu quả xuất khẩu |
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
