Nợ phải trả vượt 14.000 tỷ đồng, tồn kho vẫn giữ hơn nửa tài sản
Áp lực tài chính của Phát Đạt đang hiển hiện rõ trong cơ cấu nguồn vốn khi phần lớn được tài trợ từ nợ. Đến cuối quý 1/2026, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp là 14.044 tỷ đồng, giảm 5,4% so với đầu năm nhưng vẫn chiếm hơn một nửa tổng tài sản. Trong đó, nợ vay ngắn hạn là 1.107 tỷ đồng và vay dài hạn 3.299 tỷ đồng.
Nếu chỉ nhìn vào dư nợ vay tài chính hơn 4.400 tỷ đồng, bức tranh có vẻ đã bớt căng hơn so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, cơ cấu nợ của Phát Đạt vẫn còn nhiều nghĩa vụ phải xoay vòng. Riêng ghi nhận về phải trả ngắn hạn khác lên tới 8.574 tỷ đồng. Điều này cho thấy bài toán vốn không chỉ là giảm vay, mà còn nằm ở các khoản phải thanh toán và nhu cầu tiền cho dự án.
Đáng chú ý, một phần lớn tài sản của Phát Đạt cũng đang nằm dưới dạng hàng tồn kho. Cuối quý 1/2026, tồn kho của Phát Đạt chiếm 15.062 tỷ đồng, tương đương hơn 56% tổng tài sản. Có thể kể tên nhiều dự án của Phát Đạt đang nắm hàng nghìn tỷ đồng tồn kho như: The EverRich 2 chiếm 5.975 tỷ đồng; Tropicana Bến Thành Long Hải gần 1.995 tỷ đồng; các dự án Thuận An 1 và Thuận An 2 khoảng 1.578 tỷ đồng.
Trong khi hơn một nửa tài sản nằm ở tồn kho, các khoản phải thu ngắn hạn cũng tăng 16,4% lên 8.147 tỷ đồng, cho thấy vốn của Phát Đạt không chỉ nằm trong tồn kho mà còn nằm ở phải thu và trả trước. Với những mảng màu tối về tài chính, không quá khó hiểu khi Phát Đạt đang phải tìm kiếm nguồn vốn thông qua nhiều kênh khác ngoài nợ vay.
Doanh thu giảm 76%, báo lãi nhờ thoái vốn
Trong lúc bảng cân đối còn chịu áp lực nợ và tồn kho, kết quả kinh doanh quý đầu năm chưa có dấu hiệu tích cực. Quý 1/2026, Phát Đạt ghi nhận doanh thu thuần 104 tỷ đồng, giảm 76% so với cùng kỳ. Giá vốn chưa tới 2,5 tỷ đồng giúp lợi nhuận gộp đạt 102 tỷ đồng, nhưng quy mô doanh thu cốt lõi đã có dấu hiệu đi lùi.
Đáng chú ý, lợi nhuận của Phát Đạt quý này chủ yếu tới từ hoạt động tài chính. Doanh thu tài chính đạt 907 tỷ đồng, gấp 477 lần cùng kỳ, trong đó 906 tỷ đồng đến từ lãi thanh lý khoản đầu tư. Khoản này phát sinh sau khi công ty con Cao ốc Bình Dương hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Cao ốc Thiên Long.
Nhờ khoản thu này, Phát Đạt báo lãi sau thuế 138 tỷ đồng, tăng 171% so với cùng kỳ. Có thể thấy Phát Đạt đã báo lãi lớn nhờ hoạt động chuyển nhượng thoái vốn thay vì kinh doanh cốt lõi từ BĐS tại các dự án đang triển khai. Tổng kết lại sau ba tháng, doanh nghiệp mới hoàn thành 16% kế hoạch lợi nhuận năm.
Chi phí tài chính cũng là điểm cần theo dõi khi tăng 545% lên 432 tỷ đồng, chủ yếu do phát sinh 307 tỷ đồng dự phòng tổn thất đầu tư. Khi lợi nhuận phụ thuộc nhiều vào thoái vốn, còn chi phí tài chính tăng mạnh, chất lượng lợi nhuận của Phát Đạt chưa đủ để làm nhẹ câu chuyện nợ.
Phát hành gần 200 triệu cổ phiếu để làm dự án, cổ đông đối mặt nguy cơ pha loãng
Trong bối cảnh nợ phải trả còn hơn 14.000 tỷ đồng, Phát Đạt đang có động thái tìm kiếm nguồn vốn từ cổ đông. Doanh nghiệp dự kiến chào bán thêm gần 199,6 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tỷ lệ thực hiện quyền mua 5:1. Với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, số tiền dự kiến thu về đạt hơn 1.996,6 tỷ đồng.
Phần lớn số tiền này không dùng trực tiếp để giảm nợ. Theo phương án công bố, Phát Đạt dự kiến dùng 1.550 tỷ đồng đầu tư dự án ven sông Hàn thông qua góp vốn và mua cổ phần tại Công ty Đà Nẵng Centre Point. Ngoài ra, 300 tỷ đồng được dùng để mua cổ phần Công ty AKYN, chủ đầu tư dự án 239, còn 145,6 tỷ đồng bổ sung vốn lưu động.
Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của Phát Đạt sẽ tăng từ hơn 9.978 tỷ đồng lên hơn 11.973,7 tỷ đồng. Về mặt kế toán, tăng vốn chủ sở hữu có thể giúp bảng cân đối bớt lệ thuộc vào vốn vay. Nhưng với cổ đông, lượng cổ phiếu lưu hành tăng thêm gần 20% đồng nghĩa rủi ro pha loãng hiện hữu.
Điểm bất lợi nằm ở chỗ cổ đông phải góp thêm tiền trong khi doanh nghiệp vẫn còn hơn 15.000 tỷ đồng tồn kho, hơn 8.100 tỷ đồng phải thu ngắn hạn và hơn 14.000 tỷ đồng nợ phải trả. Nếu không thực hiện quyền mua, tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết sẽ giảm sau phát hành. Với nhà đầu tư, câu hỏi lớn không chỉ là Phát Đạt có huy động thành công hay không, mà là số vốn mới có tạo ra dòng tiền đủ nhanh để bù lại rủi ro pha loãng hay không.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
