Động thái này của Cục Thuế nhằm gỡ bỏ tâm lý lo ngại cho hàng triệu hộ kinh doanh trong bối cảnh chuyển đổi sang phương pháp kê khai từ đầu năm nay.
Gỡ bỏ nỗi lo "hồi tố"
Từ ngày 1/1/2026, toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên cả nước chính thức chuyển sang phương pháp nộp thuế kê khai theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị quyết 198/2025/QH15. Trước sự thay đổi lớn này, nhiều hộ kinh doanh phát sinh tâm lý e ngại rằng khi kê khai doanh thu thực tế của năm 2026 (thường cao hơn mức khoán cũ), cơ quan thuế sẽ so sánh và truy thu thuế của các năm trước.
Tuy nhiên, tại Công văn số 307/CT-PC ban hành ngày 19/1/2026, Cục Thuế đã đưa ra hướng dẫn rõ ràng để trấn an người nộp thuế. Theo đó, cơ quan thuế cam kết không thực hiện kiểm tra thuế và không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xử lý hồi tố đối với nghĩa vụ thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán từ năm 2025 trở về trước.
Chính sách này áp dụng cho cả các trường hợp hộ kinh doanh có sự thay đổi quy mô hoạt động dẫn đến doanh thu tính thuế thay đổi từ 50% trở lên, miễn là trước đó họ đã được cơ quan thuế ấn định doanh thu và xác định mức nộp theo đúng quy định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế 2019.
Phát biểu về vấn đề này, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định: "Doanh thu kê khai thực tế của hộ kinh doanh trong năm nay cũng không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán các năm trước".
Nguyên tắc không áp dụng bất lợi cho người dân
Quyết định này dựa trên nguyên tắc pháp lý quan trọng được nêu tại khoản 4 Điều 5 Nghị quyết 198/2025/QH15, quy định không được áp dụng hồi tố các quy định pháp luật để xử lý bất lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Việc đảm bảo không truy thu hồi tố giúp các hộ kinh doanh yên tâm thực hiện đúng chế độ sổ sách, hóa đơn và kê khai trung thực doanh thu thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế mới mà không lo "hậu họa" từ giai đoạn thuế khoán trước kia.
Vẫn xử lý nghiêm hành vi gian lận
Mặc dù không truy thu dựa trên sự chênh lệch doanh thu giữa hai thời kỳ, Cục Thuế lưu ý rằng đây không phải là sự "buông lỏng" quản lý.
Công văn 307 nêu rõ, nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi gian lận, cố tình che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, các trường hợp này vẫn sẽ bị xử lý nghiêm. Tùy theo mức độ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP hoặc thậm chí bị xử lý hình sự về tội trốn thuế nếu vi phạm nghiêm trọng.
Các mức phạt hành chính bao gồm phạt tiền (tối đa 100 triệu đồng với cá nhân vi phạm thủ tục thuế), phạt 20% số tiền thuế khai thiếu, hoặc phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn. Ngoài ra, người vi phạm còn buộc phải nộp đủ số thuế thiếu, tiền chậm nộp và có thể bị đình chỉ hoạt động in hóa đơn.
Hỗ trợ tối đa cho chuyển đổi số
Bên cạnh việc tháo gỡ vướng mắc về chính sách, cơ quan chức năng cũng triển khai các giải pháp kỹ thuật để hỗ trợ 3,6 triệu hộ kinh doanh (trong đó có 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định) thích nghi với phương pháp mới.
Cụ thể, từ ngày 15/1/2026, theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, Nhà nước cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung cho các hộ kinh doanh. Các phần mềm này được tích hợp sẵn tính năng hóa đơn điện tử và chữ ký số, giúp người dân dễ dàng tuân thủ quy định mới mà không tốn kém chi phí đầu tư ban đầu.
Lãnh đạo cơ quan thuế cũng cho biết sẽ tăng cường các kênh tiếp nhận vướng mắc và cung cấp tài liệu hướng dẫn theo phương thức "cầm tay chỉ việc" để hộ kinh doanh dễ dàng tra cứu, đối chiếu trong quá trình kê khai.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
