Mặt bằng lãi suất cho vay ký quỹ chứng khoán tăng mạnh
Mặt bằng lãi suất cho vay ký quỹ chứng khoán đã tăng mạnh so với cách đây một năm - giai đoạn thị trường chứng khoán bùng nổ vượt mốc 1.500 điểm. Mức phổ biến khi đó là 9-11% một năm, thậm chí có công ty còn tung chính sách cho vay 6% một năm và cam kết cố định trong nửa năm.
Trong vòng 1 tháng trở lại đây, một số công ty chứng khoán như: VNDirect, Yuanta, ACBS… lần lượt đưa thông báo nâng lãi suất cho vay ký quỹ (margin) và ứng trước tiền bán chứng khoán từ mức khoảng 12% lên gần 14%/năm.
Mới đây, Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT thông tin điều chỉnh lãi suất cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán lên 13,8% một năm kể từ ngày 7/11. Những khách hàng giao dịch cổ phiếu trong danh mục 50 mã có nền tảng cơ bản và thanh khoản tốt nhất thị trường do VNDIRECT lựa chọn được ưu đãi lãi suất 10,9% một năm.
Cũng từ ngày 7/11/2022, mức lãi suất áp dụng đối với sản phẩm Margin T14 của ACBS sẽ được điều chỉnh tăng đối với khoản vay trong 14 ngày đầu tiên, từ mức 4,5%/năm lên mức 6%/năm. Kể từ ngày 15 trở đi, mức lãi suất được giữ nguyên ở mức 14%/năm. Đối với các khoản vay cũ phát sinh trước ngày 7/11/2022, ACBS vẫn áp dụng chính sách lãi suất hiện tại.
Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cũng tăng lãi suất margin từ 12% lên 13,5% một năm, áp dụng từ giữa tuần sau. Tương tự, Công ty Chứng khoán ACB nâng lãi suất cho 14 ngày vay đầu tiên từ 4,5% lên 6% một năm và giữ nguyên mức lãi suất 14% một năm kể từ ngày vay thứ 15 trở đi.
Tương tự, Chứng khoán TCBS từ ngày 7/11 cũng áp dụng biểu phí lãi suất trong hạn một năm là 14% với mức lãi suất quá hạn là 20%/năm.
Trước đó, từ ngày 1/11, Công ty cổ phần Chứng khoán (SSI) cũng điều chỉnh mức lãi suất mới áp dụng cho Dịch vụ giao dịch ký quỹ là 0,0375%/ngày, tương đương 13,5%/năm (biểu 360 ngày).
Thực tế, lãi suất cho vay margin đã bắt đầu tăng từ khoảng 1-2 tháng nay theo diễn biến lãi suất ngân hàng với mức tăng phổ biến từ đáy là 1-1,5%. Điển hình như Chứng khoán HSC cũng điều chỉnh lãi suất cho vay trên tài khoản giao dịch cổ phiếu lên 14,5%/năm và được áp dụng từ 5/10. Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) tăng 1% đối với tất cả hạng khách hàng và nâng phí ứng trước tiền bán lên 14,5% một năm. Công ty Chứng khoán Rồng Việt và Bản Việt cùng điều chỉnh lãi suất từ khoảng 12,2% lên 13,3% một năm.
Chỉ một số ít Công ty chứng khoán đứng ngoài xu hướng trên như Pinetree vẫn đang cố gắng duy trì lãi suất ở mức thấp 9%/năm.
Không thể đứng ngoài cuộc đua tăng lãi suất
Việc điều chỉnh lãi suất cho vay của các công ty chứng khoán theo sau việc Ngân hàng Nhà nước tăng lãi suất điều hành đến hai lần vừa qua.
Trước sức ép tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước đã nâng lãi suất điều hành 2 lần trong thời gian gần đây. Lần điều chỉnh gần nhất vào ngày 25/10 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã tăng 3 loại lãi suất điều hành, bao gồm: lãi suất tái chiết khấu thêm (+1ppt lên 4,5%/năm); lãi suất tái cấp vốn (+1ppt lên 6,0%/năm) và lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của Ngân hàng Nhà nước đối với các tổ chức tín dụng (+1ppt lên 7,0%/năm).
Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước còn nâng mức trần lãi suất tiền gửi và cho vay: lãi suất tối đa đối với tiền gửi không kì hạn và có kì hạn dưới 1 tháng tăng +50bps lên 1,0%/năm; lãi suất tối đa đối với tiền gửi kì hạn 1 tháng đến dưới 6 tháng là 6,0%/năm (+1ppt), và lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với một số ngành nghề là 5,5%/năm (+1ppt).
Động thái đồng loạt tăng lãi suất của các công ty chứng khoán cũng diễn ra trong bối cảnh dự nợ cho vay margin toàn thị trường bất ngờ tăng trở lại trong quý 3 vừa qua.
Khi thị trường lao dốc từ đầu tháng 4 đến nay, hoạt động cho vay cũng thu hẹp. Dư nợ cho vay ký quỹ chứng khoán tính đến cuối quý 3/2022 toàn thị trường xấp xỉ 170.000 tỷ đồng, giảm mạnh so với đầu năm. Tuy nhiên, nếu so với giữa năm thì dư nợ đang nhích lên bởi nhà đầu tư có quy mô tài sản lớn nhiều khả năng rục rịch trở lại thị trường, mục đích nhằm tìm kiếm cổ phiếu đã về vùng giá hấp dẫn.
Mặc dù thị trường giảm điểm song khoản cho vay margin vẫn tăng nguyên nhân do, từ đầu quý 3, Vn-Index hồi phục mạnh khiến nhà đầu tư tin tưởng vào thị trường nên đã tăng vay mua chứng khoán.
Ước tính tại ngày 30/9, tổng quy mô cho vay margin toàn thị trường là hơn 160.000 tỷ đồng, tăng 15.000 tỷ đồng so với cuối quý 2. Quy mô này vẫn thấp hơn khoảng 25.000 tỷ đồng so với vùng đỉnh cuối quý 1.
Dư nợ vay margin tại hầu hết công ty chứng khoán tăng trưởng so với cuối quý 2. Tại 30 đơn vị có quy mô cho vay trên 1.000 tỷ đòng, có 4 công ty giảm quy mô cho vay so với cuối tháng 6. Nhiều công ty chứng khoán có quy mô vừa và lớn tiếp tục thiết lập mức đỉnh mới về cho vay ký quỹ trên thị trường.
Theo báo cáo công bố, 5 công ty chứng khoán có dư nợ margin trên 10.000 tỷ đồng gồm SSI (15.387 tỷ đồng), Mirae Asset (Việt Nam), TCBS (14.907 tỷ đồng), VNDirect (12.664 tỷ đồng) và HSC (10.928 tỷ đồng).
Một số đơn vị khác đưa dư nợ cho vay margin lên ngưỡng đỉnh lịch sử như Chứng khoán MB (MBS) (6.607 tỷ đồng), KB Việt Nam (5.654 tỷ đồng), VCBS (3.526 tỷ đồng), VPBankS (3.522 tỷ đồng), DNSE (2.365 tỷ đồng), Agriseco (1.784 tỷ đồng), VietinBank Securities (1.779 tỷ đồng), Chứng khoán Dầu khí (1.277 tỷ đồng).
Hai đơn vị giảm nhẹ về dư nợ ký quỹ là Chứng khoán Bảo Việt (2.286 tỷ đồng) và Chứng khoán Tiên Phong (TPS) (1.466 tỷ đồng).
Lợi nhuận công ty chứng khoán sẽ tăng?
Margin đóng góp một phần không nhỏ vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp ngành chứng khoán. Trong bối cảnh thị trường điều chỉnh mạnh, lợi nhuận hầu hết các mảng gồm tự doanh, môi giới, cho vay margin giảm song mức sụt giảm của cho vay margin không đáng kể so với các mảng còn lại.
Thống kê cho thấy, lợi nhuận sau thuế quý3/2022 của 61/87 công ty chứng khoán bao gồm 25 công ty chứng khoán đang niêm yết giảm 52,2% so với cùng kỳ năm ngoái và giảm 16,2% so với quý 2. Lợi nhuận mảng tự doanh và môi giới cũng giảm lần lượt 37,2% và 32,7%. Trong khi đó, lợi nhuận từ cho vay margin của các công ty chứng khoán chỉ giảm 7,7% trong quý 3/2022.
Theo quan sát, dòng tiền trên thị trường chứng khoán tiếp tục suy yếu trước xu hướng tăng liên tục của lãi suất tiền gửi, bên cạnh đó là các nhà đầu tư thu hẹp giao dịch nhằm thận trọng quan sát. Do đó, lợi nhuận cho vay margin của các công ty chứng khoán có thể sẽ khó cải thiện trong quý 4/2022. Thị trường vẫn gặp khó khăn trước bối cảnh vĩ mô nhiều rủi ro, biến cố, nhà đầu tư sau nhiều lần bị bán giải chấp đã hạn chế sử dụng margin để bảo toàn tài sản.
Trên thực tế, thanh khoản cạn kiệt có nhiều phiên tiền không vào khớp lệnh dưới 10.000 tỷ đồng. Trên HOSE, giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân 1 phiên trong tháng 10 chỉ đạt mức 9,2 nghìn tỷ đồng, giảm 17% so với mức 11,7 nghìn tỷ đồng ở tháng trước. Giá trị giao dịch trong tháng 10 đang thấp hơn đến 48% so với mức bình quân 18 nghìn tỷ đồng của 10 tháng đầu năm 2022. Như vậy nền thanh khoản của năm 2022 trên sàn HOSE cũng đang ở mức thấp so với con số 21,7 nghìn tỷ đồng/phiên ở năm 2021.
Ngoài ra, có đến gần 200 cổ phiếu bị HoSE và HNX đưa vào danh sách không được giao dịch ký quỹ trong quý 4 cũng khiến nguồn thu của các công ty chứng khoán giảm đáng kể.
Trung Anh
Nguồn: thuongtruong.com.vn
