Biển giảm giá dày đặc, sức mua vẫn trầm lắng
Sau Tết Nguyên đán, những tấm biển “Sale 50%”, “Giảm đến 70%”, “Xả kho sau Tết” xuất hiện dày đặc trên nhiều tuyến phố bán lẻ lớn, từ thời trang, điện máy đến nội thất. Các chương trình khuyến mãi được triển khai đồng loạt với cường độ cao hơn thường lệ, phản ánh áp lực giải phóng lượng hàng tồn kho tích tụ sau mùa cao điểm tiêu dùng.
Tuy nhiên, trái với kỳ vọng của doanh nghiệp, không khí mua sắm lại không sôi động như những con số giảm giá thể hiện, khi sức mua suy yếu rõ rệt ngay sau kỳ nghỉ lễ dài nhất trong năm.
Số liệu từ cơ quan thống kê cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt của thị trường là rõ ràng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 2 đạt khoảng 561.700 tỷ đồng, giảm 2,5% so với tháng trước – tức giảm so với giai đoạn cận Tết, thời điểm nhu cầu mua sắm đạt đỉnh.
Tại Hà Nội, mức giảm còn rõ nét hơn, với tổng doanh thu bán lẻ tháng 2 đạt khoảng 71,9 nghìn tỷ đồng, giảm 8,1% so với tháng trước, trong đó riêng doanh thu bán lẻ hàng hóa giảm tới 9,2%. Điều này phản ánh quy luật quen thuộc nhưng ngày càng rõ nét: sau giai đoạn chi tiêu cao điểm, thị trường bước vào trạng thái “trũng cầu”, khi người tiêu dùng chuyển từ mua sắm sang tái cân đối tài chính.
Áp lực này không chỉ thể hiện ở các cửa hàng nhỏ lẻ, mà còn xuất hiện ngay tại các doanh nghiệp bán lẻ lớn. Theo báo cáo phân tích của SSI Research, các chuỗi điện máy lớn như Thế Giới Di Động đã phải chủ động triển khai các biện pháp giảm tồn kho và tối ưu chi phí vận hành trong bối cảnh sức mua các mặt hàng không thiết yếu phục hồi chậm.
Tương tự, FPT Retail từng ghi nhận giai đoạn thua lỗ tại chuỗi FPT Shop do nhu cầu tiêu dùng điện tử suy yếu và cạnh tranh giá gay gắt, buộc doanh nghiệp phải giảm giá mạnh để giải phóng hàng tồn trước khi có thể phục hồi. Những diễn biến này cho thấy bài toán tồn kho không còn là vấn đề cá biệt, mà đã trở thành áp lực mang tính hệ thống đối với toàn ngành bán lẻ.
Ghi nhận thực tế tại các tuyến phố bán lẻ lớn như Nguyễn Trãi, Chùa Bộc, Cầu Giấy hay các trung tâm thương mại, nhiều cửa hàng treo kín biển giảm giá từ 30–50%, thậm chí tới 70% đối với các mặt hàng tồn kho từ mùa trước. Tuy nhiên, phía sau những tấm biển rực rỡ ấy, lượng khách mua sắm thực tế lại khá khiêm tốn. Không ít cửa hàng rơi vào tình trạng nhân viên nhiều hơn khách, lượng người vào xem đông nhưng tỷ lệ mua hàng thấp.
Chủ một cửa hàng thời trang trên phố Chùa Bộc cho biết doanh thu sau Tết năm nay giảm mạnh so với giai đoạn cao điểm trước đó. “Trước đây, sau Tết giảm giá là hàng đi rất nhanh, nhưng năm nay khách mua rất dè dặt. Có ngày doanh thu chỉ bằng khoảng 30–40% so với thời điểm trước Tết,” người này nói.
Ở phía người tiêu dùng, tâm lý thận trọng trong chi tiêu thể hiện khá rõ. Chị Nguyễn Thu Trang (32 tuổi, nhân viên văn phòng, Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết dù thường xuyên nhận được thông báo giảm giá từ các thương hiệu thời trang, nhưng chị không còn mua sắm nhiều như trước. “Trước Tết tôi đã chi khá nhiều tiền cho quần áo, đồ gia dụng và quà biếu. Sau Tết, dù thấy giảm giá sâu, tôi vẫn ưu tiên tiết kiệm và chỉ mua khi thực sự cần thiết", chị Trang nói.
Tương tự, anh Trần Minh Đức (35 tuổi, kỹ sư xây dựng, Mỹ Đình 2, Hà Nội) cho biết đã trì hoãn kế hoạch mua tivi mới dù nhiều cửa hàng đang giảm giá mạnh. “Giảm giá thì hấp dẫn thật, nhưng sau Tết còn nhiều khoản phải chi như học phí cho con, chi phí sinh hoạt. Những khoản mua sắm lớn có thể để sau”, anh Đức chia sẻ.
Theo các đơn vị nghiên cứu thị trường như Savills và CBRE, chi tiêu cho các mặt hàng không thiết yếu phục hồi chậm hơn kỳ vọng, buộc nhiều nhà bán lẻ phải điều chỉnh chiến lược theo hướng thận trọng hơn, tập trung xử lý tồn kho và kiểm soát dòng tiền thay vì mở rộng kinh doanh. Khi nhu cầu tiêu dùng suy yếu, các chương trình giảm giá không còn tạo ra hiệu ứng kích cầu mạnh như trước, mà chủ yếu trở thành công cụ để doanh nghiệp thu hồi vốn và giảm áp lực tài chính.
Những diễn biến này phản ánh một thực tế đáng chú ý: giảm giá sâu không còn là “đòn bẩy vạn năng” của thị trường bán lẻ. Sau giai đoạn chi tiêu cao điểm, người tiêu dùng bước vào trạng thái phòng thủ tài chính, trong khi doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực tồn kho và dòng tiền.
Những tấm biển giảm giá treo dày đặc trên các tuyến phố không chỉ là dấu hiệu của một mùa xả hàng sau Tết, mà còn là biểu hiện của một thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh, nơi sức mua suy yếu đang định hình lại nhịp vận động của toàn bộ ngành bán lẻ.
Bài toán dòng tiền của doanh nghiệp bán lẻ
Đằng sau làn sóng giảm giá là áp lực tồn kho tích tụ sau mùa nhập hàng cao điểm trước Tết. Để phục vụ nhu cầu mua sắm tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp đã chủ động nhập lượng hàng lớn với kỳ vọng tiêu thụ trong giai đoạn cao điểm. Tuy nhiên, không phải toàn bộ số hàng này được bán hết, khiến doanh nghiệp phải đối mặt với lượng tồn kho đáng kể ngay sau kỳ nghỉ.
Một chủ cửa hàng nội thất tại Hà Nội cho biết đã nhập lượng hàng trị giá hàng trăm triệu đồng trước Tết, nhưng đến nay vẫn còn tồn kho khoảng 40%. “Nếu không giảm giá để bán nhanh, vốn sẽ bị chôn lại, trong khi vẫn phải trả tiền thuê mặt bằng, nhân công và các chi phí vận hành khác”, người này nói.
Tồn kho không chỉ là vấn đề về hàng hóa, mà còn là áp lực tài chính trực tiếp. Mỗi sản phẩm chưa bán được đồng nghĩa với việc dòng tiền chưa quay vòng, làm giảm khả năng tái đầu tư và duy trì hoạt động. Theo báo cáo của SSI Research, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng phục hồi chậm, việc kiểm soát tồn kho và tối ưu vốn lưu động trở thành yếu tố then chốt giúp các doanh nghiệp bán lẻ duy trì ổn định tài chính. Nhiều chuỗi bán lẻ lớn đã phải chủ động giảm tồn kho thông qua các chương trình giảm giá và điều chỉnh kế hoạch nhập hàng nhằm tránh rủi ro vốn bị chôn trong hàng hóa.
Các đơn vị nghiên cứu thị trường cũng ghi nhận xu hướng doanh nghiệp chuyển sang trạng thái phòng thủ. Theo Savills Việt Nam, các nhà bán lẻ hiện nay thận trọng hơn trong việc mở rộng và tập trung vào hiệu quả vận hành, quản lý tồn kho và tối ưu chi phí. Khi sức mua không còn tăng trưởng mạnh, ưu tiên hàng đầu không còn là mở rộng quy mô, mà là duy trì khả năng thanh khoản và ổn định hoạt động.
Trong khi đó, CBRE Việt Nam cho rằng khả năng quản trị dòng tiền và tồn kho sẽ trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp trong giai đoạn thị trường điều chỉnh. Khi nhu cầu tiêu dùng suy yếu, việc giải phóng hàng tồn không chỉ giúp thu hồi vốn, mà còn giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính và duy trì khả năng vận hành.
Trước thực tế đó, nhiều doanh nghiệp bán lẻ buộc phải điều chỉnh chiến lược, chuyển từ trạng thái mở rộng sang phòng thủ. Thay vì nhập hàng mới với số lượng lớn, doanh nghiệp tập trung xử lý tồn kho, kiểm soát chi phí và bảo toàn dòng tiền. Trên nhiều tuyến phố, không khó để bắt gặp các cửa hàng treo biển sang nhượng hoặc thu hẹp quy mô hoạt động.
Những diễn biến này cho thấy thị trường bán lẻ đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau cao điểm tiêu dùng. Khi giảm giá không còn là “đòn bẩy vạn năng”, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp không chỉ là bán được hàng, mà là thích nghi với một môi trường tiêu dùng thận trọng hơn. Trong bối cảnh đó, năng lực quản trị tồn kho và dòng tiền không còn là yếu tố kỹ thuật, mà trở thành ranh giới quyết định khả năng tồn tại và phục hồi của doanh nghiệp bán lẻ.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
