VHC giảm biên lợi nhuận trong khi ANV bứt phá
Trong quý 4/2025, nhóm doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản niêm yết ghi nhận doanh thu tăng 8,4%, đạt gần 16,5 nghìn tỷ đồng, trong khi lợi nhuận ròng tăng 107% lên 942 tỷ đồng. Tuy vậy, mức tăng chủ yếu đến từ một số doanh nghiệp lớn, đặc biệt thể hiện rõ qua sự đối lập giữa Vĩnh Hoàn (VHC) và Nam Việt (ANV).
Vĩnh Hoàn ghi nhận doanh thu quý 4 đạt 2,7 nghìn tỷ đồng, giảm 15%; lợi nhuận gộp còn 428 tỷ đồng, giảm 26%, đánh dấu quý thứ ba liên tiếp biên lợi nhuận thu hẹp. Doanh nghiệp cho biết chi phí nuôi tăng trong khi sản lượng tiêu thụ giảm.
Theo phân tích của Chứng khoán VNDIRECT, sản lượng giảm một phần do doanh nghiệp đã đẩy mạnh xuất khẩu sớm trong các quý trước, đồng thời lợi thế giá tại Mỹ – thị trường chủ lực – bị thu hẹp khi thuế đối với các loại cá thịt trắng cạnh tranh giảm. Dữ liệu tại Mỹ cho thấy nhập khẩu cá tra Việt Nam giảm, trong khi các sản phẩm thay thế có xu hướng phục hồi.
Doanh thu tại thị trường Mỹ của VHC trong quý 4 giảm hơn 22% so với cả quý trước và cùng kỳ, trong khi thị trường EU tăng trưởng 7% và duy trì xu hướng tích cực trong năm. Áp lực còn đến từ chi phí đầu vào: VNDIRECT ước tính giá cá giống tăng 32% khiến chi phí nuôi tăng khoảng 2,8%, trong khi giá cá nguyên liệu cao hơn trước. Giá bán cải thiện nhẹ nhưng chưa đủ bù chi phí.
Kết quả, lãi ròng quý 4 của VHC còn 222 tỷ đồng, giảm 48%. Dù vậy, cả năm 2025 doanh nghiệp vẫn đạt gần 1,4 nghìn tỷ đồng lợi nhuận, vượt kế hoạch và là mức cao nhất trong 3 năm, nhờ đẩy mạnh xuất khẩu sớm để tránh thuế đối ứng, đóng góp từ các mảng ngoài cá tra và thu nhập tài chính.
Ngược lại, Nam Việt (ANV) tận dụng sự dịch chuyển thuế quan toàn cầu để tăng trưởng mạnh. Quý 4, doanh thu đạt 2,1 nghìn tỷ đồng, tăng 55%; lãi ròng hơn 251 tỷ đồng, gấp 42 lần cùng kỳ. Theo Chứng khoán BIDV (BSC), sản lượng xuất khẩu quý 4 tăng 48%, giá bán bình quân tăng 7% nhờ mở rộng sang các thị trường giá cao như Mỹ và Mỹ Latinh.
Đáng chú ý, mảng cá rô phi có biên lợi nhuận cao hơn cá tra tăng trưởng mạnh khi doanh nghiệp tận dụng việc Trung Quốc chịu thuế cao tại Mỹ. Theo VASEP, xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ năm 2025 đạt 53 triệu USD, tăng 173%; Brazil đạt 11 triệu USD, tăng mạnh so với năm trước. Kết quả, ANV đạt gần 7 nghìn tỷ đồng doanh thu và 999 tỷ đồng lợi nhuận ròng, trở thành doanh nghiệp lãi lớn thứ hai ngành trên sàn.
Một số doanh nghiệp cá tra khác cũng ghi nhận kết quả tích cực. IDI tăng lãi quý 4 lên 41 tỷ đồng, tăng 163% dù doanh thu gần như đi ngang, nhờ lợi thế thuế tại Trung Quốc và Mexico. ACL có kỳ kinh doanh khả quan nhất kể từ năm 2022, trong khi ABT giảm lợi nhuận quý 4 do giá vốn tăng và nền so sánh cao nhưng vẫn kết thúc năm ở mức kỷ lục.
Mảng tôm tăng trưởng kỷ lục nhưng cạnh tranh và thuế quan sẽ gây sức ép năm 2026
Ở mảng tôm, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước. Theo VASEP, kết quả này đến từ việc đẩy mạnh giao hàng sang Mỹ trước thời điểm áp thuế, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh và những khó khăn tạm thời của một số đối thủ lớn.
Thực phẩm Sao Ta (FMC) ghi nhận quý 4 tăng trưởng mạnh với doanh thu gần 1,6 nghìn tỷ đồng và lãi ròng kỷ lục 158 tỷ đồng. Biên lợi nhuận hợp nhất cải thiện dù công ty con Khang An chịu áp lực giá nguyên liệu tăng.
Minh Phú (MPC) đảo chiều mạnh với lãi ròng quý 4 đạt 132 tỷ đồng sau giai đoạn xử lý hàng tồn kho giá cao. Lợi nhuận gộp tăng nhờ đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu. Cả năm, MPC lãi hơn 533 tỷ đồng nhưng mới hoàn thành khoảng một nửa kế hoạch.
Một số doanh nghiệp quy mô nhỏ cũng cải thiện kết quả. Camimex (CMM) lãi ròng 45 tỷ đồng, tăng 44% dù doanh thu giảm một nửa xuống 515 tỷ đồng. Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (THP) đảo chiều có lãi 10 tỷ đồng, so với mức lỗ 2,3 tỷ đồng năm trước, nhờ tăng tiêu thụ tại châu Âu.
Bước sang năm 2026, ngành thủy sản phải đối mặt với nền so sánh cao sau năm kỷ lục. Với cá tra, VASEP cho biết xuất khẩu sang Mỹ vẫn chịu áp lực thuế đối ứng khoảng 20%. Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) dự báo nửa đầu năm có thể trầm lắng do nhà nhập khẩu xử lý tồn kho cá thịt trắng.
Cạnh tranh tại Mỹ gia tăng khi cá rô phi Trung Quốc được giảm thuế, đưa tổng mức thuế xuống khoảng 44 - 45%. BVSC ước tính giá cá rô phi Trung Quốc vẫn thấp hơn khoảng 6% so với sản phẩm Việt Nam. VASEP nhận định cá rô phi phi lê đang trở thành mặt hàng tiềm năng bên cạnh cá tra, song doanh nghiệp cần mở rộng thị trường và nâng cao tiêu chuẩn chế biến.
EU cũng được dự báo cạnh tranh gay gắt hơn khi Brazil đẩy mạnh thâm nhập khu vực này nhằm bù đắp khó khăn tại Mỹ. Trong nước, giá cá tra nguyên liệu đầu năm 2026 tăng mạnh do thiếu nguồn cung và giá cá giống cao.
Đối với tôm, môi trường thương mại tiếp tục biến động. VASEP cho biết Ấn Độ được giảm thuế vào Mỹ và hoàn tất đàm phán FTA với EU, điều có thể giúp tôm Ấn Độ gia tăng lợi thế giá. Tại Mỹ, ngành tôm Việt Nam vẫn chịu áp lực từ thuế đối ứng, chống bán phá giá và chống lẩn tránh, trong khi kết quả rà soát thuế POR19 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận doanh nghiệp.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
