Cần có biện pháp xử lý mạnh tay với trường hợp ngân hàng chây ì lên sàn
Theo Đề án Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành yêu cầu thực hiện việc niêm yết, đăng ký giao dịch cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần theo hướng đến hết năm 2020, toàn bộ ngân hàng thương mại niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chính thức hoặc sàn UPCoM.
Trước đó, yêu cầu niêm yết đối với các cổ phiếu ngân hàng cũng được đề ra tại Chiến lược Phát triển ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 được Thủ tướng phê duyệt hồi tháng 8/2018.
Tuy nhiên, so với thời gian quy định, đến nay đã hơn 1 năm trôi qua, hiện vẫn có một số ngân hàng “chây ì” đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán trong đó Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BaoViet Bank).
Từng bình luận liên quan đến việc ngân hàng chậm lên sàn theo quy định, TS Nguyễn Trí Hiếu cho hay, đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán được coi là bước tiến quan trọng giúp minh bạch hóa hoạt động, phát triển về mặt dài hạn của từng ngân hàng, giúp lành mạnh hóa hệ thống.
Đối với bản thân mỗi ngân hàng, việc niêm yết trên sàn sẽ giúp các ngân hàng tiếp cận được với số lượng nhà đầu tư rộng rãi hơn, từ đó có nhiều điều kiện để tăng thêm vốn, không chỉ là từ các cổ đông hiện hữu, các nhà đầu tư cá nhân mà còn có thể thu hút cả những nhà đầu tư quốc tế.
Đặc biệt, trong bối cảnh các ngân hàng đang phải "chạy đua" để đáp ứng tiêu chuẩn về tỷ lệ an toàn vốn theo quy định thì lên sàn sẽ là giải pháp hữu hiệu để tăng vốn.
"Mặc dù thị trường chứng khoán đang rất thuận lợi, song có rất nhiều lý do khiến ngân hàng chần chừ lên sàn, như sợ công khai minh bạch, nhất là những ngân hàng có kết quả kinh doanh yếu kém thì việc công bố thông tin hoạt động sẽ làm khó cho ngân hàng trong kinh doanh.
Hoặc có những ngân hàng vướng mắc về nợ xấu hay có nợ xấu lớn chưa được xử lý - chủ yếu là hậu quả tồn đọng trong thời gian dài để lại nếu lên sàn tại thời điểm này thì định giá cổ phiếu chưa tối ưu,…"TS Nguyễn Trí Hiếu nói.
Tuy vậy, dù lý do có hợp lý đến đâu, theo ông Hiếu, Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng nên yêu cầu các ngân hàng này phải có lộ trình niêm yết rõ ràng, thậm chí phải dùng biện pháp mạnh như xử phạt hành chính, không cho phép mở phòng giao dịch mới, cấp room tín dụng hạn chế… Đây cũng là động lực để các ngân hàng này tái cơ cấu mạnh mẽ hơn.
Nợ xấu tăng vọt
Trong số các ngân hàng chưa chịu lên sàn, BaoViet Bank là ngân hàng có tình hình tài chính đáng chú ý nhất.
Báo cáo tài chính quý III/2021 của BaoViet Bank hé lộ lợi nhuận sau thuế quý III của ngân hàng này là 23,1 tỷ đồng, tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ 2020. Lũy kế 9 tháng, ngân hàng lãi sau thuế 36,7 tỷ đồng, tăng so với gần 17 tỷ đồng cùng kỳ 2020 (tăng hơn 2,1 lần).
Tuy nhiên, thu nhập lãi thuần lại giảm đến hơn 10 lần với chỉ 29,2 tỷ đồng trong quý III năm 2021. Quý III năm 2020, thu nhập lãi thuần ngân hàng này là 329,6 tỷ đồng. Song lũy kế 9 tháng, thu nhập lãi thuần vẫn đạt 643 tỷ đồng, tăng so với mức 455,7 tỷ đồng của 9 tháng năm 2020, tăng 41%.
Lợi nhuận sau thuế của ngân hàng chủ yếu đến từ các hoạt động phi tài chính. Chẳng hạn, thu nhập hoạt động dịch vụ đạt trên 202 tỷ đồng, tăng 9 lần so với cùng kỳ 2020. Hoạt động chứng khoán đầu tư từ lỗ 24,7 tỷ đồng thành lãi 51,4 tỷ đồng. Chứng khoán kinh doanh từ lỗ 875 triệu đồng năm 2020 sang lãi 10 tỷ đồng. Quý III/2021, lãi thu từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ cũng đạt gần 4 tỷ đồng, tăng 5 lần so với cùng kỳ 2020.
Tỷ lệ ROA (lãi sau thuế/tổng tài sản) nhích nhẹ từ 0,02% lên 0,04%, khá khiêm tốn so với ngân hàng khác, do tổng tài sản của BaoViet Bank quá lớn nhưng lợi nhuận thuần sau thuế lại nhỏ, phần nào thể hiện ngân hàng chưa khai thác hiệu quả nguồn tài sản của mình để sinh lời.
Theo báo cáo tài chính, 1/5 tổng tài sản trong quý III của BaoViet Bank là tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác (10.382 tỷ đồng trên tổng 52.789 tỷ đồng), được xem là khoản đầu tư không mang lại nhiều lợi nhuận. ROE (lãi sau thuế/vốn chủ sở hữu) tăng từ 0,29% năm 2020 lên 0,63% năm nay.
Trong riêng quý III, BaoViet Bank trích lập thêm 151,7 tỷ đồng cho rủi ro tín dụng.
Về nợ xấu, nợ có khả năng mất vốn của BaoViet Bank tăng mạnh từ hơn 1.125 tỷ đồng tại ngày 1/1/2021 lên hơn 2.265 tỷ đồng tại ngày 30/9/2021, tương đương tăng hơn 2 lần. Nợ dưới tiêu chuẩn cũng tăng từ gần 139 tỷ đồng lên 205,2 tỷ đồng (tăng 47,6%). Trong nợ xấu, chỉ nợ nghi ngờ mất vốn giảm từ 396 tỷ đồng về 226,2 tỷ đồng.
Tỷ lệ nợ xấu của BaoViet Bank đến cuối quý III/2021 lên đến 10,53%, tăng mạnh so với 7,27% của năm 2020 và ở mức cao so với trung bình ngành ngân hàng. Lũy kế trích lập dự phòng 9 tháng của ngân hàng này là 531,2 tỷ đồng, tăng 1,8 lần so với cùng kỳ 2020 là 295,8 tỷ đồng.
Về cơ cấu phân loại nợ theo kỳ hạn, trong 9 tháng năm 2021, BaoViet Bank đã tăng cho vay ngắn hạn khi mà khoản vay ngắn hạn chiếm 44,85% tổng dư nợ. Cho vay dài hạn giảm, chiếm 32% tổng dư nợ.
Theo báo cáo, BaoViet Bank đã bán đi lượng lớn chứng khoán Chính phủ nắm giữ. Số dư đầu năm của khoản mục này là 2.636 tỷ đồng nhưng kết thúc quý III/2021 chỉ còn 317,7 tỷ đồng, giảm hơn 2.318 tỷ đồng.
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo tài chính của BaoViet Bank là mức đi vay tăng đột biến của ngân hàng này trong quý III/2021 vừa rồi. Cụ thể, BaoViet Bank đi vay thêm các tổ chức tín dụng khác 1.931 tỷ đồng. Hồi đầu năm, con số này là 10,5 tỷ đồng.
Ngoài ra, chi phí chi trả lãi tiền vay của BaoViet Bank cũng tăng đột biến 25 lần, từ 140 triệu đồng quý III năm trước lên đến 3,6 tỷ đồng quý III năm 2021.
"Mặc dù thị trường chứng khoán đang rất thuận lợi, song có rất nhiều lý do khiến ngân hàng chần chừ lên sàn, như sợ công khai minh bạch, nhất là những ngân hàng có kết quả kinh doanh yếu kém thì việc công bố thông tin hoạt động sẽ làm khó cho ngân hàng trong kinh doanh.
Hoặc có những ngân hàng vướng mắc về nợ xấu hay có nợ xấu lớn chưa được xử lý - chủ yếu là hậu quả tồn đọng trong thời gian dài để lại nếu lên sàn tại thời điểm này thì định giá cổ phiếu chưa tối ưu,…"TS Nguyễn Trí Hiếu nói.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
