Đầu tư công khởi động chậm nhưng tạo nền tăng trưởng tích cực
Tháng 1 hằng năm thường là giai đoạn các hoạt động đầu tư công tập trung vào phân khai và hoàn tất thủ tục cho kế hoạch vốn mới, vì vậy khối lượng thực hiện chủ yếu vẫn đến từ các dự án chuyển tiếp. Năm 2026 cũng không nằm ngoài quỹ đạo này khi nhiều công trình mới đang trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ chuẩn bị đầu tư.
Dù vậy, tiến độ giải ngân vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực khi vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt 43,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,8% kế hoạch năm và tăng 19,3% so với cùng kỳ năm trước - mức cải thiện đáng kể so với mức tăng của tháng 1/2025.
Trong cơ cấu này, vốn do Trung ương quản lý đạt 5,9 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh 27,6% so với cùng kỳ, cho thấy một số bộ ngành đã đẩy nhanh triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm. Bộ Xây dựng nổi bật với mức giải ngân 4,3 nghìn tỷ đồng, tăng gần 60%, phản ánh nhu cầu vốn lớn cho các dự án hạ tầng giao thông và đô thị.
Ngược lại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đạt 218,6 tỷ đồng, giảm 67,9%; Bộ Y tế đạt 67,9 tỷ đồng, giảm 43,6%; Bộ Giáo dục và Đào tạo đạt 54,5 tỷ đồng, giảm 6,6%; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đạt 39,2 tỷ đồng, tăng 8,6%; Bộ Công Thương đạt 8,4 tỷ đồng, giảm 52,2%; Bộ Khoa học và Công nghệ đạt 4,3 tỷ đồng, giảm 69,5% so với cùng kỳ do đặc thù dự án cần thêm thời gian chuẩn bị.
Ở cấp địa phương, vốn đầu tư đạt 37,2 nghìn tỷ đồng, tăng 18,1% so với cùng kỳ, cho thấy động lực giải ngân vẫn đến chủ yếu từ các tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, vốn ngân sách Nhà nước cấp xã đạt 8,7 nghìn tỷ đồng, bằng 5,6% và tăng 31,5%, phản ánh xu hướng đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng cơ sở, nông thôn và phúc lợi địa phương ngay từ đầu năm.
Dù tỷ lệ thực hiện so với kế hoạch năm còn thấp do yếu tố mùa vụ, mức tăng trưởng hai chữ số cho thấy nền tảng giải ngân đầu tư công năm 2026 đang được thiết lập theo hướng tích cực hơn.
FDI phân hóa giữa đăng ký mới và vốn thực hiện, sản xuất tiếp tục dẫn dắt
Trái với xu hướng tăng của vốn thực hiện, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 31/01/2026 đạt 2,58 tỷ USD, giảm 40,6% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ phần vốn điều chỉnh giảm mạnh, trong khi dòng vốn đăng ký cấp mới vẫn duy trì đà tăng cả về số dự án lẫn quy mô vốn.
Cụ thể, có 349 dự án FDI mới được cấp phép với tổng vốn đăng ký đạt 1,49 tỷ USD, tăng gần 24% về số dự án và hơn 15% về vốn. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột khi thu hút hơn 70% tổng vốn đăng ký mới, khẳng định vai trò trung tâm của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất khu vực. Lĩnh vực kinh doanh bất động sản đứng thứ hai nhưng cách biệt đáng kể về quy mô vốn.
Xét theo đối tác, Singapore giữ vị trí nhà đầu tư lớn nhất với 906,1 triệu USD, chiếm 60,9% tổng vốn đăng ký cấp mới; tiếp theo là Trung Quốc 169,6 triệu USD, chiếm 11,4%; Nhật Bản 140,8 triệu USD, chiếm 9,5%; Hoa Kỳ 85,5 triệu USD, chiếm 5,7%
Phần vốn điều chỉnh của các dự án đang hoạt động đạt 888,5 triệu USD, giảm mạnh so với cùng kỳ, kéo tổng vốn đăng ký chung đi xuống. Hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài cũng giảm gần 39%, cho thấy nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn với các thương vụ mua bán - sáp nhập trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.
Điểm sáng nổi bật nằm ở vốn FDI thực hiện, ước đạt 1,68 tỷ USD trong tháng Một, tăng 11,3% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của tháng đầu năm trong vòng 5 năm trở lại đây. Điều này cho thấy các dự án đã cấp phép trước đó đang được triển khai mạnh mẽ trên thực tế. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo hơn 80% vốn thực hiện, trong khi bất động sản và năng lượng giữ vai trò bổ trợ.
Ở chiều ngược lại, đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài lại tăng đột biến với tổng vốn đạt 238,3 triệu USD, gấp gần 3 lần cùng kỳ. Lĩnh vực xây dựng dẫn đầu, phản ánh xu hướng doanh nghiệp Việt mở rộng hoạt động sang thị trường mới, đặc biệt tại một số quốc gia Trung Á và châu Phi.
Tổng thể, bức tranh đầu tư đầu năm 2026 cho thấy động lực tăng trưởng vẫn đang được giữ vững nhờ giải ngân đầu tư công cải thiện và dòng vốn FDI thực hiện ổn định, dù phần vốn đăng ký mới có sự phân hóa rõ nét do yếu tố chu kỳ và bối cảnh kinh tế quốc tế.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
