Làm rõ cơ chế hoán đổi quỹ đất, nộp tiền thay thế
Theo Sở Xây dựng, trước đây chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại có thể thực hiện nghĩa vụ NOXH theo ba hình thức: Xây dựng NOXH tại dự án, bố trí quỹ đất hoặc nộp tiền tương đương. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, các hình thức này đã được tinh gọn còn hai phương án chính là thực hiện bằng quỹ đất hoặc bằng tiền, trong đó việc bố trí quỹ đất có thể được thực hiện ngay trong dự án hoặc tại một vị trí khác phù hợp quy hoạch.
Qua rà soát, TP.HCM hiện có khoảng 90 dự án NOXH đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, hình thành từ quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để thành phố thực hiện các mục tiêu phát triển NOXH giai đoạn tới, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và lao động trẻ ngày càng gia tăng.
Trên cơ sở ý kiến của Sở Quy hoạch - Kiến trúc về nhu cầu NOXH theo từng khu vực, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, sẽ tham mưu UBND thành phố quyết định hình thức thực hiện nghĩa vụ NOXH ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở thương mại.
Theo đó, chủ đầu tư có thể lựa chọn: dành một phần diện tích đất ở trong dự án để xây dựng NOXH; bố trí quỹ đất ở vị trí khác ngoài phạm vi dự án; hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất NOXH theo quy định.
Về cơ chế hoán đổi quỹ đất, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 76/2025, trong đó quy định rõ: nếu quỹ đất NOXH được bố trí tại vị trí khác nhưng vẫn nằm trong cùng khu vực phát triển NOXH, diện tích đất hoán đổi phải tương đương hoặc lớn hơn diện tích đất NOXH đã được phê duyệt trong dự án thương mại.
Trường hợp quỹ đất hoán đổi không nằm trong cùng khu vực phát triển NOXH, thì phải bảo đảm vừa tương đương về diện tích đất ở theo quy hoạch, vừa có giá trị bằng hoặc cao hơn giá trị quỹ đất NOXH của dự án gốc. Đồng thời, các công trình nhà ở, xây dựng tại quỹ đất NOXH ban đầu chỉ được phép đưa vào kinh doanh sau khi dự án NOXH hoán đổi đã hoàn thành và đủ điều kiện đưa vào khai thác.
Đối với phương án nộp tiền, Sở Xây dựng cho biết cách xác định giá trị quỹ đất NOXH đã được quy định cụ thể tại Nghị định số 261/2025 của Chính phủ. Khoản tiền này sẽ được nộp vào ngân sách địa phương và quản lý, sử dụng theo đúng quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và Quỹ nhà ở quốc gia, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển NOXH lâu dài.
Siết trách nhiệm chủ đầu tư, xử lý dự án chậm triển khai
Trước đó, tại hội thảo “Phát triển nhà ở xã hội tại TP.HCM - Từ mô hình đến hành động”, ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, Sở đang tham mưu UBND thành phố ban hành các biện pháp chế tài mạnh hơn để tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thực hiện nghĩa vụ NOXH, đặc biệt là với các dự án chậm triển khai hoặc cố tình né tránh quỹ đất 20%.
Cụ thể, đối với các dự án nhà ở thương mại có bố trí quỹ đất NOXH nhưng chủ đầu tư chưa triển khai xây dựng NOXH theo tiến độ, Sở Xây dựng sẽ không xem xét giải quyết các thủ tục liên quan đến việc xác nhận nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua đối với phần dự án nhà ở thương mại.
Đối với các dự án đã hết tiến độ thực hiện nhưng chủ đầu tư chưa hoàn tất thủ tục pháp lý để được cấp phép xây dựng, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét không gia hạn tiến độ, đồng thời đề xuất chấm dứt hoạt động dự án, thu hồi quỹ đất và dự án NOXH theo quy định. Trong trường hợp vi phạm kéo dài, chủ đầu tư còn có thể bị xử phạt hành chính.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, các biện pháp trên không nhằm gây khó cho doanh nghiệp, mà hướng tới mục tiêu tạo lập một cơ chế minh bạch, công bằng, bảo đảm NOXH được triển khai đúng tiến độ, đúng đối tượng thụ hưởng. Qua đó, góp phần cân đối cung - cầu nhà ở, ổn định thị trường bất động sản và đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng lớn của người dân thành phố.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
