Đề xuất cơ chế vượt trội để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê
Theo báo cáo tham luận của Sở Xây dựng TP.HCM tại hội nghị tổng kết công tác phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho người lao động, thành phố đang nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách đột phá nhằm phát triển nhà ở cho thuê theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026.
Trong bối cảnh giá nhà ở thương mại liên tục tăng cao, khả năng tiếp cận nhà ở của phần lớn người dân, đặc biệt là lao động trẻ và công nhân, ngày càng trở nên khó khăn. Vì vậy, phát triển thị trường nhà ở cho thuê được xem là giải pháp phù hợp, giúp người dân có thêm cơ hội ổn định cuộc sống mà không phải chịu áp lực tài chính quá lớn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP.HCM kiến nghị Quốc hội giao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân và UBND thành phố được ban hành các chính sách đặc thù, vượt trội, khác với một số quy định hiện hành của Chính phủ và các bộ, ngành.
TP.HCM đề xuất thống nhất đưa dự án nhà ở xã hội và dự án nhà ở cho thuê vào nhóm dự án cấp bách. Theo đó, nhà đầu tư sẽ không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư như quy trình hiện nay mà chỉ thực hiện thủ tục giao hoặc công nhận chủ đầu tư. Sau khi được giao chủ đầu tư, dự án sẽ tiếp tục triển khai các bước về quy hoạch chi tiết 1/500, giao đất, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc cấp phép xây dựng.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc rút gọn thủ tục đầu tư sẽ góp phần rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị dự án, giảm chi phí cho doanh nghiệp và tạo điều kiện để các dự án nhà ở cho thuê sớm được triển khai trên thực tế.
Bên cạnh đó, thành phố cũng đề xuất áp dụng nhiều chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với các dự án nhà ở cho thuê. Cụ thể, chủ đầu tư được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, xây dựng và khai thác dự án.
Đặc biệt, sau thời gian cho thuê từ 25 đến 30 năm, chủ đầu tư được phép bán nhà ở và thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo quy định. Cơ chế này được đánh giá là giúp cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đồng thời tạo động lực để các nhà đầu tư tham gia mạnh mẽ hơn vào phân khúc vốn được xem là có thời gian thu hồi vốn dài.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đề xuất được chủ động ban hành các chính sách về đầu tư, phát triển, ưu đãi và hỗ trợ nhà ở cho thuê; sử dụng ngân sách thành phố để đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu bên trong và bên ngoài dự án; xây dựng khung giá cho thuê cũng như quy định về việc giao chủ đầu tư đối với quỹ đất do Nhà nước trực tiếp quản lý.
Một nội dung khác được thành phố đặc biệt quan tâm là việc cho phép quyết định các chỉ tiêu dân số, quy hoạch và kiến trúc mang tính vượt trội đối với các dự án nhà ở cho thuê. Đây sẽ là cơ sở để lựa chọn nhà đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư và triển khai các thủ tục liên quan nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất và nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu nhà ở.
Kiến nghị gói tín dụng ưu đãi và tháo gỡ các nút thắt về đất đai, đầu tư
Bên cạnh các cơ chế thuộc thẩm quyền của Quốc hội, TP.HCM cũng kiến nghị Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành nhiều chính sách hỗ trợ mang tính nền tảng nhằm thúc đẩy thị trường nhà ở cho thuê phát triển bền vững.
Trong đó, đáng chú ý là đề xuất xây dựng một gói tín dụng ưu đãi riêng dành cho nhà ở xã hội cho thuê, nhà lưu trú công nhân và các dự án nhà ở cho thuê.
Theo đề xuất, lãi suất vay nên được duy trì ở mức khoảng 3 - 4%/năm hoặc cao hơn lãi suất huy động từ 1,5 - 2%/năm. Thời hạn vay từ 15 - 20 năm cùng thời gian ân hạn 3 năm nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có đủ thời gian triển khai và vận hành dự án trước khi phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
Thành phố cũng kiến nghị Nhà nước hỗ trợ từ 70 - 80% lãi suất vay thương mại trong giai đoạn đầu tư và khai thác dự án, đặc biệt trong 10 năm đầu tiên kể từ khi công trình đi vào hoạt động. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là giải pháp quan trọng bởi đặc thù của nhà ở cho thuê là thời gian hoàn vốn kéo dài, trong khi chi phí vốn hiện vẫn ở mức cao.
Đối với lĩnh vực đất đai, TP.HCM đề xuất cơ chế linh hoạt hơn đối với các khu đất có nguồn gốc Nhà nước quản lý hoặc đất thuê trả tiền hằng năm. Theo đó, thành phố được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư mà không phải thực hiện các thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư như quy định hiện hành.
Thành phố cho rằng cơ, chế này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, đồng thời khai thác hiệu quả các quỹ đất hiện có để phục vụ phát triển nhà ở.
Một đề xuất đáng chú ý khác là cho phép các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản được thuê đất trong khu công nghiệp để đầu tư xây dựng nhà lưu trú công nhân. Các khu nhà lưu trú này không chỉ phục vụ công nhân làm việc trong khu công nghiệp đó mà còn đáp ứng nhu cầu của người lao động tại các khu công nghiệp lân cận.
Đối với các dự án nhà ở thương mại, TP.HCM kiến nghị trường hợp chủ đầu tư dành từ 50% quỹ nhà trở lên để cho thuê thì được hưởng các chính sách ưu đãi tương tự như dự án nhà ở xã hội. Điều này được kỳ vọng sẽ khuyến khích nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang phát triển nhà ở cho thuê, góp phần gia tăng nguồn cung trên thị trường.
Ngoài ra, thành phố cũng đề xuất được chủ động quyết định việc chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ tái định cư nhằm sử dụng hiệu quả quỹ nhà hiện có, tránh lãng phí nguồn lực và đáp ứng linh hoạt nhu cầu thực tế của người dân.
Trong lĩnh vực quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, TP.HCM kiến nghị được trao quyền ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng đối với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê để phù hợp với điều kiện phát triển đô thị đặc thù của thành phố.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, nếu các cơ chế, chính sách trên được chấp thuận, đây sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển mạnh mẽ loại hình nhà ở cho thuê trong thời gian tới. Không chỉ góp phần giải quyết nhu cầu an cư của người dân, đặc biệt là công nhân và người thu nhập thấp, các chính sách này còn giúp thị trường bất động sản phát triển cân bằng hơn giữa nhà ở để bán và nhà ở cho thuê, phù hợp với xu hướng phát triển của nhiều đô thị lớn trên thế giới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
