Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, Ngân hàng TMCP Á Châu, mã chứng khoán ACB, ghi nhận tổng tài sản gần 1,07 triệu tỷ đồng tại ngày 30/6, tăng 4,1% so với đầu năm. Dư nợ cho vay tiếp tục mở rộng nhưng tốc độ tăng chi phí vốn và dự phòng đã thu hẹp đáng kể phần lợi nhuận tạo ra từ hoạt động tín dụng.
Chi phí lãi tăng 54,5%, lợi nhuận quý II giảm gần 12%
Trong 6 tháng đầu năm 2026, thu nhập lãi và các khoản tương tự của ACB đạt 37.301 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi tăng nhanh hơn, ở mức 54,5%, lên 22.527 tỷ đồng, khiến thu nhập lãi thuần chỉ tăng 13,3%, đạt 14.774 tỷ đồng.
Hoạt động dịch vụ ghi nhận kết quả tích cực hơn khi lãi thuần đạt 1.818 tỷ đồng, tăng 24,8%. Lãi từ mua bán chứng khoán kinh doanh cũng tăng từ hơn 60 tỷ đồng lên gần 227 tỷ đồng, nhưng quy mô đóng góp còn nhỏ so với nguồn thu từ tín dụng.
Ở chiều ngược lại, nhiều mảng ngoài lãi suy giảm. Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối giảm 32,3%, còn 776 tỷ đồng. Hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư chuyển từ lãi gần 445 tỷ đồng sang lỗ gần 22 tỷ đồng, trong khi lãi thuần từ hoạt động khác giảm 59,2%, còn 406 tỷ đồng.
Chi phí hoạt động trong kỳ đạt 5.566 tỷ đồng, chỉ tăng 2,5%. Nhờ kiểm soát nhóm chi phí này, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng của ACB vẫn tăng 6%, đạt 12.481 tỷ đồng.
Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng 60,3%, lên 1.746 tỷ đồng. Sau khi trừ dự phòng, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng chỉ đạt 10.735 tỷ đồng, tăng 0,4%; lợi nhuận sau thuế đạt 8.613 tỷ đồng, tăng 0,6% so với cùng kỳ.
Áp lực thể hiện rõ hơn trong quý II/2026 khi lợi nhuận trước thuế giảm 11,9%, còn 5.367 tỷ đồng, sau khi chi phí dự phòng tăng gần 129%. Đến cuối tháng 6, tổng nợ nhóm 3, 4 và 5 đạt 7.657 tỷ đồng, tăng 14,8%, đưa tỷ lệ nợ xấu từ khoảng 0,97% lên 1,03%. Nợ nhóm 2 gần gấp đôi lên 4.822 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu ước giảm từ 114,3% xuống 105,3%.
Tiền gửi khách hàng giảm, giấy tờ có giá tăng gần 50%
Đến ngày 30/6/2026, dư nợ cho vay khách hàng trước dự phòng của ACB đạt 745.759 tỷ đồng, tăng 8,6% so với đầu năm. Trái ngược với đà tăng tín dụng, tiền gửi khách hàng giảm 1,5%, còn 576.604 tỷ đồng.
Để bổ sung nguồn vốn cho hoạt động cho vay, ACB tăng mạnh phát hành giấy tờ có giá. Giá trị khoản mục này đạt 199.013 tỷ đồng, tăng 49,3% chỉ sau 6 tháng và tương đương 34,5% quy mô tiền gửi khách hàng, cao hơn mức 22,8% vào cuối năm 2025.
Phần tăng chủ yếu đến từ chứng chỉ tiền gửi, với số dư gần gấp đôi lên 160.356 tỷ đồng. Trong đó, chứng chỉ tiền gửi có kỳ hạn dưới một năm đạt 104.290 tỷ đồng, còn loại có kỳ hạn từ một đến hai năm đạt 36.000 tỷ đồng. Ngược lại, giá trị trái phiếu do ngân hàng phát hành giảm 26,2%, còn 38.657 tỷ đồng.
Cơ cấu nguồn vốn liên ngân hàng cũng có sự dịch chuyển. Tiền gửi của các tổ chức tín dụng khác tại ACB giảm 13,4%, còn 105.071 tỷ đồng, trong khi khoản vay từ các tổ chức tín dụng khác tăng 28,5%, lên 43.289 tỷ đồng.
Sự thay đổi về nguồn huy động đi kèm mức tăng đáng kể của chi phí vốn. Chi phí trả lãi tiền gửi tăng 44,4%, lên 15.592 tỷ đồng; chi phí trả lãi tiền vay tăng gần 131%, đạt 1.722 tỷ đồng; còn chi phí trả lãi giấy tờ có giá tăng hơn 101%, lên 5.181 tỷ đồng.
Báo cáo tài chính giữa niên độ không công bố trực tiếp biên lãi ròng, hay NIM, của ngân hàng. Dù vậy, việc chi phí lãi tăng nhanh hơn thu nhập lãi, cùng sự gia tăng của chứng chỉ tiền gửi và vốn vay liên ngân hàng, cho thấy chi phí huy động đang trở thành lực cản đối với tốc độ tăng lợi nhuận.
Hai chi nhánh nhận kết luận thanh tra về quy trình cho vay
Cùng thời điểm ACB tiếp tục mở rộng dư nợ, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 10 và Khu vực 5 đã công bố kết luận thanh tra đối với ACB Chi nhánh Bình Thuận và ACB Chi nhánh Thái Nguyên. Cơ quan thanh tra đánh giá hai đơn vị cơ bản chấp hành các quy định pháp luật và quy định của Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động tín dụng, nhưng vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục.
Tại ACB Chi nhánh Bình Thuận, cơ quan thanh tra ghi nhận đơn vị đã triển khai các chỉ tiêu kinh doanh, xử lý nợ xấu và chấp hành tương đối tốt quy định về cho vay, phân loại nợ, trích lập dự phòng và phòng, chống rửa tiền. Tuy nhiên, chi nhánh còn sai sót trong thu thập hồ sơ, thẩm định, quyết định cho vay, giải ngân và kiểm tra, giám sát sau giải ngân.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 10 đã đưa ra 11 kiến nghị đối với ACB Chi nhánh Bình Thuận. Hội sở ACB cũng nhận một kiến nghị và một khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng thẩm định, phê duyệt cho vay và hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng.
Đối với ACB Chi nhánh Thái Nguyên, kết luận thanh tra chỉ ra một số sai sót trong công tác thẩm định, xét duyệt cho vay và kiểm tra, giám sát sau cho vay. Nguyên nhân được xác định do một số cá nhân chưa tuân thủ đầy đủ quy trình tác nghiệp, quy định pháp luật và quy định nội bộ của ACB; trách nhiệm thuộc về chi nhánh cùng những người trực tiếp thực hiện nghiệp vụ.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 5 đã ban hành 4 kiến nghị, yêu cầu chi nhánh kiểm điểm, chấn chỉnh và khắc phục các tồn tại. Thông tin được công bố không nêu số hiệu kết luận, thời kỳ thanh tra hoặc biện pháp xử phạt hành chính, do đó chưa có cơ sở để mở rộng nhận định ngoài những hạn chế nghiệp vụ được cơ quan thanh tra chỉ ra.
Nửa đầu năm 2026, ACB vẫn duy trì tăng trưởng tín dụng và tỷ lệ nợ xấu quanh 1%, nhưng lợi nhuận gần như không tăng khi chi phí vốn và dự phòng cùng đi lên. Kết quả có thể cải thiện nếu ngân hàng phục hồi tăng trưởng tiền gửi, giảm phụ thuộc vào nguồn huy động có chi phí cao và kiểm soát tốt nợ nhóm 2. Ngược lại, áp lực từ giá vốn, chất lượng tài sản và yêu cầu chấn chỉnh quy trình cấp tín dụng vẫn là những biến số lớn trong các quý còn lại.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
