Nhóm hàng đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu lớn nhất của phiên họp là đánh giá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST, CĐS) đóng góp cụ thể thế nào vào thực hiện đổi mới mô hình phát triển, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số và phải làm gì để đóng góp đó cụ thể hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn.
Về bối cảnh và yêu cầu đặt ra, Thủ tướng cho biết, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên; 6 tháng đầu năm GDP tăng 8,18%, 6 tháng cuối năm phải phấn đấu quyết liệt để tăng khoảng 11,9% mới hoàn thành mục tiêu cả năm.
Các động lực truyền thống (đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu) vẫn có vai trò quan trọng nhưng nếu tăng trưởng chỉ dựa vào vốn và lao động chi phí thấp không thể duy trì hai con số trong nhiều năm. Con đường bền vững là tăng năng suất, mà năng suất chỉ đến từ KHCN, ĐMST và CĐS.
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định: Đến năm 2030, quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, đóng góp của TFP (năng suất nhân tố tổng hợp) vào tăng trưởng trên 55%.
Thủ tướng nhấn mạnh, KHCN, ĐMST, CĐS không còn là "động lực bổ trợ" mà phải trở thành "động lực chủ yếu, trực tiếp", đo đếm được bằng kết quả tăng trưởng, đặc biệt là đóng góp trực tiếp cho tăng năng suất, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, ngày 28/9, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo sau khi kiện toàn theo Quyết định số 208-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, thời gian qua, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt, đồng bộ, liên tục, thông suốt. Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 208-QĐ/TW kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng Ban, Ban Chỉ đạo đã trình Bộ Chính trị sửa đổi chức năng, nhiệm vụ, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo; đồng thời đã ban hành quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, thành lập các tổ công tác, tổ giúp việc, hội đồng tư vấn quốc gia của Ban Chỉ đạo.
Kinh tế số, công nghiệp công nghệ số và hạ tầng số tiếp tục có bước phát triển, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế. Trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 101 tỷ USD, tăng 51,1%, là nhóm hàng đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD. Việt Nam lần đầu vào nhóm 10 nước có tốc độ Internet nhanh nhất thế giới; có hơn 505.000 cơ sở kinh doanh đã áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; thu thuế thương mại điện tử đạt gần 114,2 nghìn tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm 2026 có hơn 15 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, tăng 34,3% về số lượng.
KHCN, đổi mới sáng tạo đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Hoàn thiện danh mục 3.030 tiêu chuẩn phục vụ 30 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược. Sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia đã kết nối dữ liệu với 15 sàn của địa phương. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt xấp xỉ 54,2%. Đã có 2.647 công bố quốc tế trên Scopus.
Chính phủ số, Đề án 06 tiếp tục mang lại hiệu quả thiết thực. Đã tích hợp 08 nhóm thông tin, giấy tờ trên VNeID, trong đó có 18,9 triệu tài khoản hưởng an sinh xã hội, 25,8 triệu giấy phép lái xe, 24,2 triệu thông tin tình trạng hôn nhân. Đã hoàn thành đồng bộ 08/12 CSDL trọng yếu và 69/104 CSDL chuyên ngành về Trung tâm Dữ liệu quốc gia; CSDL đảng viên quản lý trên 5,3 triệu hồ sơ, làm sạch 99,83%. Đã đồng bộ 148 triệu thuê bao vào CSDL quốc gia về dân cư, hoàn thành xử lý SIM rác, không chính chủ.
Giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn cấp bách về vấn đề tài chính, giải ngân kinh phí cho KHCN
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp và ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, kết quả đạt được của các chủ thể có liên quan. Bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Lê Minh Hưng chỉ rõ, vẫn còn các nhiệm vụ quá hạn, trong đó có nhiều nhiệm vụ quá hạn kéo dài, chưa có giải pháp khắc phục triệt để.
Thủ tướng Chính phủ, nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới. Trong đó, về xử lý dứt điểm nhiệm vụ chậm, muộn, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan khẩn trương hoàn thành dứt điểm 27 nhiệm vụ quá hạn. Các bộ, cơ quan, địa phương rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao tại các nghị quyết, chương trình, kết luận của Ban Chỉ đạo, tập trung triển khai quyết liệt bảo đảm chất lượng và đúng thời hạn, không để phát sinh nhiệm vụ quá hạn mới.
Về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương rà soát, đề xuất cụ thể phương án xử lý đối với các vướng mắc, điểm nghẽn, rào cản về KHCN, ĐMST, CĐS, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước 15/10/2026.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn Luật KHCN, trình Chính phủ trong tháng 10/2026.
Về phát triển hạ tầng số, CSDL, chuyển đổi số, các bộ, cơ quan: Giáo dục và Đào tạo, Nội vụ, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Tư pháp, Tài chính; Tòa án nhân dân tối cao tập trung tối đa nguồn lực, khẩn trương khắc phục, xử lý dứt điểm các tồn tại, hạn chế bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ với các CSDL đã được giao; trong đó đặc biệt tập trung ưu tiên, tạo chuyển biến rõ nét với CSDL ngành Giáo dục và Đào tạo, CSDL quốc gia về an sinh xã hội, CSDL quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức, CSDL quốc gia về y tế, hoàn thành trước ngày 30/11/2026; đối với CSDL bản án, quyết định, hoàn thành trước ngày 30/6/2027. Đến hết năm 2027, cơ bản hoàn thành công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai.
Các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện Khung quản trị dữ liệu, xác định rõ cơ quan chủ quản, trách nhiệm cập nhật; thực hiện đối soát định kỳ giữa các CSDL, xử lý dứt điểm tình trạng dữ liệu không thống nhất; hoàn thành các nhiệm vụ được giao theo đúng tiến độ đã đề ra để triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, trong đó ban hành khung kiến trúc số của bộ, cơ quan, địa phương trước ngày 29/01/2027.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an đẩy mạnh thu hút các dự án FDI quy mô lớn về trung tâm dữ liệu, trung tâm tính toán hiệu năng cao gắn với chuyển giao công nghệ và an ninh dữ liệu; đề xuất cơ chế ưu đãi, rút ngắn thủ tục đầu tư, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 11/2026. Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo triển khai quy hoạch, các dự án điện để bảo đảm đủ năng lượng cho phát triển, đặc biệt là cho các trung tâm dữ liệu.
về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, cơ quan tiếp tục đề xuất, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo quy định, bảo đảm mỗi nhiệm vụ phải tạo giá trị, có đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế - xã hội; báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình thực hiện định kỳ trước ngày 30 hằng tháng. Đối với 14 nhiệm vụ đã phê duyệt, các Bộ trưởng khẩn trương tuyển chọn tổ chức chủ trì để triển khai; đối với 8 nhiệm vụ đã được thẩm định đủ điều kiện còn lại, các bộ, cơ quan khẩn trương hoàn thành phê duyệt trước ngày 15/10/2026.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương rà soát, tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn trong việc thương mại hoá kết quả nghiên cứu; khẩn trương đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy định pháp luật về sàn giao dịch KHCN, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10/2026.
Về sử dụng kinh phí, vốn đầu tư và các nguồn lực, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, hạn chế tối đa chuyển nguồn; đồng thời điều chuyển vốn từ các bộ, cơ quan, địa phương giải ngân chậm sang các bộ, cơ quan, địa phương có khả năng giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế, giải pháp đột phá, mạnh hơn nữa; giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn cấp bách về vấn đề tài chính, giải ngân kinh phí cho KHCN.
Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo chức năng, nhiệm vụ được giao rà soát, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế định giá, chuyển giao, góp vốn và sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm, hoàn thành trong tháng 11/2026.
Về thúc đẩy kinh tế số, xã hội số gắn với tăng trưởng, năng suất và năng lực cạnh tranh, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương chủ động tổ chức các hội nghị chuyên đề về phát triển KHCN, ĐMST, CĐS thuộc ngành, lĩnh vực, địa bàn phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội; rà soát dư địa tăng trưởng của từng ngành, vùng, địa phương và chuỗi giá trị, xác định rõ điểm nghẽn, bài toán cần giải quyết, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, tham gia trong toàn bộ quá trình; ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, huy động nguồn lực và đưa sản phẩm tham gia chuỗi giá trị trong nước, khu vực và toàn cầu.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
