Một cuốc xe công nghệ trị giá 100.000 đồng nhìn trên ứng dụng có vẻ là một con số đơn giản, nhưng phía sau đó là nhiều lớp dòng tiền: phần tài xế được hưởng, phí nền tảng, thuế và trong một số trường hợp là các khoản phụ phí, thưởng hoặc khuyến mại.
Đáng chú ý, từ tháng 9/2026, câu chuyện này trở thành tâm điểm khi tài xế Grab phản ứng với cơ chế “Phí sử dụng ứng dụng” linh động. Một số tài xế cho rằng phần khấu trừ có thể lên tới 50% giá trị cuốc xe. Dẫn phản ánh của tài xế cho biết mức thu nhập sau khấu trừ mà họ nhận được có thể xuống thấp, trong khi chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng và khấu hao vẫn do tài xế tự chịu. Grab cho biết đang làm việc với cộng đồng tài xế để giải đáp các vấn đề và thông tin liên quan.
Trong khi đó, Be vừa công khai cấu trúc chia sẻ doanh thu, còn Xanh SM áp dụng nhiều mô hình khác nhau tùy dịch vụ và thời điểm tham gia.
100.000 đồng: Be giữ lại bao nhiêu, Grab tính thế nào?
Với Be, cách tính tương đối dễ hình dung vì doanh nghiệp công bố tỷ lệ chia sẻ cố định. Tại Hà Nội, nếu khách hàng thanh toán 100.000 đồng cho một chuyến xe, tài xế nhận 63.600 đồng, Be giữ 30.300 đồng và 6.100 đồng là khoản thuế Be thu hộ, nộp hộ đối tác.
Tại TP.HCM, cùng mức giá khách trả 100.000 đồng, tài xế nhận 69.400 đồng, Be giữ 23.900 đồng và 6.700 đồng là thuế. Be cho biết tỷ lệ chia sẻ này được duy trì từ năm 2024, không thay đổi theo từng chuyến, khung giờ hay thời điểm trong ngày.
Điểm đáng chú ý là khoản 30.300 đồng Be giữ lại tại Hà Nội không thể hiểu đơn giản là “lợi nhuận” của nền tảng. Theo cách Be công bố, đây là phần dùng cho nhiều khoản như vận hành hệ thống, chương trình thưởng, khuyến mại và các nghĩa vụ liên quan.
Nếu khách được giảm giá, cách tính của Be còn tạo ra một khác biệt quan trọng: doanh nghiệp cho biết phần chia sẻ của tài xế vẫn được tính trên giá trị chuyến trước khuyến mại. Chẳng hạn, giá chuyến là 100.000 đồng nhưng khách chỉ thanh toán 90.000 đồng sau khuyến mại, phần chênh lệch do nền tảng chịu theo chính sách được công bố.
Grab lại đi theo hướng khác. Nền tảng này không công bố một tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi chuyến mà sử dụng “Phí sử dụng ứng dụng” linh động. Mức phí có thể thay đổi theo chuyến, thời điểm và các yếu tố vận hành.
Theo một khảo sát trên dữ liệu 26 cuốc bike và car trong các ngày 10-12/9 cho thấy tỷ lệ tiền tài xế thực nhận trên tổng tiền khách trả dao động khoảng 50-75%, trong đó xe máy có những chuyến ở mức 50-75% và xe bốn bánh khoảng 55-75%. Một chuyến GrabBike được VnExpress ghi nhận có tỷ lệ tài xế nhận khoảng 64%.
Như vậy, với Grab, câu hỏi “100.000 đồng thì tài xế nhận bao nhiêu?” không có một đáp án duy nhất. Nếu một cuốc cụ thể khiến tài xế nhận 60%, số tiền vào ví là khoảng 60.000 đồng; ở mức 70% là 70.000 đồng; nhưng một chuyến khác có thể thấp hoặc cao hơn.
Đây chính là điểm khác biệt căn bản giữa hai mô hình: Be ưu tiên khả năng dự đoán tỷ lệ chia sẻ, còn Grab sử dụng cơ chế linh động theo từng chuyến.
Trong khi với Xanh SM có cấu trúc phức tạp hơn bởi doanh nghiệp đồng thời vận hành nhiều mô hình tài xế. Ở mảng Xanh SM Bike Platform, tài xế được công bố mức chia sẻ doanh số 90%. Với một cuốc có doanh số 100.000 đồng, về nguyên tắc phần chia sẻ trước thuế tương ứng khoảng 90.000 đồng. Trong khi đó, nhóm Xanh SM Bike và Express Siêu tốc được công bố mức chia sẻ 70%; Express 2H/4H là 72% và Food là 75%.
Đối với Xanh SM Platform dành cho ô tô điện, tỷ lệ lại phụ thuộc vào thời điểm ký hợp đồng và mô hình hợp tác. Một số nhóm tài xế được áp dụng mức 80%, trong khi các hợp đồng trước đó có những giai đoạn được hưởng 85% hoặc cao hơn.
Điều này cho thấy nếu chỉ lấy một tỷ lệ “chiết khấu” để so sánh ba nền tảng thì rất dễ dẫn đến kết luận sai. 90% doanh số mà tài xế Xanh SM Bike được chia không thể đặt ngang hoàn toàn với 63,6% của Be tại Hà Nội hoặc một tỷ lệ 50-75% của Grab, bởi cơ sở tính doanh thu, thuế, loại hình phương tiện và mô hình hợp tác không hoàn toàn giống nhau.
Xanh SM cũng đang thử nghiệm các cơ chế đảm bảo thu nhập thay vì chỉ tập trung vào tỷ lệ chia doanh số. Từ tháng 3/2026, doanh nghiệp công bố chương trình có gói thu nhập đảm bảo 8,5 triệu đồng/tháng hoặc 15 triệu đồng/tháng tùy mức độ hoạt động và điều kiện về tỷ lệ nhận, hoàn thành chuyến.
Ở góc độ thị trường, đây là dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng không chỉ còn nằm ở việc “ai chiết khấu thấp hơn”, mà chuyển sang bài toán thu nhập có thể dự đoán, số cuốc được phân bổ và chi phí để duy trì một ngày chạy xe.
100.000 đồng chưa phải thu nhập của tài xế
Một điểm dễ gây nhầm lẫn nhất là tiền tài xế nhận từ ứng dụng chưa phải lợi nhuận. Giả sử sau khi nền tảng và thuế được khấu trừ, tài xế nhận 60.000 đồng từ một cuốc 100.000 đồng. Khoản 60.000 đồng này vẫn phải “gánh” nhiên liệu hoặc điện, khấu hao phương tiện, bảo dưỡng, sửa chữa, bảo hiểm, chi phí tài chính nếu mua xe trả góp và cả thời gian di chuyển không có khách.
Một khảo sát của HIDS tại TP.HCM trên hơn 400 tài xế Grab, Be và Gojek cho thấy nhóm tài xế xe xăng có chi phí nhiên liệu khoảng 70.000-100.000 đồng/ngày, trong khi xe điện được ghi nhận khoảng 20.000 đồng tiền điện/ngày; sau khi tính thêm hao mòn pin và thời gian sạc, mức tiết kiệm ròng được ước tính khoảng 40.000-60.000 đồng/ngày.
Vì vậy, hai tài xế cùng nhận 70.000 đồng từ một cuốc xe nhưng có thể có lợi nhuận rất khác nhau nếu một người sở hữu xe đã trả hết và người kia đang trả góp; hoặc một người sử dụng xe điện trong khi người kia phải chi đáng kể cho nhiên liệu.
Bài toán còn phức tạp hơn khi thời gian chờ được đưa vào. Một chuyến 100.000 đồng kéo dài 40 phút mang lại cấu trúc thu nhập khác hoàn toàn chuyến 100.000 đồng nhưng mất 90 phút cả thời gian chạy và chờ.
Về thuế, từ năm 2026, quy định cũng khiến việc nhìn vào “tiền về ví” càng chưa đủ. Theo hướng dẫn của cơ quan quản lý, doanh thu của hoạt động vận tải được xác định là toàn bộ doanh thu vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ, chứ không đơn thuần là phần còn lại sau khi trừ phí nền tảng. Nền tảng thuộc diện quy định có trách nhiệm khấu trừ, nộp thay thuế cho cá nhân kinh doanh.
Bộ Tài chính cũng đã ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC, tạo khuôn khổ mới về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
Ở góc độ quản lý vận tải, Nghị định 158/2024/NĐ-CP về hoạt động vận tải đường bộ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Hà Nội trong tháng 8/2026 cũng yêu cầu Grab, Be, Di chuyển Xanh và các đơn vị liên quan rà soát, thống kê hoạt động vận tải qua ứng dụng công nghệ trên địa bàn.
Như vậy, thị trường đang dần chuyển từ câu chuyện “nền tảng lấy bao nhiêu phần trăm” sang câu hỏi rộng hơn: sau tất cả các khoản khấu trừ và chi phí, tài xế còn bao nhiêu đồng trên mỗi giờ làm việc?
Một cuốc 100.000 đồng vì thế không có một đáp án chung cho cả Be, Grab và Xanh SM. Với Be, có thể tính khá rõ theo tỷ lệ công bố; với Grab, con số biến động theo từng chuyến; còn Xanh SM phân hóa theo loại hình dịch vụ và mô hình hợp tác. Và với tài xế, con số đáng quan tâm nhất cuối cùng không phải tỷ lệ “ăn chia”, mà là phần thu nhập còn lại sau thuế, nhiên liệu, khấu hao và thời gian lao động.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
