Chủ đầu tư không đủ năng lực, dự án “đắp chiếu” hơn một thập kỷ
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo Kết luận thanh tra 1105/TB-TTCP ngày 20/4/2026. Theo thông báo, ngày 26/2/2026, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận 66/KL-TTCP về việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép trên địa bàn TP Hà Nội.
Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2011 - 2022, UBND TP Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, quy hoạch và trật tự xây dựng. Nhiều đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch ngành và thiết kế đô thị được phê duyệt, góp phần cải thiện hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, thực tế thanh tra cho thấy vẫn tồn tại nhiều hạn chế, sai phạm trong việc chấp hành pháp luật về đất đai, quy hoạch và cấp phép xây dựng.
Nổi bật là Dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City). Dự án được khởi công từ năm 2008, quy mô gồm 13 tòa nhà cao từ 25 - 50 tầng với khoảng 2.800 căn hộ, tổng mức đầu tư lên tới 10.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, các căn hộ sẽ được bàn giao trong giai đoạn 2012 - 2013.
Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, nhiều hạng mục mới chỉ dừng ở phần móng hoặc tầng hầm, để bê tông cốt thép phơi mưa nắng. Hàng trăm khách hàng đã mua nhà nhưng chưa được bàn giao, dẫn đến khiếu kiện kéo dài.
Thanh tra Chính phủ xác định, dự án này được giao cho CTCP Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư khi không đảm bảo năng lực tài chính theo quy định. Đây được xem là nguyên nhân gốc dẫn đến hàng loạt hệ lụy trong quá trình triển khai.
Đáng chú ý, chủ đầu tư đã huy động tổng cộng 8.456 tỷ đồng thông qua nhiều hình thức như ký hợp đồng mua bán, vay vốn, phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, có tới 5.302 tỷ đồng được sử dụng cho các dự án khác và mục đích khác.
Việc sử dụng vốn sai lệch khiến dự án rơi vào tình trạng thiếu vốn, thi công đình trệ, chưa bàn giao được hơn 750 căn hộ, gây lãng phí đất đai và phát sinh tranh chấp. Trước tính chất nghiêm trọng, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ vụ việc sang Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Loạt sai phạm lan rộng, yêu cầu rà soát và xử lý trách nhiệm
Không chỉ riêng Usilk City, kết luận thanh tra cũng chỉ ra hàng loạt vi phạm, thiếu sót tại nhiều dự án khác trên địa bàn Hà Nội gồm: Dự án Tháp D2 Cầu Giấy; Dự án Trung tâm thương mại, văn phòng và nhà ở cao cấp Hồ Gươm Plaza; Dự án Tổ hợp thương mại, văn phòng và nhà ở cao tầng tại số 01 Giáp Nhị; Dự án nhà ở cao tầng E2 - Chelsea Residences; Dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ tổng hợp và nhà ở cao tầng tại xã Tứ Hiệp; Dự án Tổ hợp TMDV và căn hộ cao cấp và nhà ở thấp tầng tại phường La Khê và Dương Nội, quận Hà Đông; Khu nhà ở Phú Mỹ; Dự án Khu nhà ở thấp tầng Nam Thanh…
Các vi phạm tập trung ở nhiều khâu như thu hồi, giao, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhiều trường hợp chưa ký hợp đồng thuê đất, chưa xác định đơn giá thuê đất, sai lệch diện tích so với quy hoạch hoặc chưa cấp “sổ đỏ” cho chủ đầu tư và người mua nhà. Thậm chí có trường hợp bàn giao mốc giới khi dự án đã triển khai xây dựng.
Trong lĩnh vực xây dựng, tình trạng cấp phép không phù hợp quy hoạch, thi công không phép hoặc sai thiết kế vẫn diễn ra. Một số dự án tự ý tăng số lượng căn hộ khi chưa được phê duyệt; sử dụng sai công năng; bàn giao nhà khi chưa nghiệm thu hoặc chưa đảm bảo điều kiện phòng cháy chữa cháy.
Về tài chính, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND TP Hà Nội rà soát, xử lý số tiền hơn 106 tỷ đồng liên quan đến tiền sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính khác. Riêng dự án Usilk City còn nợ và chậm nộp khoảng 1,9 tỷ đồng, trong khi một số dự án khác cũng ghi nhận số nợ lớn.
Cơ quan thanh tra kiến nghị, nếu sau 6 tháng kể từ khi ban hành kết luận mà các chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ tài chính, UBND TP Hà Nội cần chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ yêu cầu thành phố tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan đến sai phạm trong quản lý đất đai, quy hoạch và xây dựng.
Đồng thời, các cơ quan chức năng phải triển khai đầy đủ kết luận thanh tra, thực hiện các biện pháp chấn chỉnh, khắc phục tồn tại trong công tác quản lý. Trường hợp phát hiện dấu hiệu thất thoát ngân sách hoặc vi phạm hình sự, cần chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
