Hơn 57 tỷ USD vốn FDI đang hoạt động trong các khu công nghiệp
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội mới đây, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM cho biết, việc triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thành phố trong bối cảnh tái cơ cấu mô hình phát triển công nghiệp và nâng cao chất lượng thu hút đầu tư.
Theo quy hoạch được phê duyệt, TP.HCM hiện có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 50.288 ha, chiếm khoảng 7,4% diện tích tự nhiên toàn thành phố. Trong đó, 58 khu chế xuất, khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với diện tích hơn 22.410 ha, đạt tỷ lệ lấp đầy trung bình khoảng 80%.
Sau khi hợp nhất địa giới hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM trở thành địa phương sở hữu hệ thống khu công nghiệp lớn nhất cả nước. Riêng khu vực Bình Dương cũ có tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 87%, trong khi khu vực TP.HCM cũ đạt 80% và Bà Rịa - Vũng Tàu đạt khoảng 70%.
Hiện các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn đang thu hút 5.380 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 79,2 tỷ USD. Trong đó, khu vực FDI chiếm ưu thế với 3.510 dự án và tổng vốn đăng ký khoảng 57,5 tỷ USD.
Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Hồng Kông và Trung Quốc tiếp tục là những nhà đầu tư lớn nhất tại các khu công nghiệp của thành phố.
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM, định hướng mới của thành phố là chuyển từ mục tiêu thu hút vốn theo số lượng sang ưu tiên chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa.
Trong giai đoạn tới, TP.HCM sẽ tập trung thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, sử dụng ít đất nhưng tạo giá trị gia tăng lớn, thân thiện môi trường và có khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước.
Các lĩnh vực được ưu tiên gồm: Công nghiệp bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ chuỗi khối (Blockchain), công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và công nghiệp môi trường.
Đây cũng là những ngành đang được nhiều quốc gia trong khu vực cạnh tranh thu hút nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc sau đại dịch và những biến động địa chính trị quốc tế.
Song song với việc thu hút các dự án mới, TP.HCM đặt mục tiêu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Thành phố kỳ vọng các tập đoàn đa quốc gia sẽ trở thành "đầu tàu" thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và giúp doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tái cấu trúc không gian công nghiệp sau sáp nhập
Theo đó, những thay đổi đáng chú ý là định hướng tổ chức lại không gian phát triển công nghiệp sau khi TP.HCM mở rộng địa giới hành chính.
Hiện, thành phố được quy hoạch theo mô hình "Một không gian - Ba vùng - Một đặc khu". Trong đó, khu vực TP.HCM cũ được định hướng là trung tâm tài chính, dịch vụ và công nghệ cao; Bình Dương trở thành trung tâm công nghiệp - công nghệ cao; còn Bà Rịa - Vũng Tàu giữ vai trò trung tâm kinh tế biển, cảng biển và logistics.
Việc kết nối hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải với sân bay quốc tế Long Thành, cùng định hướng hình thành khu thương mại tự do gắn với cảng Cái Mép Hạ được kỳ vọng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh mới cho TP.HCM trong thu hút các dự án logistics, công nghệ cao và dịch vụ quốc tế.
Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng đặt ra nhiều thách thức. Nhiều khu công nghiệp hình thành từ hơn 30 năm trước hiện nằm xen cài trong khu dân cư, diện tích nhỏ, hiệu quả sử dụng đất chưa cao và chưa đáp ứng yêu cầu của nền sản xuất công nghiệp 4.0.
Một số khu công nghiệp như: Tân Thuận, Tân Bình, Bình Chiểu hay Hiệp Phước giai đoạn 1 đang dần tiến đến thời điểm hết hạn sử dụng đất, đòi hỏi thành phố phải xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp.
Theo định hướng mới, các khu công nghiệp thế hệ cũ sẽ được nghiên cứu chuyển đổi thành khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái, trung tâm logistics hoặc phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Một số khu quy mô nhỏ nằm trong nội đô có thể được xem xét chuyển đổi sang các công trình công cộng hoặc chức năng phù hợp với quy hoạch đô thị mới.
Bên cạnh những lợi thế về quy mô và vị trí địa lý, TP.HCM vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình thu hút đầu tư nước ngoài.
Theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, các vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, xây dựng, môi trường, quy hoạch và giải phóng mặt bằng vẫn là những rào cản lớn đối với nhiều dự án.
Đặc biệt, sau khi thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố đang tồn tại nhiều hệ thống quy hoạch được lập ở các thời kỳ khác nhau. Sự khác biệt về chỉ tiêu quy hoạch, định hướng phát triển và tiêu chuẩn kỹ thuật khiến không ít dự án phải rà soát hoặc điều chỉnh trước khi triển khai.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM cho biết, thành phố đang tiến hành rà soát toàn diện hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn nhằm bảo đảm tính thống nhất trên địa bàn mới mở rộng.
Trong quá trình chuyển tiếp, các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt vẫn tiếp tục được áp dụng để giải quyết các thủ tục về đất đai, đầu tư và xây dựng, tránh làm gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp và các dự án đang triển khai.
TP.HCM xác định ưu tiên tháo gỡ các vướng mắc quy hoạch đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và các công trình phục vụ an sinh xã hội trong khu công nghiệp.
Cùng với đó, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình "một cửa tại chỗ", rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, phát triển hạ tầng logistics liên vùng và nghiên cứu cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM, mục tiêu cuối cùng là xây dựng hệ thống khu công nghiệp xanh, thông minh, hiện đại, có giá trị gia tăng cao và đủ sức cạnh tranh trong cuộc đua thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới của khu vực.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
