Nợ xấu không còn là con số nằm trên báo cáo mà đã trở thành áp lực hiện hữu, buộc các ngân hàng đồng loạt lên tiếng và điều chỉnh chiến lược. Từ xử lý tồn đọng đến siết chặt đầu vào, hệ thống đang bước vào trạng thái phòng thủ trước những rủi ro ngày càng rõ nét.
Tỷ lệ nợ xấu vẫn được giữ ở mức thấp, nhưng phần rủi ro thực chất đang dịch chuyển sâu vào nhóm nợ có khả năng mất vốn, trong khi tốc độ trích lập dự phòng chưa theo kịp. Sự phân hóa trong chiến lược xử lý nợ giữa các ngân hàng cho thấy chất lượng tài sản cần được theo dõi sát hơn, đặc biệt khi nguy cơ chu kỳ nợ xấu mới đang dần hình thành.
Bức tranh nợ xấu của hệ thống ngân hàng đang cho thấy sự cải thiện trên bề mặt, nhưng phía sau những con số tích cực, nợ có khả năng mất vốn lại tăng mạnh. Khi các khoản nợ rủi ro cao nhất phình to, áp lực trích lập dự phòng gia tăng nhanh chóng, trực tiếp bào mòn lợi nhuận và hé lộ những tổn thương chưa được xử lý triệt để trong cấu trúc tín dụng.
Lợi nhuận nhiều ngân hàng trong quý IV/2025 đồng loạt chững lại, thậm chí lao dốc, nhưng phía sau những con số “đi lùi” là một lựa chọn có chủ đích: ưu tiên an toàn hệ thống thay vì tăng trưởng bằng mọi giá. Khi chi phí dự phòng được đẩy mạnh và bảng cân đối được làm sạch, nợ xấu bắt đầu hạ nhiệt, bộ đệm tài chính dày lên, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn trong giai đoạn tới.
Cuộc điều tra của Ngân hàng Nhà nước cho thấy nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng đang phục hồi, tín dụng và huy động vốn được kỳ vọng tăng mạnh trong năm 2026, trong khi thanh khoản cải thiện và rủi ro tiếp tục được kiểm soát.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản khó khăn, việc xử lý nợ xấu đang là vấn đề vô cùng nan giải. Trước tình hình đó buộc nhiều ngân hàng thương mại đẩy nhanh rao bán tài sản thế chấp, tăng trích lập dự phòng tín dụng.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có văn bản số 5962/NHNN-TTGSNH yêu cầu Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài tiếp tục triển khai và đẩy mạnh công tác xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42/2017/QH14.
Thông tư 14/2021 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về cơ cấu thời hạn trả nợ, miễn giảm phí, giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19 đã hết hiệu lực từ ngày 30/6 sẽ tạo một áp lực nợ xấu gia tăng lớn đến các ngân hàng thương mại trong nửa cuối năm 2022.
Trong báo cáo vừa phát hành về ngành ngân hàng, FiinGroup cho hay tỷ lệ nợ xấu nội bảng tăng lên 1,42% (chưa bao gồm các khoản nợ tái cơ cấu do Covid-19). Tỷ lệ nợ xấu nội bảng có thể tiếp tục tăng lên khi các ngân hàng chuyển dần các khoản nợ tái cơ cấu về đúng nhóm nợ, đặc biệt khi thời hạn tái cơ cấu nợ của Thông tư số 14/2021/TT-NHNN là 30/6/2022 đang tới gần.
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước nếu đánh giá một cách thận trọng, tỷ lệ nợ xấu nội bảng, nợ bán cho VAMC và các khoản nợ tiềm ẩn thành nợ xấu vẫn ở mức cao (so với tổng dư nợ) là 6,31% vào cuối năm ngoái.
