Thông tin được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát đi sáng 23/5 trong bối cảnh thị trường tiền tệ bắt đầu xuất hiện những tín hiệu “gợn sóng” sau một thời gian dài mặt bằng lãi suất liên tục đi xuống. Một số ngân hàng thương mại gần đây đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn, làm dấy lên lo ngại về khả năng đảo chiều xu hướng giảm lãi suất là yếu tố đang được xem là “đòn bẩy” quan trọng để hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế.
Theo NHNN, thời gian qua cơ quan điều hành đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp hơn. Trong đó, mục tiêu xuyên suốt là giữ ổn định và từng bước kéo giảm mặt bằng lãi suất trên thị trường.
Cụ thể, NHNN tiếp tục duy trì các mức lãi suất điều hành ở trạng thái ổn định nhằm tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp, từ đó có dư địa giảm lãi suất cho vay. Đây được xem là giải pháp nền tảng trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần thêm lực đẩy về tín dụng để kích thích sản xuất, tiêu dùng và đầu tư.
Ngày 30/3, NHNN đã ban hành công văn yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường. Chỉ đạo này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ liên tục yêu cầu ngành ngân hàng chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, hỗ trợ phục hồi tăng trưởng thay vì chạy đua lãi suất huy động.
Tiếp đó, ngày 9/4, NHNN tổ chức cuộc họp với các ngân hàng thương mại để quán triệt chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về việc tiếp tục nỗ lực giảm lãi suất. Tại cuộc họp, cơ quan quản lý yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất tiền gửi đối với các khoản phát sinh mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm cả lãi suất huy động niêm yết lẫn lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn rẻ hơn.
Sau động thái này, nhiều ngân hàng thương mại đã chủ động điều chỉnh giảm lãi suất. Theo NHNN, trong suốt tháng 4/2026, mặt bằng lãi suất trên thị trường ghi nhận xu hướng giảm khá rõ nét, tạo kỳ vọng về một chu kỳ tín dụng “dễ thở” hơn cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, diễn biến gần đây cho thấy xu hướng này bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu lệch pha. NHNN cho biết đã xuất hiện tình trạng cá biệt tại một số tổ chức tín dụng chưa thực hiện nghiêm chỉ đạo của cơ quan quản lý, thậm chí điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở một số kỳ hạn. Diễn biến này cũng đã được nhiều cơ quan báo chí phản ánh trong thời gian qua.
Theo giới quan sát, việc tăng lãi suất huy động có thể phản ánh áp lực cạnh tranh vốn giữa các ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tín dụng được kỳ vọng phục hồi trở lại. Tuy nhiên, nếu xu hướng này lan rộng, mặt bằng lãi suất cho vay có nguy cơ chịu áp lực tăng theo, đi ngược mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mà Chính phủ đang theo đuổi.
Trước tình hình đó, ngày 14/5, NHNN tiếp tục ban hành công văn yêu cầu NHNN các khu vực tổ chức kiểm tra việc thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất tại các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn.
Không dừng lại ở đó, đến ngày 21/5, NHNN tiếp tục yêu cầu NHNN khu vực tổ chức họp với các ngân hàng thương mại nhằm quán triệt việc thực hiện nghiêm túc chủ trương giảm lãi suất, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nếu phát hiện sai phạm.
Theo NHNN, các đơn vị chức năng hiện đang rà soát những ngân hàng có mặt bằng lãi suất huy động và cho vay cao hơn đáng kể so với các tổ chức tín dụng khác trên cùng địa bàn để đưa vào diện kiểm tra chuyên đề. Nội dung kiểm tra việc thực hiện chính sách lãi suất cũng sẽ được bổ sung vào kế hoạch thanh tra năm 2026.
Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi, lãi suất cho vay của từng tổ chức tín dụng, cũng như hoạt động công bố lãi suất trên website các ngân hàng để kịp thời có biện pháp xử lý khi cần thiết.
Song song với đó, cơ quan điều hành khẳng định sẽ sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng nếu phát sinh biến động, đồng thời tăng cường giám sát nhằm giữ ổn định mặt bằng lãi suất theo đúng định hướng của Chính phủ. Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đang cần nguồn vốn rẻ để phục hồi, việc kiểm soát cuộc đua lãi suất huy động được xem là bài toán then chốt để tránh tạo thêm áp lực lên chi phí vốn của doanh nghiệp và người dân.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
