Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được NHNN giảm dần theo lộ trình từ 40% xuống 37%, tiếp tục giảm còn 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Nay, trong dự thảo mới, NHNN đề xuất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng giai đoạn 2020-2021.
Đây là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của ngân hàng. Việc nâng trần lên 40% đồng nghĩa với việc các tổ chức tín dụng sẽ có thêm dư địa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn, qua đó hỗ trợ mở rộng tín dụng đối với các lĩnh vực cần nguồn vốn lớn như hạ tầng, sản xuất công nghiệp, bất động sản và các dự án đầu tư dài hạn.
Theo NHNN, việc sửa đổi được thực hiện nhằm triển khai các chỉ đạo mới của Chính phủ và cơ quan quản lý tiền tệ về hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, việc nới giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các ngân hàng. Trong nhiều năm qua, NHNN liên tục siết tỷ lệ này nhằm giảm tình trạng mất cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tín dụng, trong bối cảnh phần lớn tiền gửi trên thị trường vẫn tập trung ở các kỳ hạn ngắn trong khi nhu cầu vay vốn của nền kinh tế chủ yếu là trung và dài hạn.
Bên cạnh đề xuất nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, NHNN cũng đưa ra một số điều chỉnh liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Theo dự thảo, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tiếp tục không được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định LDR. Tuy nhiên, đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, cơ quan quản lý đề xuất chỉ loại trừ 80% số dư hoặc áp dụng một tỷ lệ khác theo quyết định của Thống đốc NHNN trong từng thời kỳ.
Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ được tính vào tổng nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR, giúp cải thiện khả năng đáp ứng các chỉ tiêu an toàn của nhiều ngân hàng. Trước đó, NHNN đã ban hành Thông tư 08/2026 cho phép các tổ chức tín dụng được tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định LDR thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đây.
Đáng chú ý, dự thảo lần này không còn đề cập đến phương án thay thế tỷ lệ LDR bằng chỉ tiêu CDR như một số đề xuất trước đây. Theo đánh giá của nhiều công ty chứng khoán, nếu áp dụng CDR, các ngân hàng có tỷ lệ cao sẽ phải cạnh tranh mạnh hơn để huy động vốn từ thị trường dân cư và tổ chức kinh tế, hoặc tăng phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu dài hạn, từ đó làm gia tăng chi phí vốn và tạo áp lực lên biên lãi ròng (NIM).
Việc loại bỏ phương án này cho thấy NHNN lựa chọn hướng điều chỉnh các tham số hiện hành nhằm hỗ trợ thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động cấp tín dụng trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế đang được đặt ở mức cao hơn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
