Tạo cơ hội cho người dân tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý, hạn chế đầu cơ
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang từng bước phục hồi sau giai đoạn điều chỉnh, bài toán về nguồn vốn tiếp tục giữ vai trò then chốt đối với quá trình phát triển của thị trường.
Bên cạnh tín hiệu tích cực từ chính sách điều hành, thị trường vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn liên quan đến pháp lý, nguồn cung, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phát triển chưa đồng đều của các kênh huy động vốn trung, dài hạn. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, hệ thống tài chính - ngân hàng, doanh nghiệp và các chủ thể trên thị trường nhằm hình thành một hệ sinh thái vốn đa dạng, minh bạch và bền vững.
Tại Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững”, do Báo Thanh tra tổ chức, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (Ngân hàng nhà nước) chỉ ra rằng thị trường vẫn tồn tại nhiều khó khăn, đặc biệt là cơ cấu sản phẩm đang mất cân đối khi thiếu hụt trầm trọng nhà ở có giá phù hợp với thu nhập của người dân. Một số dự án còn vướng mắc pháp lý, thời gian phê duyệt kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thẩm định và giải ngân của các ngân hàng.
Bên cạnh đó, hệ thống thông tin chưa liên thông tạo kẽ hở cho các hành vi lợi dụng gây biến động thị trường, trong khi năng lực tài chính của một bộ phận chủ đầu tư còn nhiều hạn chế.
Việc các kênh huy động vốn dài hạn như chứng khoán hay trái phiếu doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng đã khiến dòng vốn đầu tư vào bất động sản vẫn phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.
Ông Hà nhìn nhận, vấn đề hiện nay không chỉ đơn thuần là “khơi thông” dòng vốn cho lĩnh vực bất động sản mà quan trọng hơn là phải phân bổ nguồn vốn đúng nơi tạo ra giá trị thực, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững và ngày càng nhiều người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý, hạn chế đầu cơ.
Bất động sản là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn trung và dài hạn, do đó theo ông Hà, việc phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng có thể làm gia tăng áp lực lên hệ thống tài chính và ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế. Phát triển thị trường trên cơ sở cân bằng và hài hòa giữa tín dụng ngân hàng với các kênh huy động vốn khác.
Ông Hà khẳng định, trong giai đoạn phát triển mới, mục tiêu không chỉ là khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản mà còn phải bảo đảm dòng vốn được phân bổ hiệu quả, hướng tới các nhu cầu thực và các dự án tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý
Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, thời gian qua, bên cạnh phát triển nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, Đảng và Nhà nước ta đã thúc đẩy mạnh việc phát triển nhà ở xã hội, nhà công nhân để chăm lo, tạo điều kiện cho các đối tượng thu nhập thấp. Chúng ta đã tạo hành lang thể chế, pháp lý tương đôí đâỳ đủ, đồng bộ, thông thoáng, đảm bảo hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia.
Ông Hưng cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra những chỉ đạo, định hướng phát triển nhà ở với nhiều điểm mới. Cụ thể, chuyển đổi mạnh tư duy từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn.
Phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước; đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng…
Cùng với đó, huy động đa dạng nguồn lực, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia…
Ông Hưng chia sẻ, hiện nay Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tiến hành sơ kết tình hình thực hiện Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới.
Bộ cũng sẽ đề xuất văn bản phù hợp của Bộ Chính trị, làm cơ sở hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến phát triển nhà ở và thị trường bất động sản; nghiên cứu, xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn từng nhóm nhà ở theo mô hình mới.
Mặt khác, Bộ Xây dựng đang chủ trì sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các pháp luật khác có liên quan, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 và xem xét thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.
Theo ông Hưng, định hướng sẽ ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý từ nguồn lực của Nhà nước; có chính sách ưu đãi mạnh về đất đai, tài chính, thuế, tín dụng… để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia.
Ông cũng cho biết Bộ Xây dựng đã đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu về nhà ở, nhất là nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, mô hình và loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện của địa phương.
Đi cùng với đó, các địa phương cần rà soát lại quỹ đất tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh để chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch, kết nối đồng bộ để phát triển nhà ở cho thuê.
Các địa phương cũng được đề nghị chủ động triển khai đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngân sách địa phương; sử dụng có hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia tại địa phương để thực hiện đầu tư xây dựng, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê trên địa bàn.
Trước lo ngại dòng vốn được khơi thông nhưng nguồn cung chưa cải thiện sẽ khiến giá nhà khó giảm, ông Hà Quang Hưng, cho biết cần tập trung vào hai nhóm giải pháp gồm hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện.
Về hoàn thiện thể chế, theo ông Hưng, đến thời điểm hiện nay, các cơ chế chính sách pháp luật khá tốt, đồng bộ và đã giải quyết được các vấn đề về cắt giảm thủ tục hành chính.
Ông Hưng dẫn chứng, trước đây khi các dự án nhà ở xã hội theo pháp luật về đầu tư, cần phải có chấp thuận chủ trương đầu tư, sau đó lựa chọn chủ đầu tư và giao dự án. Các thủ tục này mất nhiều thời gian, phải đến nhiều nơi. Song khi thực hiện Nghị quyết 201 thì thời gian thực hiện tối đa chỉ có 75 ngày.
Theo chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, thời gian tới sẽ đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn - phù hợp với nguồn cung cũng như nguồn cầu của người dân. Ông Hưng cho rằng, để ưu đãi và có thủ tục hành chính tốt như nhà ở xã hội, cần tiếp tục sửa đổi cơ chế chính sách. Đó cũng là một trong những nội dung chính của Luật Nhà ở sắp tới.
Đối với nhà ở thương mại, ông Hưng cho biết, Bộ Xây dựng đang tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các cơ chế chính sách trong thời gian tới.
Về công tác tổ chức thực hiện, ông Hưng cho rằng đây là việc quyết định sự thành công hay không của các chính sách nhà ở. Ví dụ, từ kết quả triển khai cái Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội có thể thấy, cùng một cơ chế chính sách nhưng có địa phương làm rất tốt như Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên. Tuy nhiên, một số địa phương khác vẫn chưa đạt được yêu cầu.
Bên cạnh đó, theo ông Hưng, cần sự quan tâm của chính quyền địa phương, như việc cải cách thủ tục hành chính; dành quỹ đất phù hợp.
Ông Hưng chia sẻ, hiện nay có gần 10.000 héc-ta đất để phát triển nhà ở xã hội, song chất lượng quỹ đất cần phải xem xét xem có phù hợp hay không (có nằm ở nơi đông dân cư, đồng bộ hạ tầng nhất là giao thông).
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
