Tuy nhiên, những yếu tố nền tảng như nguồn cung quặng thắt chặt và sự phân bổ tồn kho không đồng đều vẫn đang tạo lực đỡ cho giá đồng trong trung và dài hạn.
Từ cuối tháng 8, giá đồng kỳ hạn trên sàn COMEX liên tục tăng và lập đỉnh lịch sử trong phiên ngày 9/9, đạt 689,4 cent/pound, tương đương khoảng 15.197 USD/tấn. Trên sàn LME, giá đồng kỳ hạn 3 tháng cũng có thời điểm lên mức kỷ lục 14.875 USD/tấn.
Tuy nhiên, từ ngày 10/9, thị trường bắt đầu đảo chiều. Đáng chú ý, chênh lệch giá giữa đồng COMEX và LME đã thu hẹp khoảng 92%, từ 783 USD/tấn ngày 25/8 xuống còn 62 USD/tấn vào ngày 15/9. Việc premium trên COMEX giảm mạnh khiến động lực đưa đồng vật chất từ các thị trường khác vào Mỹ suy yếu, đồng thời gây áp lực điều chỉnh lên những thị trường trước đó được hưởng lợi từ mức chênh lệch giá cao.
Premium COMEX thu hẹp, dòng tiền đầu cơ rút bớt
Một trong những yếu tố quan trọng đứng sau diễn biến giá đồng thời gian qua là hoạt động kinh doanh chênh lệch giá giữa các thị trường.
Tháng 8/2025, Mỹ áp mức thuế lên tới 50% đối với đồng bán thành phẩm nhập khẩu, trong khi đồng tinh luyện tạm thời được miễn trừ. Trước đó, thị trường từng kỳ vọng cuộc điều tra theo Mục 232 của Mỹ có thể mở rộng sang đồng tinh luyện.
Kỳ vọng này tạo ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá giữa COMEX và LME. Theo đó, các nhà đầu tư có thể mua đồng trên LME, nhận hàng vật chất ngoài lãnh thổ Mỹ, vận chuyển sang Mỹ rồi bán ra sau khi đăng ký thành chứng chỉ lưu kho trên COMEX.
Khi mức chênh lệch giá giữa COMEX và LME đủ lớn để bù đắp chi phí logistics quốc tế và các khoản chi phí liên quan, dòng đồng vật chất có xu hướng dịch chuyển vào thị trường Mỹ. Quá trình này góp phần làm giảm lượng tồn kho có khả năng giao nhận tại các khu vực ngoài Mỹ, đồng thời đẩy premium COMEX lên cao.
Tuy nhiên, đến ngày 10/9, khi chính sách thuế đối với đồng tinh luyện vẫn chưa có quyết định cuối cùng, kỳ vọng về khả năng áp thuế dần hạ nhiệt. Premium COMEX theo đó nhanh chóng thu hẹp, làm giảm sức hấp dẫn của hoạt động kinh doanh chênh lệch giá.
Bên cạnh yếu tố chính sách, áp lực điều chỉnh còn đến từ diễn biến lạm phát và chính sách tiền tệ của Mỹ.
Số liệu công bố ngày 10/9 cho thấy chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 8 của Mỹ tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy áp lực chi phí tại khu vực thượng nguồn vẫn ở mức cao. Một ngày sau, chỉ số giá tiêu dùng lõi (CPI lõi) tháng 8 tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức dự báo 0,2% và là mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 4.
Các dữ liệu này khiến thị trường phải điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình chính sách tiền tệ của Fed. USD và lợi suất thực của Mỹ tăng tạo thêm sức ép đối với nhóm hàng hóa nguyên liệu được định giá bằng đồng bạc xanh, trong đó có đồng trên COMEX.
Trong khi đó, vị thế mua đầu cơ trên thị trường đã tăng lên mức cao. Theo SunSirs, tính đến tuần kết thúc ngày 8/9, vị thế mua ròng phi thương mại đối với đồng kỳ hạn COMEX đã vượt 90.000 hợp đồng.
Khi lượng vị thế mua tập trung ở mức cao, giá đồng trở nên nhạy cảm hơn với sự thay đổi của dòng vốn. Trong trường hợp dòng tiền mới chậm lại và các yếu tố hỗ trợ không đủ mạnh để tiếp tục thúc đẩy giá, nhà đầu tư đang có lợi nhuận có xu hướng chốt lời. Áp lực này có thể nhanh chóng khuếch đại nhịp điều chỉnh trong ngắn hạn.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo từng tạo kỳ vọng lớn về nhu cầu đồng khi các trung tâm dữ liệu cần lượng lớn vật liệu cho hệ thống phân phối điện, cáp kết nối tốc độ cao và các giải pháp làm mát bằng chất lỏng.
Tuy nhiên, những quan ngại gần đây từ lãnh đạo các công ty AI, trong đó có Anthropic, về rủi ro an toàn của các mô hình tiên tiến và tốc độ phát triển của công nghệ đã khiến thị trường thận trọng hơn với triển vọng mở rộng hạ tầng tính toán.
Điều này không đồng nghĩa nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu suy giảm, nhưng kỳ vọng về tốc độ tăng trưởng có xu hướng được điều chỉnh về mức thực tế hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần làm giảm sức nóng của đà tăng giá đồng kỳ hạn COMEX.
Nguồn cung quặng thắt chặt vẫn là điểm tựa
Dù giá đồng vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, các yếu tố nền tảng của thị trường vẫn cho thấy nguồn cung nguyên liệu đang chịu sức ép đáng kể.
Phí gia công tinh luyện (TC - treatment charge) đối với tinh quặng đồng tiếp tục duy trì ở mức rất thấp. Trong tuần kết thúc ngày 11/9, chỉ số TC giao ngay đối với tinh quặng đồng hàm lượng 25% ở mức -211,7 USD/tấn, thấp hơn đáng kể so với mức -172,9 USD/tấn hồi đầu tháng 8.
Mức TC âm cho thấy các nhà máy luyện đồng phải trả thêm tiền cho bên bán quặng để có nguyên liệu duy trì hoạt động, phản ánh tình trạng nguồn cung tinh quặng đang tương đối khan hiếm so với nhu cầu luyện kim.
Phí TC trong các hợp đồng dài hạn năm 2026 cũng duy trì ở mức rất thấp. Diễn biến này cho thấy áp lực thiếu hụt nguyên liệu đầu vào chưa được giải quyết và có thể tiếp tục trở thành yếu tố hỗ trợ giá đồng trong trung và dài hạn.
Trong khi đó, lượng tồn kho đồng trên toàn cầu đang có sự phân bổ không đồng đều giữa các khu vực.
Tính đến ngày 11/9, tổng tồn kho đồng hữu hình tại ba sàn giao dịch lớn nhất thế giới đã vượt 990.000 tấn. Tuy nhiên, phần lớn lượng tồn kho này đang tập trung tại Mỹ.
Cụ thể, tồn kho đồng tại COMEX đạt khoảng 766.000 tấn theo đơn vị được nguồn thống kê, tương đương khoảng 696.000 tấn, chiếm khoảng 70% tổng tồn kho tại ba sàn. Trong khi đó, lượng tồn kho tại các khu vực ngoài Mỹ chỉ khoảng 297.000 tấn, gồm khoảng 242.000 tấn tại LME và 55.000 tấn tại SHFE.
Sự chênh lệch về phân bổ tồn kho tạo ra một cấu trúc thị trường đáng chú ý: lượng đồng tập trung tương đối lớn tại Bắc Mỹ, trong khi nguồn hàng tại các khu vực khác ở mức thấp hơn.
Chính sự phân bổ lệch pha này từng góp phần đẩy chênh lệch giá giữa COMEX và LME lên cao, thúc đẩy dòng đồng vật chất dịch chuyển về Mỹ. Khi kỳ vọng về chính sách thuế thay đổi và premium COMEX thu hẹp, động lực dịch chuyển hàng hóa cũng suy yếu theo.
Do đó, nhịp giảm hiện tại của giá đồng có thể được nhìn nhận trong bối cảnh điều chỉnh dòng vốn và chênh lệch giá giữa các thị trường, thay vì chỉ phản ánh sự thay đổi của các yếu tố cung - cầu vật chất.
Trong ngắn hạn, giá đồng vẫn có thể chịu sức ép từ hoạt động chốt lời, diễn biến USD, lộ trình lãi suất của Fed và sự điều chỉnh kỳ vọng về nhu cầu từ hạ tầng AI. Tuy nhiên, tình trạng nguồn cung tinh quặng thắt chặt cùng sự phân bổ tồn kho không đồng đều tiếp tục là những yếu tố quan trọng cần theo dõi đối với triển vọng giá đồng trong trung và dài hạn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
