Khởi công vượt kế hoạch nhưng tiến độ chưa đồng đều
Theo Bộ Xây dựng, sau khi Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030, nhiều địa phương đã tích cực vào cuộc, chủ động bố trí quỹ đất, lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án mới.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước đã khởi công thêm 40 dự án với quy mô 36.590 căn hộ. Lũy kế đến nay, số dự án đã khởi công đạt 226 dự án với tổng quy mô 228.725 căn, tương đương 144% chỉ tiêu khởi công được giao. Đồng thời đã có 5.426 căn nhà ở xã hội hoàn thành và đưa vào sử dụng. Có 25 địa phương đạt hoặc vượt kế hoạch khởi công năm 2026.
Dù vậy, Bộ Xây dựng nhìn nhận kết quả giữa các địa phương còn chênh lệch đáng kể. Một số nơi vẫn chưa thực sự quan tâm đúng mức đến nhiệm vụ phát triển nhà ở xã hội; chưa bố trí ngân sách để bồi thường, hỗ trợ tái định cư, đầu tư hạ tầng tạo quỹ đất sạch phục vụ dự án.
Ngoài ra, có địa phương tuy đã bố trí đủ quỹ đất về số lượng nhưng chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều khu đất nằm xa trung tâm, thiếu kết nối giao thông, thiếu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội như trường học, y tế, chợ dân sinh… khiến dự án khó thu hút người dân về ở.
Trước những tồn tại nêu trên, Bộ Xây dựng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo và làm việc với từng chủ đầu tư để xác lập cam kết tiến độ cụ thể, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm các dự án đang triển khai phải hoàn thành trong năm 2026, chậm nhất trước ngày 31/12/2026.
Đối với các dự án đang thi công, chủ đầu tư được yêu cầu tập trung nguồn lực tài chính, nhân lực, thiết bị; áp dụng công nghệ thi công hiện đại nhằm rút ngắn thời gian xây dựng, tăng năng suất và sớm bàn giao nhà cho người dân.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát những dự án đã lựa chọn được chủ đầu tư nhưng chậm triển khai, đặc biệt là các dự án phục vụ lực lượng vũ trang nhân dân hoặc công nhân tại khu công nghiệp, để tháo gỡ vướng mắc và khởi công ngay trong những tháng đầu quý II/2026.
Thủ tục phải đi “luồng xanh”, không để kéo dài hồ sơ
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay được Bộ Xây dựng chỉ rõ là thủ tục hành chính tại nhiều địa phương vẫn chậm, chưa đúng tinh thần “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” dành cho dự án nhà ở xã hội.
Theo các chuyên gia, nhiều dự án mất từ 1-2 năm chỉ để hoàn tất hồ sơ đầu tư, thẩm định, phê duyệt quy hoạch và xác định giá bán. Điều này làm tăng chi phí vốn, kéo dài thời gian triển khai và khiến doanh nghiệp giảm động lực tham gia phân khúc vốn lợi nhuận thấp này.
Vì vậy, công điện lần này được đánh giá là thông điệp rõ ràng của cơ quan quản lý trong việc ưu tiên phát triển nhà ở xã hội như một nhiệm vụ kinh tế - xã hội trọng tâm, thay vì chỉ là mục tiêu riêng của ngành xây dựng.
Bộ Xây dựng đồng thời yêu cầu địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng như sắt thép, xi măng, cát, đá cùng giá thiết bị công trình. Trong bối cảnh chi phí đầu vào chịu tác động từ biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu, việc công bố giá sát thực tế sẽ giúp chủ đầu tư quản lý chi phí, hạn chế trượt giá và tránh đội vốn dự án.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp phản ánh giá vật liệu xây dựng tăng mạnh đã ảnh hưởng lớn đến hiệu quả tài chính của các dự án nhà ở xã hội, trong khi giá bán loại hình này bị khống chế nên biên lợi nhuận thấp hơn nhiều so với nhà ở thương mại.
Ngoài mục tiêu tăng nguồn cung, Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra quy trình xét duyệt, mua bán và sử dụng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện.
Đây là nội dung đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thời gian qua xuất hiện tình trạng mua bán suất nội bộ, chuyển nhượng trái phép hoặc lợi dụng chính sách để đầu cơ kiếm lời tại một số địa phương.
Theo chuyên gia kinh tế, nếu vừa tăng nguồn cung, vừa kiểm soát tốt khâu phân phối, nhà ở xã hội sẽ phát huy đúng vai trò là công cụ an sinh và hỗ trợ ổn định thị trường bất động sản.
Mục tiêu hơn 158.700 căn trong năm 2026 là con số rất lớn, tăng mạnh so với nhiều năm trước. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá căn hộ thương mại tại các đô thị lớn liên tục neo cao, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền khan hiếm, việc thúc đẩy nhà ở xã hội được xem là giải pháp cấp thiết để tái cân bằng thị trường.
Nếu tiến độ được đảm bảo đúng kế hoạch, hàng trăm nghìn hộ gia đình có thu nhập trung bình và thấp sẽ có thêm cơ hội an cư, đồng thời tạo lực đẩy cho ngành xây dựng, vật liệu, tài chính và nhiều lĩnh vực liên quan trong năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
