Bước ngoặt đến từ những nhượng bộ trên bàn đàm phán
Theo thông tin được Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) tổng hợp, Mỹ và Iran đã thống nhất các nội dung chính trong một thỏa thuận ghi nhớ, dự kiến được hoàn thiện và ký kết chính thức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6/2026. Thỏa thuận bao gồm việc ngừng bắn toàn diện, thiết lập cơ chế giám sát độc lập và dành 60 ngày để tiếp tục đàm phán về các vấn đề còn tồn tại, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran.
Đáng chú ý, vấn đề hạt nhân được tách khỏi thỏa thuận ngừng bắn lần này nhằm tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng sâu hơn trong thời gian tới. Theo các điều khoản dự kiến, Mỹ cam kết chấm dứt các biện pháp quân sự, từng bước dỡ bỏ phong tỏa hải quân và nới lỏng một số lệnh trừng phạt kinh tế đối với ngành dầu mỏ Iran. Đổi lại, Iran tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và thực hiện các biện pháp để mở cửa trở lại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày.
Thông tin này đã ngay lập tức tác động tích cực tới các thị trường tài chính. Giá dầu thế giới giảm mạnh hơn 5%, đưa giá dầu Brent và WTI lần lượt về quanh mức 80 USD và 83 USD/thùng. Các chỉ số chứng khoán lớn trên thế giới đồng loạt tăng điểm, trong đó Nasdaq tăng 3,06%, S&P 500 tăng 1,65%, Nikkei 225 tăng 5,33% và KOSPI tăng 5,23%.
Dù ghi nhận bước tiến đáng kể, KBSV cho rằng quá trình đàm phán vẫn còn nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất đồng sâu sắc liên quan đến chương trình làm giàu uranium của Iran cũng như các điều kiện nới lỏng trừng phạt từ phía Mỹ.
Theo đánh giá của KBSV, việc giải quyết các tranh cãi về hạt nhân có thể kéo dài hơn dự kiến và khiến tiến trình khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz diễn ra chậm hơn. Bên cạnh đó, nguy cơ xung đột tái bùng phát tại các thời điểm nhạy cảm hoặc việc đàm phán không đạt được đồng thuận cũng là những rủi ro đáng lưu ý.
Từ các yếu tố trên, KBSV xây dựng ba kịch bản đối với diễn biến giá dầu trong thời gian tới.
Ở kịch bản cơ sở với xác suất 55%, thỏa thuận ngừng bắn được ký kết nhưng đàm phán hạt nhân tiến triển chậm, eo biển Hormuz mở cửa từng phần và lưu lượng tàu hàng phục hồi từ từ. Khi đó, giá dầu bình quân năm 2026 có thể dao động trong vùng 85-95 USD/thùng.
Trong kịch bản tích cực với xác suất 30%, các cuộc đàm phán hạt nhân đạt được tiến triển đáng kể trong vòng 60 ngày, hoạt động rà phá bom mìn được triển khai hiệu quả và lưu lượng vận tải qua Hormuz phục hồi nhanh chóng. Giá dầu khi đó có thể giảm về vùng 70-80 USD/thùng.
Ngược lại, ở kịch bản tiêu cực với xác suất 15%, tiến trình đàm phán đổ vỡ sau giai đoạn ngừng bắn, xung đột leo thang trở lại và eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa. Khi đó, giá dầu có thể vượt 120 USD/thùng và duy trì mức bình quân trên 100 USD/thùng trong năm nay.
VN-Index được kỳ vọng hưởng lợi nếu căng thẳng hạ nhiệt
Theo KBSV, kỳ vọng về việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn là một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong trường hợp kịch bản cơ sở hoặc tích cực xảy ra, giá dầu giảm sẽ góp phần kiểm soát lạm phát, giảm áp lực lên tỷ giá và tạo dư địa cho Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. Mặt bằng lãi suất thấp hơn sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như thúc đẩy dòng tiền vào thị trường chứng khoán.
Ngược lại, nếu đàm phán thất bại và giá dầu quay trở lại xu hướng tăng mạnh, áp lực lạm phát có thể gia tăng, kéo theo những rủi ro đối với chính sách tiền tệ và triển vọng tăng trưởng kinh tế. Khi đó, đà phục hồi của VN-Index có thể chỉ mang tính ngắn hạn và thị trường sẽ đối mặt nguy cơ điều chỉnh về các vùng hỗ trợ thấp hơn.
Trong bối cảnh hiện nay, diễn biến của tiến trình đàm phán Mỹ - Iran và khả năng khơi thông hoàn toàn eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố được giới đầu tư toàn cầu theo dõi sát sao bởi tác động trực tiếp đến giá năng lượng, lạm phát và xu hướng vận động của các thị trường tài chính trong nửa cuối năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
