Ô tô, xe máy thường chịu sức ép rõ nhất
Tháng 7 âm lịch, còn được gọi là tháng Ngâu hay tháng cô hồn, từ lâu được xem là khoảng thời gian không thuận lợi để thực hiện những công việc lớn. Dù quan niệm này không có cơ sở khoa học, tâm lý “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” vẫn ảnh hưởng nhất định tới quyết định mua sắm của một bộ phận người tiêu dùng.
Những mặt hàng chịu tác động rõ nhất thường là tài sản có giá trị cao, thời gian sử dụng dài và gắn với yếu tố an toàn, may rủi. Trong số đó, ô tô gần như luôn đứng đầu danh sách.
Số liệu lịch sử cho thấy sức mua ô tô nhiều lần chững lại khi thị trường bước vào tháng Ngâu. Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, tháng 8/2024, thời gian gần như trùng với tháng 7 âm lịch, các thành viên VAMA bán được 25.196 xe, giảm 13% so với tháng trước. Riêng xe du lịch giảm tới 16%, còn xe chuyên dụng giảm 23%.
Diễn biến tương tự lặp lại trong năm 2025. Theo báo cáo bán hàng của VAMA, doanh số tháng 8 đạt 25.973 xe, giảm 18% so với tháng 7. Trong đó, xe du lịch giảm 22%, xe thương mại giảm 5% và xe chuyên dụng giảm 53%.
Không thể quy toàn bộ sự sụt giảm cho tâm lý kiêng kỵ, bởi doanh số ô tô còn phụ thuộc thu nhập, lãi suất, nguồn cung và chính sách khuyến mại. Tuy nhiên, việc thị trường liên tục chậm lại vào khoảng tháng 7 âm lịch cho thấy yếu tố tâm lý vẫn để lại dấu vết khá rõ.
Không chỉ ô tô mới, xe đã qua sử dụng cũng thường rơi vào cảnh khó bán. Khách hàng mua xe cũ phần lớn phải cân nhắc kỹ về chất lượng, lịch sử sử dụng và chi phí sửa chữa. Khi những băn khoăn này cộng thêm tâm lý ngại mua tài sản lớn trong tháng Ngâu, thời gian chốt giao dịch có thể kéo dài hơn.
Ghi nhận của báo chí trong những năm trước cho thấy có cửa hàng ô tô cũ gần như không bán được xe trong những ngày đầu tháng 7 âm lịch, dù đã điều chỉnh giá. Một số đại lý ô tô mới phải nhận đặt cọc trước nhưng cho khách lấy xe, xuất hóa đơn hoặc đăng ký sau khi tháng Ngâu kết thúc.
Xe máy cũng không nằm ngoài vòng ảnh hưởng. Đây là tài sản có giá trị thấp hơn ô tô nhưng lại gắn trực tiếp với việc đi lại hằng ngày. Theo một cuộc khảo sát được một cơ quan uy tín tổ chức trong năm 2024, đại diện một đại lý cho biết sức mua xe máy trong tháng 7 âm lịch thường giảm ít nhất 20%.
Thị trường vì vậy từng chứng kiến nhiều mẫu xe tay ga, xe số và xe côn tay được bán thấp hơn giá đề xuất, đi kèm hỗ trợ lệ phí trước bạ, tặng phụ kiện hoặc giảm trực tiếp bằng tiền mặt. Những mẫu xe trước đó thường bị bán chênh giá cũng có xu hướng trở về gần giá niêm yết khi lượng khách giảm.
Điện máy chậm nhịp, người không kiêng có cơ hội mua hàng giá rẻ
Bên cạnh phương tiện đi lại, nhóm hàng điện tử, điện lạnh giá trị cao cũng thường tiêu thụ chậm hơn trong tháng cô hồn. Những sản phẩm dễ chịu tác động gồm tivi màn hình lớn, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, điện thoại cao cấp, máy tính và các thiết bị gia dụng đắt tiền.
Khác với thực phẩm hay đồ dùng tiêu hao phải mua thường xuyên, việc thay một chiếc tivi hoặc tủ lạnh thường có thể trì hoãn nếu thiết bị cũ vẫn hoạt động. Bởi vậy, khi tâm lý kiêng mua đồ mới xuất hiện, người tiêu dùng dễ dàng dời quyết định sang tháng sau.
Ông Lê Quang Vũ, Tổng giám đốc chuỗi siêu thị điện máy MediaMart, từng cho biết lượng tiêu thụ nhiều sản phẩm tại hệ thống thường giảm mạnh trong tháng 7 âm lịch, đặc biệt là những thiết bị có giá trị cao. Để kích cầu, nhà bán lẻ phải tăng giảm giá, tặng quà, phát hành voucher hoặc hỗ trợ trả góp.
Điện thoại và máy tính cũng có thể chậm nhịp, nhưng mức độ thường nhẹ hơn ô tô, xe máy hay điện lạnh. Đây là những sản phẩm gắn với học tập, công việc, trong khi tháng 7 âm lịch nhiều năm rơi gần thời điểm khai giảng. Nhu cầu thực tế có thể phần nào làm mờ ảnh hưởng của tâm lý kiêng kỵ.
Nhìn rộng hơn, nội thất gia đình như giường, tủ, bàn ghế, sofa hay đồ trang trí đắt tiền cũng có khả năng bán chậm. Nguyên nhân không chỉ nằm ở tháng Ngâu mà còn bởi nhu cầu mua nội thất thường đi cùng việc xây nhà, sửa nhà hoặc chuyển về nơi ở mới – những công việc vốn hay bị trì hoãn trong tháng 7 âm lịch.
Tuy nhiên, không phải toàn bộ thị trường đều “đóng băng”. Thực phẩm thiết yếu, hàng tiêu dùng nhanh vẫn được mua bán bình thường. Một số mặt hàng như thực phẩm chay, hương, hoa, đồ lễ và vàng mã thậm chí còn tăng sức mua vào thời điểm cận Rằm tháng Bảy.
Ở chiều ngược lại, tháng vắng khách có thể trở thành thời điểm thuận lợi đối với người tiêu dùng không quá nặng chuyện kiêng kỵ. Khi áp lực doanh số tăng, các hãng và đại lý thường phải giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ, tặng bảo hiểm, phụ kiện, phiếu nhiên liệu hoặc áp dụng lãi suất vay ưu đãi.
Dẫu vậy, người mua không nên chỉ nhìn vào con số giảm giá. Giá sau khuyến mại cần được đối chiếu với giá bán thực tế trước đó, đồng thời tính thêm chi phí đăng ký, vận chuyển, lắp đặt, bảo hiểm và điều kiện đi kèm. Với hàng tồn kho, cần kiểm tra năm sản xuất, chế độ bảo hành và tình trạng sản phẩm.
Tháng cô hồn vì thế là khoảng lặng khá đặc biệt của thị trường, người muốn bán phải nỗ lực hơn, còn người cần mua lại có thêm khả năng thương lượng. Khi quan niệm truyền thống dần được nhìn nhận cởi mở, sự ế ẩm của những mặt hàng giá trị cao có thể không còn nặng nề như trước, nhưng khó biến mất hoàn toàn trong một sớm một chiều.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
