Tiêu thụ nội địa giảm dần và giá đầu vào cao ăn mòn lợi nhuận
Theo báo cáo cập nhật về CTCP Thép Nam Kim (HSX: NKG) của VDSC, trong quý 2, NKG chứng kiến lợi nhuận giảm sâu 76% so với cùng kỳ xuống 201 tỷ đồng, mặc dù doanh thu tăng 2,7% so với cùng kỳ lên 7.196 tỷ đồng. Kết quả thực tế thấp hơn dự phóng của chúng tôi 200 tỷ đồng.
Giá HRC CFR của Việt Nam tăng từ 743 USD/tấn vào cuối tháng 1/2022 lên 910 USD/tấn trong tháng 3 trước khi giảm từ tháng 4/2022 xuống 698 USD/tấn vào cuối tháng 6/2022. Giá HRC có xu hướng tăng trong quý 1 đã khuyến khích xuất khẩu trong quý 2, do thời gian sản xuất và vận chuyển có độ trễ 2-3 tháng. Sản lượng xuất khẩu tôn mạ tăng 7,1% so với cùng kỳ và 11,7% so với quý trước lên 173 nghìn tấn, chiếm 78% tổng doanh số tôn mạ trong quý, với 65-70% xuất khẩu sang EU và Bắc Mỹ.
Ngược lại, do thị trường trong nước thường phản ứng rất nhanh với sự thay đổi giá cả, tiêu thụ nội địa đã yếu đi kể từ tháng 4. Các nhà phân phối duy trì trạng thái chờ đợi biến động giá HRC, kỳ vọng giá sẽ giảm sâu hơn nữa. Các nhà phân phối chỉ mua từ các nhà máy khi có đơn đặt hàng của người tiêu dùng cuối cùng. Sản lượng tôn mạ nội địa quý 2 đạt 49 nghìn tấn, tương đương với mức giảm 30% so với cùng kỳ và giảm 16,3% so với quý trước. Sản lượng tiêu thụ ống thép, hầu hết trong nước, cũng ghi nhận xu hướng giảm 12,1% so với cùng kỳ và giảm 12,9% so với quý trước.
Nhờ diễn biến xuất khẩu tốt, NKG có thể duy trì giá bán nội địa ổn định trong quý 2 so với quý 1. Giá bán bình quân quý 2 ước tính 27.600 đồng/kg, tăng 8,5% so với cùng kỳ và giảm 0,5% so với quý trước. GPM giảm từ 13,4% trong quý 1/2022 và 18,6% trong quý 2/2021 xuống 12,4% do giá HRC nguyên liệu cao.
Sản lượng xuất khẩu tăng kết hợp với chi phí vận chuyển tăng cao trong quý 2 đã khiến chi phí bán hàng tăng 121% so với cùng kỳ lên 540 tỷ đồng, đây là yếu tố làm lệch lợi nhuận dự phóng quý 2 của chúng tôi so với thực tế. Chi phí vận chuyển tăng có thể do sự gián đoạn nghiêm trọng trong vận tải ở khu vực Biển Đen trong giai đoạn đầu chiến tranh Nga-Ukraine và giá dầu leo thang trong thời gian này
Trong 6tháng đầu năm 2022, NKG đạt doanh thu 14.347 tỷ đồng (tăng 21% so với cùng kỳ) và LNST 708 tỷ đồng (giảm 39% so với cùng kỳ), hoàn thành 44% kế hoạch LNST năm 2022.
Chính sách thương mại của các thị trường lớn là Mỹ và EU thay đổi theo hướng bất lợi
Mỹ cuối năm 2021 và đầu năm 2022 đã nới lỏng hạn ngạch thuế quan đối với thép Nhật Bản, EU và Vương Quốc Anh.
EU gia tăng biện pháp bảo hộ đối với thép mạ Việt Nam. Từ 1/7/2022 đến 30/6/2024, tôn mạ kim loại (nhóm 4A) của Việt Nam được quản lý theo hạn ngạch. Hạn ngạch miễn thuế của nhóm "Các nước khác", gồm Việt Nam, là 1,8 triệu tấn cho giai đoạn 1/7/2022 đến 30/6/2023 và tăng 4% trong năm tiếp theo. Nếu vượt hạn ngạch, mức thuế nhập khẩu phải nộp cho phần vượt là 25%.
Năm 2021, Việt Nam đã bán 979 nghìn tấn tôn mạ vào EU, tăng vọt so với các năm trước trong điều kiện thiếu cung tại EU kết hợp với ưu đãi miễn hạn ngạch cho Việt Nam từ 1/7/2020. Điều này là nguyên nhân EU tăng cường rào cản với tôn mạ Việt Nam. Ngoài Ấn Độ, Hàn Quốc và Vương Quốc Anh chịu hạn ngạch riêng, Thổ Nhĩ Kỳ là đối thủ lớn nhất của Việt Nam. Thổ Nhĩ Kỳ có lợi thế khoảng cách vận chuyển đến EU và giá chào (gồm chi phí vận chuyển) của nước này không cao hơn đáng kể với Việt Nam nên tôn mạ Việt Nam khó duy trì xuất khẩu cao vào EU.
Do đó, các nhà sản xuất Việt Nam sẽ phải tăng xuất khẩu sang ASEAN, bù đắp cho nhu cầu châu Âu - Bắc Mỹ giảm, nhưng biên lợi nhuận sẽ thấp hơn.
Cạnh tranh sẽ cao hơn khi giá quốc tế đã ngừng giảm trong khi giá nội địa bắt đầu tăng
Ở thị trường nước ngoài, đà giảm giá dường như chững lại trong hai tháng qua. Chênh lệch giá HRC Việt Nam - Mỹ và Việt Nam - EU ổn định lần lượt ở mức 330-380 USD/tấn và 200-250 USD/tấn trong bốn tuần qua. Tuy nhiên, giá cả cho thấy ít dấu hiệu phục hồi, trong bối cảnh nền kinh tế chậm chạp của Trung Quốc mở cửa trở lại và lo ngại suy thoái ở các nước phương Tây.
Trong những tuần gần đây, Nga cắt giảm nguồn cung cấp khí đốt cho EU đã khiến giá điện tại khu vực này tăng vọt. Để đối phó với tình trạng trên, một số nhà máy thép tại EU đã cắt giảm một phần hoặc ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất. Các nhà máy cũng đang đẩy mạnh việc chào giá HRC cao hơn nhưng người mua đang trong tâm trạng chờ đợi do nhu cầu của người dùng cuối yếu.
Dự báo đến cuối năm và năm tới, lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga từ tháng 12/2022 của EU sẽ khiến tình trạng thiếu điện và cắt giảm sản lượng thép trở nên trầm trọng hơn. Do việc chuyển đổi của EU sang các nguồn năng lượng thay thế sẽ mất nhiều thời gian, chúng tôi cho rằng những người mua thép tại EU sẽ sớm tìm kiếm các nguồn cung cấp HRC rẻ hơn.
Tuy nhiên, việc tìm nguồn cung ứng từ các thị trường xa ở châu Á có thể bị hạn chế do thời gian giao hàng dài trong thời kỳ bất ổn cao như hiện nay. Việc đặt hàng từ châu Á sẽ chắc chắn hơn khi có những dấu hiệu rõ ràng về sự phục hồi nhu cầu của người dùng cuối, điều VDSC cho rằng sẽ bắt đầu từ cuối quý 2/2023.
Tại thị trường trong nước, một số doanh nghiệp sản xuất tôn mạ đã tăng giá từ đầu tháng 9. Mặc dù mức tăng 200-300 đồng/kg không đáng kể so với mức giảm sâu trong những tháng trước, nhưng đã kích thích các nhà phân phối tăng mua hàng trở lại. NKG đã công bố chính thức mức tăng giá mới 300 đồng/kg vào ngày 16/9.
Triển vọng lợi nhuận ảm đạm trong quý 3
VDSC duy trì quan điểm thận trọng đối với cả giá và sản lượng của các nhà sản xuất riêng lẻ, bao gồm NKG, do nhu cầu từ nước ngoài vẫn yếu và các nhà sản xuất sẽ phải cạnh tranh ở thị trường trong nước nhằm giảm lượng hàng tồn kho giá cao dự trữ trong quý 2. Nhiều nhà sản xuất tôn mạ đã tăng dự trữ HRC trong giai đoạn đầu chiến tranh Nga-Ukraine (tháng 3-tháng 4/2022), với kỳ vọng chiến tranh sẽ gây ra tình trạng thiếu thép và nguyên liệu sản xuất thép. Cạnh tranh gây gắt hơn trong một thị trường quy mô nhỏ dường như hạn chế việc tăng giá bán, theo đó thu hẹp khả năng phục hồi của biên lợi nhuận. Các điều kiện thị trường tích cực được kỳ vọng sẽ vững chắc hơn trong quý 4, do đó giúp giải tỏa áp lực lên lợi nhuận.
Riêng NKG, trong nửa cuối năm 2022, xuất khẩu tôn mạ có thể đạt 216 nghìn tấn (giảm 50% so với cùng kỳ) do nhu cầu toàn cầu giảm. Tiêu thụ tôn mạ và ống thép trong nước lần lượt là 97 nghìn tấn (tăng 17% so với cùng kỳ) và 73 nghìn tấn (tăng 41% so với cùng kỳ) do mức nền cơ sở thấp của đợt phong tỏa tại miền Nam trong Q3/2021.
Chênh lệch giá giữa Việt Nam-Mỹ và Việt Nam-EU thấp hơn và tỷ trọng của các thị trường có biên lợi nhuận cao này trong tổng xuất khẩu thấp hơn so với quý 2, dẫn đến thu hẹp biên lợi nhuận gộp. Tỷ suất lợi nhuận gộp sẽ đạt 4,3% trong quý 3 và phục hồi lên 9% trong quý 4, thấp hơn đáng kể so với các mức tương ứng là 17,2% và 12,1% trong quý 3 và quý 4/2021.
Dự báo doanh thu 2H2022 là 9.834 tỷ đồng (giảm 40% so với cùng kỳ) và lợi nhuận sẽ ghi nhận khoản lỗ 28 tỷ đồng, trong đó quý 3 lỗ 139 tỷ đồng.
Sự tái mở cửa kinh tế của Trung Quốc sẽ vũng chắc hơn, với các chương trình kích thích kinh tế của chính phủ nước này. Lạm phát toàn cầu có khả năng hạ nhiệt từ giữa năm 2023. Những yếu tố này sẽ khuyến khích nhu cầu về thép phẳng. Mặc dù cạnh tranh xuất khẩu với nhiều quốc gia khác sẽ gia tăng, chính sách cắt giảm công suất thép và phát thải carbon của Trung Quốc và thiếu cung ở EU vẫn đem lại cơ hội phục hồi về mặt sản lượng. Sản lượng có thể tăng 10,8%, giá bán sẽ giảm theo giá HRC. Biên lợi nhuận gộp sẽ đạt 9,3%, tương đương 9% của năm 2022, loại trừ tác động của khoản hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho trong Q1/2022
Việc xây dựng nhà máy Nam Kim Phú Mỹ (công suất 1.200 nghìn tấn/năm) sẽ khởi công vào quý 4/2022. Giai đoạn 1 dự kiến hoạt động từ năm 2024, tăng thêm 400 nghìn tấn/năm từ công suất hiện tại là 1.100 nghìn tấn/năm. Giai đoạn 2 và giai đoạn 3 (400 nghìn tấn/năm) sẽ hoạt động lần lượt từ năm 2025 và 2027. Nhà máy mới được đặt mục tiêu phục vụ thị trường nước ngoài với sản phẩm tôn mạ cho các thiết bị điện gia dụng, đòi hỏi kỹ thuật sản xuất cao hơn về độ bền, chức năng, chống ăn mòn và an toàn điện. Do ứng dụng hiện tại của các sản phẩm NKG chủ yếu là trong lĩnh vực xây dựng, chúng tôi đánh giá cao việc đầu tư công suất mới nhằm mở rộng sang phân khúc chất lượng cao hơn. Điều này sẽ giúp NKG tăng cường khả năng cạnh tranh và lợi nhuận, nhờ tận dụng được chi phí sản xuất thép trong nước và ổn định biên lợi nhuận.
Doanh thu và LNST trong giai đoạn 2022-2027 được ước tính sẽ tăng trưởng ở mức kép 6,4%/năm và 20,4%/năm. Tuy nhiên, việc tăng công suất sẽ không diễn ra sớm hơn năm 2024 và do đó, khó có thể hỗ trợ giá cổ phiếu trong ngắn hạn
Trung Anh
Nguồn: thuongtruong.com.vn
