Tạo sự vượt trội trong tăng trưởng
Ngày 27/5, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được và Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường đã chủ trì Hội thảo Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Dự án Luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết, buổi hội thảo này rất quan trọng, bởi chính các doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp là những lực lượng trực tiếp sản xuất, kinh doanh ở thành phố, đóng góp lớn vào sự phát triển của thành phố, tạo ra những giá trị vật chất cho xã hội.
TP.HCM từng duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số liên tục trong giai đoạn 1991 - 2010, tuy nhiên khoảng 3 nhiệm kỳ gần đây đã xuất hiện dấu hiệu chậm lại. Gần đây, năm 2025, kinh tế đã có dấu hiệu tích cực hơn khi đạt 8,03% và đặc biệt là quý I/2026 đạt 8,57%.
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, các cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98 hay Nghị quyết 260 là bệ phóng quan trọng, nhưng vẫn mang tính thời hạn. Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo sự ổn định, bền vững và niềm tin dài hạn cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Đồng thời, Dự thảo luật cần kế thừa những cơ chế hiệu quả từ Nghị quyết 98, Luật Thủ đô cũng như mạnh dạn đề xuất những nội dung vượt khung pháp luật hiện hành.
Đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo
Đóng góp ý kiến, ông Nguyễn Thế Duy, Phó chủ tịch HĐQT Tập đoàn Becamex, đại biểu Quốc hội khóa XVI cho biết, dự thảo luật hiện đã đề cập nhiều nội dung quan trọng như phát triển hạ tầng chiến lược, TOD, năng lượng tái tạo hay khu công nghiệp bền vững. Tuy nhiên, để tạo bước nhảy vọt về chất lượng tăng trưởng, TP.HCM cần thêm cơ chế đủ mạnh để giải phóng nguồn lực tri thức và thu hút nhân tài toàn cầu.
Đại diện Becamex kiến nghị bổ sung vào dự thảo luật mô hình “Khu Tự do Đổi mới Sáng tạo về Khoa học - Công nghệ - Giáo dục Quốc tế” (STEI-FIZ). Theo đó, STEI-FIZ không đơn thuần là khu công nghệ cao hay trung tâm giáo dục, mà là hệ sinh thái tích hợp giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo quốc tế, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghiệp công nghệ cao trong cùng một không gian thể chế đặc thù. Mô hình này sẽ vận hành theo hướng tự do hóa tối đa đối với trao đổi tri thức, thử nghiệm chính sách và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao toàn cầu. Điểm cốt lõi là xây dựng “hạ tầng thể chế” là yếu tố được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng của các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
Doanh nghiệp này cũng kiến nghị cần luật hóa địa vị pháp lý đặc thù cho STEI-FIZ, cũng như trao quyền tự chủ cao trong quản trị, vận hành và xây dựng cơ chế ưu đãi đủ sức cạnh tranh quốc tế.
Mô hình cũng được kỳ vọng giải bài toán tồn tại nhiều năm qua giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao với nhu cầu chuyển đổi số và sản xuất công nghệ cao của doanh nghiệp.
Từ "kiểm soát quy trình" sang "quản trị theo kết quả"
Mặt khác theo TS. Đinh Hồng Kỳ - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) cho rằng, điểm cốt lõi của Luật Đô thị đặc biệt không nằm ở số lượng cơ chế ưu đãi mà ở năng lực thể chế của thành phố.
Theo đó, TP.HCM hiện đã mang dáng dấp của một "siêu đô thị" với khoảng 14 triệu dân, đóng góp gần 1/4 GDP cả nước, tuy nhiên mô hình quản trị vẫn nặng tính hành chính truyền thống. Nếu hạ tầng, quản trị và thể chế không được "siêu kết nối", quy mô lớn có thể trở thành áp lực thay vì lợi thế phát triển.
TS. Đinh Hồng Kỳ cho rằng dự thảo luật lần đầu tiên đặt ra tư duy "phân quyền triệt để, toàn diện" và ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt khi có xung đột pháp luật. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn là quyền hạn có đi kèm trách nhiệm thực thi và cơ chế để cán bộ dám quyết, dám làm hay không.
Nhiều năm qua, TP.HCM không thiếu doanh nghiệp muốn đầu tư, không thiếu ý tưởng lớn hay nguồn vốn xã hội, điều thiếu là tốc độ chuyển hóa quyết định thành hành động
Nhiều dự án kéo dài không phải do thiếu tiền mà vì quy trình xử lý phân tán, không rõ trách nhiệm và thiếu cơ chế truy trách nhiệm nếu chậm trễ. Do đó, Luật Đô thị đặc biệt cần chuyển mạnh từ "kiểm soát quy trình" sang "quản trị theo kết quả".
Đại diện HUBA đề xuất TP.HCM cần được phép xây dựng nền hành chính số thực chất với hệ dữ liệu dùng chung, một đầu mối xử lý thủ tục và cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm nếu hồ sơ quá hạn; cũng như cần chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
