Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh, NHNN liên tục bơm thanh khoản
Trong tháng 5, NHNN có xu hướng thu hẹp quy mô bơm vốn qua kênh thị trường mở (OMO) trong ba tuần đầu tháng, khiến thanh khoản hệ thống có thời điểm chịu áp lực đáng kể. Theo đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm duy trì ở mức cao từ 5-6%/năm trong phần lớn thời gian của tháng.
Trước diễn biến này, tuần cuối tháng 5 (25-29/5), NHNN đã đảo chiều điều hành khi bơm ròng 30.733 tỷ đồng qua thị trường mở sau hai tuần liên tiếp hút ròng thanh khoản. Cụ thể, nhà điều hành bơm mới 129.481 tỷ đồng thông qua kênh OMO với các kỳ hạn từ 7-56 ngày, lãi suất 4,5%/năm, trong khi lượng đáo hạn đạt 98.748 tỷ đồng. Qua đó, dư nợ OMO lưu hành trong hệ thống tăng lên khoảng 325.724 tỷ đồng.
Dù được hỗ trợ thanh khoản quy mô lớn, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng vẫn tiếp tục tăng. Đến ngày 28/5, lãi suất qua đêm đạt 6,96%/năm, kỳ hạn 1 tuần lên 7,38%/năm, kỳ hạn 2 tuần đạt 7,35%/năm và kỳ hạn 1 tháng ở mức 7,32%/năm. Các kỳ hạn dài hơn như 3 tháng và 6 tháng lần lượt lên tới 7,69% và 8,34%/năm.
Tính chung trong tháng 5, NHNN bơm gần 250.500 tỷ đồng qua kênh OMO, giảm khoảng 28% so với tháng trước. Trong khi đó, lượng OMO đáo hạn đạt hơn 227.800 tỷ đồng. Kết quả, NHNN bơm ròng khoảng 22.700 tỷ đồng, nâng lượng OMO lưu hành lên hơn 332.300 tỷ đồng.
Áp lực thanh khoản tiếp tục gia tăng trong những ngày đầu tháng 6. Theo ghi nhận ngày 1/6, lãi suất VND liên ngân hàng tăng mạnh ở hầu hết các kỳ hạn ngắn. Đặc biệt, lãi suất qua đêm bất ngờ vọt lên 11%/năm, tăng khoảng 4 điểm phần trăm so với cuối tháng 5. Các kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng cũng lần lượt tăng lên 7,5%/năm và 7,75%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tuần duy trì ở mức 7,4%/năm.
Trước diễn biến này, NHNN tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ thanh khoản. Trong phiên giao dịch ngày 2/6, cơ quan điều hành chào thầu tổng cộng 46.000 tỷ đồng trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá. Kết quả, hơn 35.000 tỷ đồng được các tổ chức tín dụng hấp thụ, trong khi lượng đáo hạn đạt khoảng 21.383 tỷ đồng, tương ứng mức bơm ròng khoảng 13.619 tỷ đồng. Tổng dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố giấy tờ có giá hiện đã lên gần 346.000 tỷ đồng.
Theo đánh giá của các chuyên gia, áp lực trên thị trường liên ngân hàng chủ yếu đến từ việc tín dụng phục hồi nhanh hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn, khiến nhu cầu vốn ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng tăng mạnh.
Lãi suất huy động điều chỉnh trái chiều giữa các ngân hàng
Sau chỉ đạo của NHNN về việc ổn định mặt bằng lãi suất hồi đầu tháng 4, thị trường huy động vốn ghi nhận những điều chỉnh trái chiều trong tháng 5 và đầu tháng 6.
Theo thống kê, trong tháng 5 có khoảng 6 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất huy động với mức giảm từ 0,1-1,1 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 3-24 tháng. Tuy nhiên, song song với đó vẫn có khoảng 9 ngân hàng tăng lãi suất huy động từ 0,1-0,7 điểm phần trăm, chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn từ 6-12 tháng.
Khảo sát biểu lãi suất đầu tháng 6 cho thấy xu hướng phân hóa tiếp tục diễn ra. Sacombank giảm 0,25 điểm phần trăm đối với kỳ hạn 1 tháng và 3 tháng, xuống còn 4,5%/năm; các kỳ hạn 6 tháng và 9 tháng giảm xuống 6,2%/năm; kỳ hạn 12 tháng giảm còn 5,9%/năm.
MB cũng điều chỉnh giảm lãi suất huy động tại quầy, trong đó kỳ hạn 12 tháng giảm còn 6,2%/năm và kỳ hạn 24 tháng giảm còn 7%/năm. Đây là lần giảm thứ hai liên tiếp đối với kỳ hạn 24 tháng trong vòng ba tháng qua. Tính từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 6, MB đã giảm tổng cộng 0,5 điểm phần trăm đối với kỳ hạn này.
Ở kênh trực tuyến, MBV đồng loạt giảm 0,2 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn từ 6-12 tháng, đưa lãi suất về mức 7%/năm.
Ngược lại, BIDV bất ngờ tăng mạnh lãi suất huy động trực tuyến sau thời gian duy trì mức thấp hơn các ngân hàng còn lại trong nhóm Big4. Theo biểu lãi suất mới, BIDV giữ nguyên mức 4,75%/năm đối với các kỳ hạn từ 1-5 tháng nhưng tăng lãi suất kỳ hạn 6-11 tháng lên 6,6%/năm, cao hơn 1,2 điểm phần trăm so với trước đó.
Đối với các kỳ hạn từ 12-36 tháng, BIDV đồng loạt niêm yết mức lãi suất 6,8%/năm. So với biểu lãi suất trước đây, mức tăng dao động từ 0,8-0,9 điểm phần trăm tùy từng kỳ hạn.
Động thái này giúp mặt bằng lãi suất huy động của BIDV tiệm cận hơn với các ngân hàng quốc doanh còn lại, đồng thời phản ánh áp lực huy động vốn đang gia tăng trong toàn hệ thống.
Áp lực huy động vốn còn lớn, dư địa giảm lãi suất không nhiều
Theo dữ liệu khảo sát, đến cuối tháng 5, lãi suất huy động dưới 12 tháng cao nhất trên thị trường lên tới 8,8%/năm. Đối với kỳ hạn 12 tháng, mức lãi suất cao nhất cũng đạt 8,8%/năm.
Trung bình lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của toàn hệ thống ngân hàng ở mức khoảng 8,35%/năm, tăng hơn 2,5 điểm phần trăm so với đầu năm. Điều này cho thấy dù nhiều ngân hàng đã thực hiện giảm lãi suất theo định hướng điều hành, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao do đã tăng mạnh trong quý I.
Theo các chuyên gia phân tích, áp lực tăng lãi suất huy động xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, tín dụng đang phục hồi nhanh với tốc độ gần gấp đôi tăng trưởng huy động vốn. Thứ hai, áp lực tỷ giá, lạm phát và yêu cầu tuân thủ các chuẩn mực an toàn vốn quốc tế như Basel III khiến các ngân hàng phải duy trì nguồn vốn ổn định hơn.
Bên cạnh đó, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD hiện ở mức khá thấp trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn chưa phát tín hiệu rõ ràng về việc cắt giảm lãi suất. Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), dư địa giảm thêm của lãi suất trong nước trong ngắn hạn là không nhiều.
Dự báo trong thời gian tới, mặt bằng lãi suất huy động có thể tiếp tục duy trì trạng thái đi ngang hoặc tăng nhẹ ở một số kỳ hạn trung và dài hạn. Tuy nhiên, khả năng xuất hiện các đợt tăng mạnh như giai đoạn đầu năm được đánh giá là không cao, khi mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng vẫn là ưu tiên hàng đầu của cơ quan điều hành.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
