Nhu cầu thuê nhà rất lớn nhưng nguồn cung còn thiếu hụt
Trong tham luận gửi Hội nghị quán triệt, triển khai và xúc tiến đầu tư dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp đô thị trên địa bàn TP.HCM ngày 9/6, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu đánh giá cao định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là nhà ở xã hội cho thuê và nhà ở thương mại cho thuê giá phù hợp.
Theo HoREA, thực tế nhiều năm qua cho thấy cơ cấu sản phẩm nhà ở tại Việt Nam vẫn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà của người lao động và người có thu nhập trung bình ngày càng lớn. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu trên thị trường nhà ở.
Dẫn số liệu khảo sát của Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM và Sở Xây dựng năm 2018, HoREA cho biết khoảng 60% công nhân lao động nhập cư có nhu cầu thuê nhà thay vì mua nhà, bởi phần lớn chỉ làm việc tại thành phố trong khoảng 10 - 12 năm trước khi trở về quê sinh sống.
Sau khi hợp nhất Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP.HCM, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn được xác định lên tới khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021 - 2025, toàn thành phố chỉ phát triển được 17.902 căn nhà ở xã hội. Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu phát triển thêm 181.498 căn, song theo HoREA, con số này vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu thực tế, đặc biệt là nhu cầu thuê nhà.
Hiệp hội cho biết hiện nay nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê còn rất hạn chế. Một trong những dự án tiên phong là khu nhà ở xã hội cho thuê do Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Lê Thành đầu tư với 930 căn hộ. Trong khi đó, phần lớn người lao động vẫn phải thuê phòng trọ tư nhân với chất lượng và tiện ích không đồng đều.
Theo thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM trước thời điểm sáp nhập, thành phố có khoảng 60.470 khu nhà trọ với hơn 560.000 phòng, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 1,4 triệu người. Đây đang là nguồn cung nhà ở thuê chủ lực cho người lao động thu nhập thấp nhưng chưa được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ như một loại hình nhà ở xã hội.
Đề xuất miễn tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế và tín dụng dài hạn
Để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp, HoREA kiến nghị bổ sung một hệ thống cơ chế, chính sách riêng vào quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và các luật liên quan trong năm 2026.
Trong đó, Hiệp hội đề xuất miễn toàn bộ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp được doanh nghiệp tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án. Theo HoREA, đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí đầu vào, qua đó kéo giảm giá thuê nhà.
Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng đề xuất cho phép khấu trừ hợp lý chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi doanh nghiệp tạo lập quỹ đất thực hiện dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp. Đồng thời, các dự án này cần được hưởng cơ chế ưu đãi thuế tương tự nhà ở xã hội cho thuê, bao gồm giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Một kiến nghị đáng chú ý khác là việc áp dụng các gói tín dụng dài hạn với lãi suất ưu đãi cho chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp. HoREA cho rằng thời gian hoàn vốn của các dự án này thường kéo dài trên 20 năm nên rất cần nguồn vốn ổn định và chi phí thấp để bảo đảm hiệu quả đầu tư cũng như duy trì mức giá thuê hợp lý.
Ngoài các chính sách về đất đai, thuế và tín dụng, Hiệp hội còn đề xuất xây dựng cơ chế quy định giá trần cho thuê đối với nhà ở giá phù hợp; bổ sung quy chuẩn cho phép phát triển căn hộ nhỏ từ 15 m² trở lên để đáp ứng nhu cầu thuê của người độc thân hoặc hộ gia đình ít người; đồng thời thiết lập “luồng xanh” trong thủ tục đầu tư nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Theo HoREA, việc phát triển mạnh mô hình nhà ở cho thuê không chỉ giúp giải quyết bài toán an cư cho người lao động mà còn góp phần thay đổi tư duy từ “bằng mọi giá phải sở hữu nhà” sang lựa chọn thuê nhà phù hợp với khả năng tài chính. Đây được xem là xu hướng phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển và cũng là hướng đi cần thiết đối với một đô thị đặc biệt như TP.HCM trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và nhập cư tiếp tục gia tăng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
