Hàng Việt chinh phục người Việt
30 năm trước, khi hàng Việt còn chật vật tìm chỗ đứng trên chính sân nhà, điều doanh nghiệp cần nhất là chứng minh rằng mình có thể làm ra sản phẩm đủ tốt, giá cả hợp lý và phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng trong nước. Khi ấy, niềm tin được hình thành từ những điều rất thực tế: mua về thấy dùng được, chất lượng ổn định, giá không quá cao thì khách hàng quay lại. Trong một thị trường còn ít lựa chọn, chỉ riêng việc giữ được chất lượng đều đặn cũng đã là một nỗ lực lớn.
Nhưng thị trường nay đã khác. Người tiêu dùng không còn chỉ mua bằng cảm tính hay thói quen. Họ đọc kỹ hơn, so sánh nhiều hơn, đặt câu hỏi nhiều hơn. Một món hàng muốn được chọn không chỉ cần đẹp, rẻ hay tiện, mà còn phải rõ nguồn gốc, minh bạch thông tin, có trách nhiệm trong quảng bá và đủ tin cậy trong suốt quá trình sử dụng. Nói cách khác, sản phẩm tốt vẫn là nền tảng, nhưng không còn là điều kiện đủ để doanh nghiệp đi xa.
Nhìn vào chặng đường 30 năm của chương trình Hàng Việt Nam Chất lượng cao có thể thấy khá rõ sự chuyển dịch ấy. Năm 2026, có 581 doanh nghiệp được công nhận đạt danh hiệu Hàng Việt Nam Chất lượng cao do người tiêu dùng bình chọn; trong đó có 28 doanh nghiệp giữ vững danh hiệu suốt 30 năm và 42 doanh nghiệp lần đầu được vinh danh.
Cuộc khảo sát gần đây ghi nhận hơn 155.000 lượt bình chọn, với gần 22.000 người tiêu dùng tham gia trực tiếp, khảo sát tại hơn 4.000 điểm bán lẻ trên toàn quốc. Trong suốt 30 năm, chương trình đã ghi nhận hơn 14.000 lượt doanh nghiệp được người tiêu dùng nêu tên và hơn 1.700 lượt doanh nghiệp được công nhận.
Những con số ấy không chỉ là dấu ấn của một danh hiệu, mà còn phản ánh một thực tế quan trọng, niềm tin thị trường là kết quả của một quá trình tích lũy lâu dài, được bồi đắp bằng trải nghiệm thật và kiểm chứng qua thời gian.
Từ làm ra hàng hóa đến kiến tạo sự tin cậy
Điều đáng chú ý là khi thị trường phát triển, khái niệm “chất lượng” cũng đã thay đổi. Trước đây, chất lượng thường được hiểu khá trực tiếp khi sản phẩm bền hơn, ngon hơn, dùng tốt hơn. Còn hiện nay, chất lượng ngày càng gắn với khả năng giữ lời hứa với khách hàng. Một doanh nghiệp có thể làm ra sản phẩm không tệ, nhưng nếu thông tin mập mờ, quảng cáo quá đà, xử lý phản hồi chậm chạp hoặc thiếu trách nhiệm khi có sự cố, thì niềm tin vẫn có thể sụp đổ rất nhanh.
Đó là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng làm thương hiệu không thể chỉ dừng ở bao bì đẹp, chiến dịch quảng bá tốt hay những thông điệp truyền cảm hứng. Điều quan trọng hơn là những gì doanh nghiệp nói có khớp với những gì doanh nghiệp thực sự làm hay không.
Một lời cam kết về chất lượng, nếu không đi kèm khả năng truy xuất, kiểm soát và chịu trách nhiệm, sớm muộn cũng bị thị trường kiểm chứng. Một thương hiệu có thể được biết đến rất nhanh nhờ truyền thông, nhưng để được tin lâu dài, họ phải có năng lực giữ sự nhất quán trong từng chi tiết nhỏ.
Sự dịch chuyển từ “được yêu thích” sang “được tin cậy” cũng thể hiện ở việc doanh nghiệp ngày càng phải quan tâm nhiều hơn đến chuẩn hóa. Năm 2026, có thêm 9 doanh nghiệp được trao chứng nhận Hàng Việt Nam Chất lượng cao – Chuẩn hội nhập, nâng tổng số doanh nghiệp đạt chứng nhận này lên 249. Điều này gợi ra một thông điệp rất rõ, thị trường ngày nay không chỉ đòi hỏi thiện cảm, mà còn đòi hỏi năng lực đáp ứng những chuẩn mực có thể đo đếm, kiểm chứng và đối chiếu. Muốn đi xa, doanh nghiệp không thể chỉ kể một câu chuyện đẹp về sản phẩm của mình, mà phải chứng minh được câu chuyện ấy bằng tiêu chuẩn, quy trình và trách nhiệm cụ thể.
Ở góc độ này, niềm tin có thể xem như một loại vốn mới của doanh nghiệp. Nó không hiện lên ngay như doanh thu hay lợi nhuận trong một quý, nhưng lại quyết định sức bền của thương hiệu trong dài hạn. Một doanh nghiệp có thể tăng trưởng nhanh nhờ sản phẩm hợp xu hướng hoặc nhờ chính sách bán hàng mạnh, nhưng nếu thiếu nền tảng niềm tin, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể gây ra tổn thất lớn. Ngược lại, những thương hiệu có uy tín thường không chỉ giữ được khách hàng, mà còn giữ được biên lợi nhuận tốt hơn, vị thế tốt hơn và cơ hội bước vào các thị trường khó tính hơn.
Khi người tiêu dùng không chỉ mua một món hàng
Bài toán niềm tin càng trở nên rõ hơn trong bối cảnh pháp lý và hành vi tiêu dùng cùng thay đổi. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2024 và đang được hướng dẫn bởi Nghị định 55/2024/NĐ-CP. Khung pháp lý này đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, minh bạch; bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng; và nâng trách nhiệm trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, khiếu nại. Điều đó cho thấy niềm tin không còn chỉ là một lợi thế cạnh tranh mềm, mà đang dần trở thành một chuẩn mực bắt buộc của môi trường kinh doanh hiện đại.
Sự thay đổi ấy cũng trùng khớp với tâm thế của người tiêu dùng hôm nay. Họ không chỉ mua một món hàng, mà đang mua cả cảm giác an tâm đi kèm với món hàng ấy. Một thực phẩm không chỉ cần ngon hay rẻ, mà còn phải rõ nguồn gốc. Một sản phẩm chăm sóc cá nhân không chỉ cần bắt mắt, mà còn phải rõ thành phần, công dụng và trách nhiệm nếu có rủi ro. Một thương hiệu trên sàn thương mại điện tử không chỉ cần bán giá cạnh tranh, mà còn phải minh bạch về thông tin, giao nhận, đổi trả và cách ứng xử với khách hàng.
Trong thời đại thông tin lan đi rất nhanh, khoảng cách giữa một thương hiệu được tin cậy và một thương hiệu bị nghi ngờ đôi khi chỉ nằm ở cách doanh nghiệp phản ứng trước một chi tiết tưởng như rất nhỏ.
Khảo sát Người tiêu dùng 2025 của PwC Việt Nam (đơn vị kiểm toán, tư vấn doanh nghiệp) cho thấy, người tiêu dùng ngày càng am hiểu và khắt khe hơn, đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng thực chất và mức độ đáng tin cậy của thương hiệu. Dù giá cả vẫn là yếu tố quan trọng, người mua vẫn sẵn sàng trả thêm cho những sản phẩm mà họ tin là có giá trị thật và đáng tin hơn. Điều đó nói lên một thực tế, thị trường bây giờ không thiếu hàng hóa, cái thiếu hơn là những thương hiệu đủ đáng tin để người tiêu dùng yên tâm gắn bó lâu dài.
Vì thế, thách thức lớn nhất với doanh nghiệp Việt hiện nay không hẳn là làm ra thêm một sản phẩm mới, mà là học cách làm cho sản phẩm ấy được tin cậy trong dài hạn. Điều này đòi hỏi nhiều hơn năng lực sản xuất. Nó cần sự minh bạch trong thông tin, sự nhất quán trong chất lượng, sự tử tế trong ứng xử với khách hàng, sự nghiêm túc trong xử lý sai sót và khả năng chấp nhận vận hành theo những chuẩn mực ngày càng cao của thị trường. Một thương hiệu có thể được biết đến bằng truyền thông, nhưng chỉ có hành vi nhất quán mới giúp thương hiệu được tin.
30 năm của Hàng Việt Nam Chất lượng cao có thể xem là một chặng đường đẹp của sự ghi nhận. Nhưng nhìn sâu hơn, đó cũng là lời nhắc rằng thị trường hôm nay đã bước sang một nấc mới. Người tiêu dùng không còn dễ bị thuyết phục chỉ bằng khẩu hiệu hay cảm tính ủng hộ hàng nội. Họ muốn những thương hiệu nói thật hơn, rõ ràng hơn, có trách nhiệm hơn.
Và trong bối cảnh ấy, doanh nghiệp Việt muốn lớn lên bền vững sẽ phải học một bài học khó nhưng không thể né tránh: làm ra sản phẩm tốt là điểm khởi đầu, còn làm ra niềm tin mới là điều quyết định một thương hiệu có thể đi được bao xa.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
