Dự án kéo dài cả thập kỷ vì chưa giải phóng mặt bằng
Thời gian qua, câu chuyện về giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề nan giải của cơ quan chức năng tại các địa phương.
Theo các nhà đầu tư, phần lớn các dự án, thời gian thực hiện giải phóng mặt bằng kéo dài từ 4-6 năm, có dự án lên đến 10 năm mới xong. Nguyên nhân giải phóng mặt bằng kiểu “da beo” hoặc chỗ có chỗ không hay các chủ đầu tư không đủ năng lực tài chính nhưng vẫn "cố gồng" khiến nhiều dự án phải “đắp chiếu”.
Tại TP.HCM, nhắc đến câu chuyện đền bù, giải phóng mặt bằng thì không ai không biết khu đất có thời gian đền bù kéo dài cả thập kỷ thuộc Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa.
Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa được UBND TP.HCM phê duyệt vào năm 1992 và được phê duyệt quy hoạch 1/5.000 vào năm 1994.
Đến năm 2004, dự án được giao cho Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn thực hiện. Tuy nhiên, đến năm 2010, UBND TP.HCM đã có quyết định thu hồi dự án do Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn không đủ năng lực, khả năng tài chính có hạn và cũng không kêu gọi được nguồn vốn đầu tư, làm dự án ách tắc kéo dài.
Thời điểm đó, UBND TP.HCM tiếp tục giao dự án cho một đơn vị thực hiện đồ án quy hoạch 1/2.000 với mục tiêu biến toàn bộ diện tích bán đảo Thanh Đa thành một khu đô thị với nhiều hạng mục hiện đại kết hợp sinh thái, có cầu bắc qua sông Sài Gòn. Số tiền đền bù dự kiến đến 23.000 tỷ đồng.
Tưởng chừng như dự án sẽ được hồi sinh, nhưng lại tiếp tục rơi vào quên lãng. Mãi đến cuối năm 2015, Liên danh Tập đoàn Bitexco và Emaar Properties PJSC (công ty trong lĩnh vực bất động sản ở Dubai) được UBND Thành phố chỉ định là nhà đầu tư Dự án Khu đô thị Bình Quới - Thanh Đa.
Tuy nhiên đến giữa năm 2016, Emaar Properties PJSC cũng đã rút lui vì không đủ kiên nhẫn chờ tới lúc được bàn giao đất sạch.
Đến nay, sau gần 30 năm kể từ lần quy hoạch đầu tiên, đô thị Bình Quới - Thanh Đa vẫn là một vùng nông thôn đúng nghĩa giữa một TP.HCM hoa lệ.
Hay khu Tái Định Cư phường Tân Thới Nhất, quận 12 do BQL đầu tư xây dựng công trình quận 12 làm chủ đầu tư. Dự án này được UBND TP.HCM phê duyệt tại quyết định số 2313/QĐ-UB ngày 3/6/2002, duyệt điều chỉnh dự án tại quyết định số 1310/QĐ-UB ngày 28/3/2005.
Năm 2017, lãnh đạo UBND Quận 12 cho biết dự án chậm do chủ đầu tư cũ kém năng lực. Thành phố đã chuyển dự án về cho UBND Quận 12 làm chủ đầu tư, chắc chắn dự án sẽ được đẩy nhanh.
Thế nhưng trước sự chậm trễ kéo dài, Quận 12 đã có văn bản đề nghị UBND TP.HCM cho phép thực hiện dự án theo phương án cuốn chiếu để vừa tạo quỹ đất tái định cư vừa chỉnh trang đô thị, tránh tình trạng ô nhiễm… nhưng chưa được chấp thuận. Cùng thời điểm, Sở Tài chính thành phố có văn bản gia hạn việc đền bù cho dự án phải kết thúc trong năm 2017 nhưng cũng không khả thi.
Tại TP.HCM, ngoài dự án trên, còn hàng loạt dự án lớn khác cũng bị treo cả thập kỷ do vướng công tác đền bù, giải phóng mặt bằng như dự án Khu nhà ở trường Đại học Quốc gia TP.HCM (quận 9); dự án xây mới Quốc lộ 13 nối TP.HCM với tỉnh Bình Dương đi trục kinh tế Tây Nguyên; tuyến Quốc lộ 50 nối TP.HCM với tỉnh Long An đi Tiền Giang; hệ thống đường vành đai 2, 3, 4; tuyến Metro số 2 Bến Thành đi Tham Lương…
Theo các chuyên gia, do không thống nhất được mức giá đền bù giữa người dân có đất bị thu hồi và Nhà nước. Tâm lý đòi giá cao và càng kéo dài càng được giá của không ít hộ dân khiến tình hình thêm khó khăn. Bên cạnh đó, còn do chủ đầu tư không đủ năng lực tài chính mà vẫn cố kéo gian thời gian đền bù dẫn đến việc "đắp chiếu" dự án.
Luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Từ ngày 1/9 tới đây, Thông tư 09/2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành ngày 30/6 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Cụ thể, có 6 trường hợp được hỗ trợ ổn định đời sống; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm khi Nhà nước thu hồi đất.
Thứ nhất là đất nông nghiệp có nguồn gốc được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi thực hiện Nghị định số 64/CP ngày 27/9/1993, Nghị định số 85/1999 ngày 28/8/1999; giao đất lâm nghiệp khi thực hiện Nghị định số 02/CP ngày 15/1/1994; Nghị định số 163/1999 ngày 16/11/1999; Nghị định số 181/2004 ngày 29/10/2004.
Thứ hai là đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệp theo quy định của pháp luật về đất đai, đang sử dụng do nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho theo quy định của pháp luật, được UBND cấp xã xác nhận là đang trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp đó.
Thứ ba là đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệp theo quy định của pháp luật về đất đai, đang sử dụng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không vi phạm pháp luật về đất đai, đủ điều kiện được bồi thường về đất, được UBND cấp xã xác nhận là đang trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp đó.
Trường hợp thứ tư là đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân nhận giao khoán đất của nông, lâm trường quốc doanh để sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ). Khi Nhà nước thu hồi thuộc đối tượng đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó.
Thứ năm là đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng do nhận giao khoán đất của các công ty nông, lâm nghiệp được chuyển đổi từ các nông, lâm trường quốc doanh (không bao gồm đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ), đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó.
Cuối cùng là đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng do nhận giao khoán đất của tập đoàn sản xuất nông nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó.
Ngoài ra, cũng theo Thông tư 09/2021, diện tích đất nông nghiệp được hỗ trợ ổn định đời sống là diện tích đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng trong phạm vi xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi tại thời điểm có quyết định thu hồi đất.
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuộc trường hợp này bị thu hồi dưới 30% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng, việc thu hồi đất ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất thì chủ tịch UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế tại địa phương quyết định biện pháp hỗ trợ khác quy định tại Điều 25 của Nghị định số 47/2014 cho phù hợp.
Với những thay đổi trên, hy vọng thời gian tới câu chuyện đền bù, hỗ trợ cho người dân để giải phóng mặt được giải quyết phần nào, để những dự án lớn sớm được thi công, đi vào hoạt động góp phần phát triển đô thị và ổn định đời sống người dân đang sinh sống ở xung quanh vùng quy hoạch các dự án.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
