Thị trường dầu mỏ thế giới đang trải qua một đợt tăng giá mạnh khi hàng loạt điểm nóng địa chính trị cùng tác động tới nguồn cung. Trong vòng hai tháng, giá dầu Brent đã tăng từ khoảng 72 USD lên sát 100 USD/thùng, đưa chi phí năng lượng trở thành một trong những áp lực lớn đối với kinh tế Mỹ cũng như nhiều quốc gia nhập khẩu dầu.
Diễn biến mới nhất khiến các tổ chức phân tích bắt đầu tính tới những kịch bản giá dầu cao hơn đáng kể so với vài tháng trước. Trong đó, Goldman Sachs đưa ra khả năng Brent có thể vượt mốc 120 USD/thùng nếu hoạt động vận chuyển dầu tại Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.
Giá dầu Brent có thể vượt 120 USD/thùng
Đà tăng của dầu diễn ra nhanh trong những tuần gần đây. Trong phiên 8/9, Brent có thời điểm lên 99,46 USD/thùng, tăng khoảng 38% so với vùng 72 USD/thùng cách đó hai tháng. Goldman Sachs cho rằng trong trường hợp xung đột tại Trung Đông nghiêm trọng hơn, giá dầu tham chiếu quốc tế có thể tăng thêm khoảng 20%, vượt ngưỡng 120 USD/thùng.
Áp lực nguồn cung gia tăng sau các vụ tấn công liên quan đến hoạt động vận chuyển và cơ sở dầu mỏ tại khu vực. Ngày 5/9, lực lượng Mỹ tấn công ba tàu chở dầu của Iran, trong khi lực lượng Houthi cũng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia. Căng thẳng kéo dài tiếp tục làm giảm khả năng sớm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển thường đảm nhiệm khoảng 20% lượng dầu được vận chuyển trên toàn cầu.
Eurasia Group đánh giá giá dầu hiện chịu tác động đồng thời từ cuộc đối đầu Mỹ - Iran, xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen cũng như chiến sự Nga - Ukraine. Bên cạnh yếu tố địa chính trị, công suất lọc dầu toàn cầu còn hạn chế trong khi nhu cầu đối với các sản phẩm dầu tinh chế vẫn ở mức cao, tiếp tục tạo sức ép lên giá nhiên liệu.
Dù vậy, mức 120 USD/thùng chưa phải kịch bản cơ sở của Goldman Sachs. Ngân hàng này hiện dự báo Brent có thể giảm về khoảng 85 USD/thùng vào cuối năm 2026, còn dầu WTI quanh 80 USD/thùng. Cả hai dự báo đều được nâng thêm 5 USD/thùng so với trước đây.
Cơ sở cho dự báo trên là tồn kho nhiên liệu thương mại tại các nền kinh tế phát triển mới chỉ giảm nhẹ, trong khi nguồn cung dầu từ Trung Đông được kỳ vọng dần phục hồi. Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng rủi ro trong ngắn hạn vẫn nghiêng nhiều hơn về khả năng giá dầu tiếp tục tăng.
Tâm lý này cũng được phản ánh trên thị trường quyền chọn. Xác suất Brent vẫn giao dịch trên 100 USD/thùng vào tháng 3/2027 hiện được thị trường định giá khoảng 25%, tăng mạnh so với mức 6% chỉ một tháng trước. Eurasia Group đưa ra khoảng dự báo 85 - 105 USD/thùng do đánh giá khả năng các xung đột liên quan sớm được giải quyết vẫn còn thấp.
Người Mỹ đã phải trả thêm khoảng 100 tỷ USD tiền nhiên liệu
Giá dầu tăng đang tác động trực tiếp tới người tiêu dùng Mỹ thông qua giá xăng và dầu diesel. Số liệu từ công cụ theo dõi của Đại học Brown cho thấy từ khi xung đột với Iran bắt đầu ngày 28/2 đến ngày 8/9, người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm khoảng 100 tỷ USD cho nhiên liệu.
Trong số này, khoảng 55 tỷ USD đến từ phần chi phí tăng thêm đối với xăng, còn khoảng 45 tỷ USD liên quan đến dầu diesel. Đặc biệt, giá diesel đã lên mức kỷ lục 5,90 USD/gallon vào dịp Lễ Lao động. Đây là loại nhiên liệu được sử dụng rộng rãi trong vận tải đường bộ, xây dựng, nông nghiệp và đường sắt nên mức tăng giá có thể lan sang nhiều khâu của nền kinh tế.
Tác động vì vậy không chỉ xuất hiện tại các trạm xăng. Chi phí vận tải tăng có thể đẩy giá thực phẩm và hàng hóa bán lẻ lên cao hơn, trong lúc lạm phát tại Mỹ vẫn duy trì trên mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Các nhà kinh tế dự báo CPI tháng 8 có thể tăng 3,3% so với cùng kỳ, trong khi mục tiêu lạm phát của Fed là 2%.
Áp lực tương tự cũng xuất hiện ở khâu sản xuất. Dự báo trước thời điểm Mỹ công bố số liệu cho thấy chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 8 có thể tăng 5,4%, cao hơn mức 4,7% của tháng 7. Giá nhiên liệu duy trì ở mức cao có thể tiếp tục làm tăng chi phí vận chuyển và sản xuất đối với doanh nghiệp.
Một điểm đáng chú ý là giá xăng tại Mỹ thông thường có xu hướng giảm vào thời điểm cuối mùa hè khi nhu cầu đi lại hạ nhiệt và thị trường chuẩn bị chuyển sang sử dụng loại xăng mùa đông. Tuy nhiên, diễn biến năm nay đang đi ngược quy luật này khi giá nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel, vẫn ở mức cao.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump kỳ vọng áp lực năng lượng sẽ giảm mạnh nếu xung đột kết thúc. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thậm chí cho rằng nguồn cung mới có thể đưa giá dầu xuống vùng 40 - 50 USD/thùng sau chiến tranh. Trong kịch bản thuận lợi nhất, Goldman Sachs cũng dự báo Brent có thể về khoảng 60 USD/thùng trong năm 2027, nhưng điều kiện là sản lượng dầu tại Vùng Vịnh tăng thêm khoảng 1 triệu thùng/ngày so với trước chiến tranh.
Trước mắt, giá dầu vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến địa chính trị và khả năng khôi phục nguồn cung tại Trung Đông. Nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài và các tuyến vận chuyển dầu bị gián đoạn, mốc 120 USD/thùng có thể trở thành rủi ro đáng kể đối với thị trường. Khi đó, áp lực giá nhiên liệu tại Mỹ nhiều khả năng còn kéo dài, đồng thời làm bài toán kiểm soát lạm phát trở nên khó khăn hơn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
