Nền tảng lãi suất giảm: điều kiện cần nhưng chưa đủ
Trong tháng 4/2026, làn sóng giảm lãi suất huy động lan rộng trong hệ thống ngân hàng với khoảng 30 ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm, mức giảm phổ biến từ 0,1–0,5%/năm và có nơi lên tới 1%/năm. Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều so với giai đoạn trước đó không lâu, khi lãi suất kỳ hạn từ 6 tháng từng được đẩy lên gần 9%/năm nhằm hút tiền gửi.
Dù vậy, các chỉ số về thanh khoản cho thấy dư địa giảm lãi suất vẫn chưa thực sự “mở toang”. Tính đến hết quý I/2026, tăng trưởng tín dụng đạt 3,18% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 0,55%, tạo ra khoảng chênh lệch đáng kể và phản ánh áp lực thanh khoản trong hệ thống vẫn còn hiện hữu. Chính yếu tố này khiến các ngân hàng chưa thể hạ lãi suất quá nhanh nếu không muốn đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguồn vốn.
Ngoài ra, một phần lớn tiền gửi vẫn đang nằm ở các kỳ hạn dài với mức lãi suất cao được thiết lập trước đó. Những khoản tiền này chưa đến kỳ đáo hạn nên chưa thể quay vòng sang các kênh đầu tư khác. Điều này lý giải vì sao dù lãi suất đã bắt đầu giảm, dòng tiền trên thị trường vẫn chưa có sự dịch chuyển mạnh. Có thể nói, lãi suất thấp mới chỉ tạo ra “điều kiện cần”, còn để kích hoạt dòng tiền thực sự cần thêm thời gian để chính sách thẩm thấu và niềm tin thị trường được củng cố.
Dòng tiền phân hóa, dịch chuyển nhưng không ồ ạt
Khi lãi suất tiết kiệm giảm, sức hấp dẫn của kênh gửi ngân hàng suy yếu, buộc dòng tiền phải tìm kiếm các cơ hội sinh lời cao hơn. Tuy nhiên, thay vì dịch chuyển đồng loạt, dòng vốn đang được phân bổ theo nhiều hướng khác nhau, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư.
Một phần dòng tiền đang tìm đến các tài sản tăng trưởng như chứng khoán và bất động sản – những lĩnh vực nhạy cảm với chi phí vốn. Trong đó, thị trường chứng khoán thường phản ứng nhanh hơn do được hưởng lợi trực tiếp từ thanh khoản và chi phí margin giảm, giúp kích thích giao dịch. Bất động sản cũng được hỗ trợ khi lãi suất vay mua nhà giảm, qua đó cải thiện nhu cầu và dòng tiền doanh nghiệp, dù sự phục hồi chủ yếu tập trung vào các dự án có pháp lý rõ ràng và năng lực tài chính tốt.
Song song với đó, một bộ phận dòng tiền vẫn lựa chọn các tài sản mang tính phòng thủ như vàng hoặc ngoại tệ. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu chưa hoàn toàn biến mất, đây vẫn là “nơi trú ẩn” quen thuộc, dù mức sinh lời không ổn định và phụ thuộc nhiều vào biến động quốc tế.
Đáng chú ý, một xu hướng mới đang hình thành là dòng vốn chuyển dịch sang các kênh trung gian như quỹ đầu tư, trái phiếu chất lượng, cũng như trực tiếp đi vào hoạt động sản xuất – kinh doanh. Trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhiều chuyên gia cho rằng có thể cân nhắc phân bổ khoảng 20–30% nguồn vốn vào hoạt động kinh doanh. Đây không chỉ là kênh tìm kiếm lợi nhuận mà còn gắn với các động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.
Cơ hội mở ra cho thị trường tài chính
Môi trường lãi suất thấp rõ ràng đang tạo lực đỡ cho nhiều nhóm ngành, đặc biệt là ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy dòng tiền vẫn chưa quay trở lại mạnh mẽ, mà mới dừng ở mức cải thiện từng phần.
Đối với ngành ngân hàng, việc giảm chi phí huy động giúp cải thiện khả năng mở rộng tín dụng, dù biên lãi ròng có thể chịu áp lực trong ngắn hạn. Trong khi đó, ngành chứng khoán hưởng lợi rõ rệt từ thanh khoản thị trường gia tăng, thường là nhóm phản ứng sớm nhất khi lãi suất đi xuống. Bất động sản được kỳ vọng phục hồi trong trung và dài hạn nhờ điều kiện tín dụng thuận lợi hơn, nhưng sự phân hóa sẽ tiếp tục là yếu tố chủ đạo.
Ngoài ba nhóm chính này, các ngành liên quan như xây dựng, hạ tầng và vật liệu cũng có cơ hội hưởng lợi khi đầu tư công được đẩy mạnh trong bối cảnh chi phí vốn thấp hơn.
Dù vậy, thị trường chứng khoán hiện vẫn đang trong trạng thái tích lũy, với chỉ số dao động trong biên độ hẹp và chưa xác lập xu hướng rõ ràng. Điều này khiến nhà đầu tư chưa sẵn sàng giải ngân mạnh. Bên cạnh đó, độ trễ của chính sách tiền tệ và tâm lý thận trọng sau các giai đoạn biến động cũng góp phần khiến dòng tiền vận động chậm hơn kỳ vọng.
Trong bối cảnh này, chiến lược đầu tư đang nghiêng về sự cân bằng giữa ngắn hạn và dài hạn. Nhà đầu tư có xu hướng giải ngân từng phần vào các tài sản có nền tảng tốt, đồng thời duy trì tỷ trọng tiền mặt hoặc tiền gửi nhất định để đảm bảo an toàn và thanh khoản.
Lãi suất giảm đang mở ra một chu kỳ thuận lợi hơn cho thị trường tài chính và nền kinh tế, nhưng không đồng nghĩa với việc dòng tiền sẽ bùng nổ ngay lập tức. Thay vào đó, dòng vốn đang dịch chuyển theo hướng chậm rãi, phân hóa và gắn với kỳ vọng dài hạn. Trong bối cảnh đó, cơ hội đầu tư vẫn hiện hữu, nhưng đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng và chiến lược phân bổ hợp lý. Việc hiểu rõ xu hướng dòng tiền, thay vì chạy theo biến động ngắn hạn, sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư trong giai đoạn lãi suất thấp hiện nay.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
