Chiều 28/10, trong phiên thảo luận về dự án Luật Nhà ở sửa đổi, đại biểu Trịnh Xuân An, đại biểu chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đã đề xuất bổ sung cơ chế bảo vệ người mua nhà tại các dự án có vi phạm pháp luật về đất đai, quy hoạch và xây dựng.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án nhà ở đã bàn giao và có người dân sinh sống trong thời gian dài nhưng chưa thể hoàn thiện thủ tục pháp lý. Đáng chú ý, có những trường hợp người mua đã thanh toán đầy đủ tiền mua căn hộ nhưng vẫn phải đối diện nguy cơ di dời do sai phạm của chủ đầu tư.
Người mua nhà không phải chịu chi phí khắc phục sai phạm của chủ đầu tư
Dẫn chứng thực trạng tại các dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh ở Hà Nội, đại biểu Trịnh Xuân An cho biết nhiều công trình tồn tại vi phạm về đất đai, quy hoạch và xây dựng. Trong khi trách nhiệm khắc phục thuộc về chủ đầu tư, hàng nghìn người dân đã bỏ tiền mua nhà lại phải chờ đợi kéo dài để được hoàn thiện pháp lý căn hộ.
Theo đại biểu, Điều 27 của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi đã quy định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận và bồi thường thiệt hại cho người mua nhà. Tuy nhiên, quy định hiện tại chưa giải quyết đầy đủ những trường hợp dự án không thể hoàn thiện pháp lý, chủ đầu tư không chấp hành quyết định xử lý vi phạm hoặc không còn khả năng thanh toán.
Từ thực tế này, ông An đề nghị bổ sung một điều luật riêng về bảo vệ quyền lợi người mua nhà tại các dự án vi phạm, áp dụng thống nhất đối với các loại hình nhà ở, bao gồm cả nhà ở thương mại. Nội dung này có thể được bổ sung ngay sau Điều 127 của dự thảo luật, liên quan đến giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm pháp luật về nhà ở.
Đại biểu nhấn mạnh cần phân định rõ trách nhiệm giữa chủ đầu tư, cơ quan quản lý và người mua nhà. Đặc biệt, những người mua không biết và không có nghĩa vụ phải biết về sai phạm của dự án cần được bảo vệ quyền lợi hợp pháp, không phải chịu các khoản chi phí khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, việc xử lý cần căn cứ vào tình trạng thực tế của từng công trình. Đối với những công trình đủ điều kiện khắc phục và được phép tồn tại, cơ quan chức năng cần quy định thời hạn hoàn thiện pháp lý, đồng thời giải quyết việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.
Trường hợp công trình buộc phải phá dỡ, cần có phương án bố trí chỗ ở tạm thời, hoàn trả tiền, đổi nhà hoặc bồi thường phù hợp. Với những công trình không bảo đảm an toàn và phải di dời khẩn cấp, việc bảo đảm chỗ ở và quyền lợi của cư dân phải được thực hiện đồng thời với quá trình xử lý vi phạm.
Đáng chú ý, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng quy định bồi thường cần đi kèm cơ chế bảo đảm nguồn tiền thực hiện, bảo toàn tài sản và phương án giải quyết khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán. Đồng thời, pháp luật cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý để tránh tình trạng người dân có quyền yêu cầu bồi thường nhưng không thể thu hồi được tiền.
Hà Nội xử lý 12 dự án liên quan Mường Thanh, hơn 18.000 căn hộ xây vượt phê duyệt
Cùng ngày 28/10, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh.
Theo kết quả rà soát, tổng số căn hộ được phê duyệt tại các dự án này là 6.759 căn. Tuy nhiên, số lượng căn hộ xây dựng thực tế lên tới 24.943 căn, vượt 18.184 căn so với phê duyệt ban đầu.
Các dự án thuộc diện xử lý gồm nhiều khu chung cư tại Hà Nội như CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, Xa La, CT5 Tân Triều, Kim Văn - Kim Lũ và các tòa nhà tại khu vực Linh Đàm.
Nghị quyết xác định nguyên tắc người mua nhà không có lỗi không phải chịu chi phí hoặc thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục vi phạm của chủ đầu tư. Đồng thời, các công trình sẽ được rà soát, phân loại thành hai nhóm gồm được phép tồn tại có điều kiện và buộc phải phá dỡ.
Đối với nhóm được phép tồn tại, công trình phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật và những điều kiện liên quan. Chủ đầu tư có trách nhiệm khắc phục sai phạm, hoàn thành nghĩa vụ tài chính để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.
Trong khi đó, những công trình không đủ điều kiện tồn tại sẽ phải phá dỡ. Người mua nhà thuộc diện di dời được bồi thường theo phương án quy định, ưu tiên thỏa thuận mua nhà tại dự án khác của chủ đầu tư. Những trường hợp đủ điều kiện mua nhà ở xã hội cũng được ưu tiên giải quyết mà không phải tham gia bốc thăm.
Việc Hà Nội ban hành cơ chế đặc thù được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc pháp lý kéo dài tại các dự án liên quan Mường Thanh. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng hiện tập trung vào các công trình thuộc diện được nghị quyết điều chỉnh, trong khi thực tế vẫn còn nhiều dự án nhà ở khác gặp tình trạng tương tự.
Đây cũng là cơ sở để các đại biểu Quốc hội đề xuất xây dựng quy định bảo vệ người mua nhà mang tính thống nhất, thay vì phải áp dụng cơ chế xử lý riêng cho từng nhóm dự án vi phạm.
Ngoài vấn đề bảo vệ người mua nhà, đại biểu Trịnh Xuân An cũng kiến nghị Chính phủ nghiên cứu hợp nhất Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo trong quản lý đầu tư, giao dịch, bàn giao và sử dụng nhà ở.
Dự án Luật Nhà ở sửa đổi dự kiến được Quốc hội xem xét thông qua vào ngày 21/11 tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
