Theo thông tin từ Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), cơ chế mới được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, giảm chi phí cho doanh nghiệp và tạo động lực gia tăng nguồn cung trong giai đoạn 2026 - 2027.
Gỡ nút thắt pháp lý, doanh nghiệp có thêm lựa chọn triển khai dự án
Theo HoREA, tại Văn bản số 5844/BXD-QLN ngày 20/4/2026, Bộ Xây dựng đã làm rõ phương án lựa chọn thủ tục đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội.
Cụ thể, doanh nghiệp có thể chọn một trong hai cách thực hiện. Phương án thứ nhất là xin giấy phép xây dựng, khi đó sẽ được miễn thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Phương án thứ hai là thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, sau khi được phê duyệt thì công trình thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng trước khi khởi công.
Theo HoREA, đây là thay đổi đáng chú ý bởi trong thời gian dài, việc phải trải qua nhiều bước xét duyệt, thẩm định và cấp phép khiến không ít dự án nhà ở xã hội kéo dài tiến độ. Với đặc thù biên lợi nhuận thấp, thời gian chờ đợi càng lâu thì chi phí vốn càng lớn, làm giảm động lực tham gia của doanh nghiệp.
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA, nhiều lần nhận định rằng cải cách thủ tục hành chính là yếu tố then chốt để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc nhà ở xã hội. Nếu quy trình được rút gọn và rõ ràng hơn, tiến độ triển khai dự án sẽ được cải thiện đáng kể.
Cơ chế mới cũng cho thấy cách tiếp cận quản lý linh hoạt hơn, chuyển từ mô hình “tiền kiểm nặng thủ tục” sang tăng quyền chủ động cho chủ đầu tư, song song với hậu kiểm về chất lượng công trình, an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật.
Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030, việc tháo gỡ rào cản thủ tục được đánh giá là bước đi quan trọng để tăng tốc hàng loạt dự án đang chờ hoàn thiện pháp lý tại TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương cũ, Đồng Nai, Long An cũ và nhiều địa phương công nghiệp khác.
Hàng loạt địa phương tăng tốc, kỳ vọng nguồn cung cải thiện từ năm 2026
Bên cạnh với việc thay đổi về thủ tục, nhiều địa phương cũng đang đẩy mạnh kế hoạch phát triển nhà ở xã hội.
Tại Khánh Hòa, Sở Xây dựng vừa công bố tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội tại dự án CT-02 thuộc Khu đô thị An Bình Tân (tên thương mại MK Riviera). Dự án do Công ty TNHH Đầu tư MK Holdings làm chủ đầu tư, cung cấp 936 căn hộ, diện tích từ 49 - 77 m2, giá bán dự kiến từ khoảng 24 triệu đồng/m2. Đây được xem là tín hiệu cho thấy nguồn cung mới đang bắt đầu ra thị trường.
TP.HCM cũng đang đẩy mạnh tháo gỡ pháp lý cho nhiều dự án nhà ở xã hội quy mô lớn. Thành phố đặt mục tiêu thúc đẩy tiến độ các dự án dành cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp và lực lượng lao động trẻ.
Trong khi đó, Bình Dương cũ, địa phương có nhu cầu nhà ở công nhân rất lớn tiếp tục là điểm sáng khi triển khai nhiều khu nhà ở xã hội gần các khu công nghiệp trọng điểm. Đồng Nai, Long An cũ và Bắc Ninh cũng đang mở rộng quỹ đất để thu hút đầu tư vào phân khúc này.
Theo các chuyên gia, cơ chế mới của Bộ Xây dựng có thể tạo ra ba tác động tích cực rõ rệt. Thứ nhất, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giúp dự án sớm khởi công. Thứ hai, giảm chi phí tài chính do doanh nghiệp không phải “gánh” lãi vay quá lâu trong giai đoạn chờ thủ tục. Thứ ba, tạo tâm lý tích cực để nhiều doanh nghiệp quay lại quan tâm phân khúc vốn từng bị xem là khó làm vì lợi nhuận thấp.
Dù vậy, để nguồn cung tăng mạnh, thị trường vẫn cần thêm các giải pháp đồng bộ như quỹ đất sạch, lãi suất tín dụng ưu đãi, cơ chế xác định giá bán hợp lý và thủ tục lựa chọn chủ đầu tư minh bạch.
Trước thực trạng giá nhà thương mại tại nhiều đô thị vẫn ở mức cao, việc phát triển nhà ở xã hội không chỉ mang ý nghĩa an sinh mà còn giúp cân bằng lại cấu trúc thị trường bất động sản. Nếu các nút thắt tiếp tục được tháo gỡ đồng bộ, giai đoạn 2026 - 2027 có thể chứng kiến làn sóng nguồn cung mới, mở thêm cơ hội an cư cho hàng triệu người lao động và hộ gia đình thu nhập trung bình, thấp.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
