Theo các nguồn tin thị trường, Bắc Kinh đã yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng xuất khẩu một số dòng phân bón hỗn hợp nitơ – kali nhằm đảm bảo nguồn cung nội địa. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh chi phí sản xuất phân bón leo thang, đặc biệt là giá khí tự nhiên biến động mạnh do ảnh hưởng từ xung đột và thị trường năng lượng.
Việc siết xuất khẩu từ một trong những quốc gia sản xuất urê và phosphate lớn nhất thế giới được đánh giá là cú sốc mới đối với thị trường vốn đã bị thắt chặt nguồn cung. Các khu vực phụ thuộc lớn vào nhập khẩu như Bắc Mỹ và Mỹ Latinh đang đối mặt với rủi ro chi phí tăng cao ngay trước các vụ gieo trồng quan trọng.
Áp lực càng gia tăng khi các tuyến vận tải chiến lược bị gián đoạn, trong đó có khu vực eo biển Hormuz, khiến dòng chảy thương mại phân bón toàn cầu thêm phần bất ổn. Tình trạng này làm dấy lên lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.
Chiến lược “hai mũi” và tác động lan tỏa
Ở chiều trong nước, Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng kho dự trữ chiến lược nhằm bình ổn giá và đảm bảo an ninh lương thực. Cách tiếp cận đồng thời hạn chế xuất khẩu và giải phóng dự trữ cho thấy nỗ lực kiểm soát rủi ro từ bên ngoài, trong bối cảnh thị trường hàng hóa biến động mạnh.
Tuy nhiên, hệ quả lan tỏa ra thị trường quốc tế là không nhỏ. Nông dân tại nhiều quốc gia nhập khẩu đang phải chuẩn bị cho kịch bản chi phí đầu vào tăng cao. Một số ước tính cho thấy giá phân bón có thể tăng thêm 15–20% vào giữa năm 2026 nếu nguồn cung tiếp tục bị siết chặt.
Đáng chú ý, các nền kinh tế nông nghiệp quy mô nhỏ, đặc biệt tại châu Phi và Nam Á, có nguy cơ chịu tác động nặng nề nhất khi khả năng tiếp cận phân bón bị hạn chế. Điều này có thể kéo theo rủi ro suy giảm sản lượng và gia tăng áp lực an ninh lương thực tại các khu vực dễ tổn thương.
Ở chiều ngược lại, việc Trung Quốc thu hẹp xuất khẩu mở ra cơ hội cho các nhà cung cấp khác như Nga hay Canada. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới phân tích, việc gia tăng sản lượng để bù đắp thiếu hụt không thể diễn ra trong ngắn hạn do hạn chế về logistics và chi phí năng lượng.
Dữ liệu thị trường hiện cho thấy giá hợp đồng tương lai urê đang duy trì ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, trong khi giá giao ngay của một số sản phẩm chủ chốt như DAP đã tăng khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh rõ áp lực nguồn cung đang gia tăng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trong bối cảnh mùa vụ 2026 đang đến gần, việc Trung Quốc điều chỉnh chính sách xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục tạo hiệu ứng dây chuyền lên thị trường nông sản toàn cầu. Khi chi phí đầu vào tăng cao và nguồn cung bị hạn chế, nguy cơ giá lương thực leo thang trong thời gian tới là khó tránh khỏi.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
