Thị trường đang khá nhạy cảm trước các biến động
Gần 4 triệu tài khoản mới kể từ đầu năm 2020, đưa tổng số tài khoản giao dịch chứng khoán vượt ngưỡng 6,3 triệu. Lượng tiền lớn từ công chúng đổ vào kênh đầu tư này. Riêng trong năm 2021, nhà đầu tư cá nhân trong nước mua ròng hơn 4 tỷ USD trên thị trường. Các chuyên gia quốc tế đánh giá, đây sẽ là động lực giúp thị trường chứng khoán bùng nổ trong vòng 3 - 5 năm tới.
Tuy nhiên, nhiều vụ việc vi phạm các quy định về chứng khoán bị xử lý mạnh mẽ nhằm lành mạnh thị trường, từ quý II/2022, thị trường chứng khoán chứng kiến liên tiếp các phiên "đỏ lửa", thanh khoản thị trường sụt giảm mạnh. Hệ quả là, chứng khoán giảm sức hút của thị trường trong ngắn hạn.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2022, vốn hóa toàn thị trường giảm hơn 1,22 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 53,3 tỷ USD. Diễn biến không mấy khả quan của thị trường đã đẩy nhiều nhà đầu tư thua lỗ nặng, mất 30-40% giá trị tài sản. Điều này khiến một số nhà đầu tư, thường là các nhà đầu tư F0 thoát khỏi thị trường và tìm kênh đầu tư mới.
Giới phân tích cũng cho rằng, đây là giai đoạn thị trường khá nhạy cảm trước các biến động từ bên ngoài, đồng thời thiếu thông tin hỗ trợ đến từ nội tại trong nước. Vì vậy, nhà đầu tư ưu tiên đứng ngoài quan sát là điều dễ hiểu.
Ông Trần Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Chứng khoán Smart Invest phân tích, dòng tiền lưu thông trong nền kinh tế vẫn chưa thực sự thông thoáng, gói hỗ trợ lãi suất vẫn vướng mắc trong thực tế triển khai, việc tiếp cận nguồn vốn vay cho kinh doanh của đại bộ phận các loại hình doanh nghiệp gặp khó khăn… đang tác động bất lợi đến hoạt động của thị trường chứng khoán về cả yếu tố thanh khoản thị trường lẫn chất lượng hoạt động của doanh nghiệp niêm yết.
Đồng thời, những tín hiệu trầm lắng từ thị trường bất động sản thứ cấp, cảnh báo về thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nhất là trái phiếu bất động sản, cũng là yếu tố được cho là gián tiếp ảnh hưởng đến thanh khoản trên thị trường chứng khoán.
Mặt khác, thị trường chứng khoán còn chịu áp lực từ động thái bán ròng trở lại của khối ngoại. Theo thống kê, tính riêng trên HoSE, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng gần 1.800 tỷ đồng kể từ đầu tháng 9. Tính từ đầu quý 3, khối ngoại đã rút ròng gần 1.100 tỷ đồng, trong khi quý 2 trước đó mua ròng hàng nghìn tỷ đồng mỗi tháng.
Thêm vào đó, trong khi các quỹ ngoại chủ động chưa cho thấy tín hiệu trở lại thật sự rõ ràng, dòng vốn đổ vào thị trường qua kênh thụ động ETF cũng đã có dấu hiệu chững lại gần đây.
Ngoài ra, khả năng cao Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất khiến đồng USD vẫn nằm trong xu hướng tăng, dự báo sẽ tác động đến diễn biến giá một số nguyên vật liệu cơ bản, nên việc dự báo chi phí đầu vào của một số doanh nghiệp khó khăn hơn, đồng nghĩa rủi ro của nhà đầu tư trên TTCK tăng. Cho nên, nhà đầu tư có tâm lý thận trọng hơn trong quyết định "xuống tiền".
Chứng khoán vẫn là kênh đầu tư hấp dẫn
Tuy nhiên, thị trường chứng khoán vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ tăng trưởng có thể kể đến như việc nhiều tổ chức quốc tế nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam, như WB nâng từ mức 5,5% lên 7,5%, IMF cũng vừa nâng từ 6,6% lên 7% vào tháng 8. Nền kinh tế vĩ mô tăng trưởng tích cực, ổn định sẽ tạo đà cho sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán trong cả ngắn, trung và dài hạn.
Các doanh nghiệp chủ chốt của thị trường vẫn duy trì mức tăng trưởng kinh doanh khả quan. Trong quý 2/2022, tổng doanh thu và lợi nhuận của các công ty trên cả 3 sàn tăng lần lượt 17% và 14% so với cùng kỳ; tính chung 6 tháng đầu năm 2022, lợi nhuận tăng 25% so với cùng kỳ.
Tính đến cuối tháng 8, tổng số tài khoản của nhà đầu tư cá nhân trong nước là 6,4 triệu tài khoản, đạt tỷ lệ 6,4% dân số hiện tại. Nhà đầu tư tổ chức trong nước mở mới 201 tài khoản, tính đến hết tháng 8 thì con số lên đến 14.188 tài khoản. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nước ngoài mở mới lần lượt 286 tài khoản và 53 tài khoản, lũy kế đến cuối tháng 8/2022 thì con số lần lượt là 37.860 tài khoản và 4.239 tài khoản. Sự tăng trưởng số lượng các nhà đầu tư tham gia thị trường, chứng tỏ sức hút mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bà Đỗ Hồng Vân, Trưởng nhóm Phân tích dữ liệu Dịch vụ thông tin tài chính Fiin Group, cho rằng với những nhà đầu tư trẻ, năng động ở thời điểm hiện tại, việc mua và nắm giữ vàng trong thời gian dài không phải là sự lựa chọn.
Chuyên gia cũng chỉ ra tỷ giá USD/VND cũng không thật sự hấp dẫn khi đã ở vùng giá cao và tăng nhiều so với năm trước. Riêng bất động sản, với chủ trương nắn dòng tiền tập trung vào các kênh sản xuất - kinh doanh và nhà nước tiếp tục kiểm soát những lĩnh vực đầu tư rủi ro thì bất động sản cũng không thật sự khả quan.
"Nếu so sánh tương quan với các kênh đầu tư khác, thời điểm này có thể nói chứng khoán vẫn là kênh đầu tư hấp dẫn, triển vọng. Dù nhà đầu tư cá nhân đã bán ròng trong giai đoạn thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh từ tháng 4 đến nay nhưng tín hiệu tích cực là lượng tiền lớn vẫn nằm trên tài khoản", bà Hồng Vân phân tích.
Bà Đỗ Hồng Vân cho biết, hiện dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân vẫn chưa thực sự quay lại thị trường, tuy nhiên điều đó không có nghĩa thị trường chứng khoán sẽ mất đi cơ hội tăng trưởng trong thời gian tới. Bởi hiện nay, dòng tiền trong tài khoản chứng khoán của các nhà đầu tư vẫn còn cao, với khoảng 70 ngàn tỷ đồng. Điều này cho thấy, nhà đầu tư cá nhân vẫn đang thận trọng và tìm kiếm "một câu chuyện", một cơ hội để có thể đưa dòng tiền quay trở lại.
Động lực tăng trưởng
Về triển vọng thị trường trong ngắn hạn và dài hạn, Chuyên gia kinh tế, TS. Đinh Thế Hiển cho hay, đối với giai đoạn cuối năm 2022, nhiều ý kiến nhận định rằng thị trường hiện đang giảm sâu và chắc chắc sẽ hồi lại. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân trong đó có yếu tố giá.
Đối chiếu vào giai đoạn năm 2017 - 2018, rõ ràng, năm 2017 thị trường chứng khoán tăng rất mạnh. Khi đó, nhiều người kỳ vọng VN-Index sẽ vụt lên tới 1.500 điểm. Nhưng sang đến 2018 thì thị trường chứng khoán quay đầu rất mạnh. Tương tự, thị trường chứng khoán tăng giá rất mạnh trong năm 2021 bất chấp nền kinh tế gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh thì sang năm 2022 lại giảm mạnh khi nền kinh tế hồi phục, sự tương đồng của thị trường chứng khoán 2022 cũng giống như giai đoạn 2018.
TS. Đinh Thế Hiển nhận định, do tăng giá không dựa trên nền kinh tế thật nên đến thời điểm này thị trường chứng khoán đang điều chỉnh để về mức hợp lý và xa hơn là chuẩn bị cho triển vọng năm 2023.
Xu thế mới của thị trường chứng khoán 2023 được TS. Hiển nhìn nhận là việc không còn ưu tiên cho lướt sóng mà sẽ đầu tư nền tảng hơn. Điều này sẽ bảo vệ giá trị của các nhà đầu tư. Thị trường sẽ ít những cú tăng sốc rồi giảm mạnh khiến cho nhà đầu tư nền tảng bị thua lỗ mà năm 2023 thị trường sẽ tăng trưởng bền vững hơn.
Nếu như năm 2022, thị trường điều chỉnh ở mức 1.100 - 1.200 điểm thì chúng ta có thể kỳ vọng 2023 thị trường sẽ đạt mốc tăng trưởng bình quân khoảng 15%. So với lãi suất ngân hàng, mức sinh lời này có thể nói là tốt rồi chứ không kỳ vọng sinh lời cao như 2017 hay 2021.
Ngoài ra, khi Chính phủ đã quyết tâm thiết lập tại nền kinh tế không còn đi vào đầu tư tài chính mà đẩy mạnh sản xuất kinh doanh. Việc dòng tiền không đi vào bất động sản mà chuyển hướng sang sản xuất kinh doanh cũng giúp lượng việc làm tăng. Dòng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam cũng tăng trưởng tốt, vừa rồi hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn đã công bố kế hoạch đầu tư vào Việt Nam.
"Nền kinh tế phát triển cũng giúp thu nhập và tiêu dùng của số đông người lao động tăng lên, đó là nền tảng tốt để hỗ trợ thị trường nền kinh tế và cả thị trường chứng khoán mà chúng ta thấy rất rõ", TS. Hiển nói.
Bên cạnh đó, một động lực rất quan trọng bị thiếu đi trong năm 2021 và 2022 đó là du lịch. Khi du lịch quốc tế phục hồi ít nhất khoảng 50% so với năm 2019 cũng khoảng 9 triệu khách, tạo động lực mới cho nền kinh tế.
Về yếu tố ổn định kinh tế vĩ mô, có thể thấy Việt Nam đang làm rất tốt so với thế giới. Nhiều chuyên gia quốc tế cũng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ đạt 7,5% trong năm nay và 6,5% trong năm 2023.
Chuyên gia Đinh Thế Hiển cũng đánh giá, Việt Nam cũng đang làm rất tốt chính sách kiểm soát lạm phát và tỷ giá, nhờ đó nền kinh tế sẽ không chịu nhiều tác động như một số quốc gia và chắc chắn thị trường chứng khoán có động lực để tăng trưởng.
Trung Anh
Nguồn: thuongtruong.com.vn
