Tìm thấy nhiều cơ hội trong khó khăn
Năm 2021 là một năm đầy khó khăn đối với mọi lĩnh vực của nền kinh tế trong đó có xuất khẩu nói chung và các hoạt động xúc tiến thương mại nói riêng do tác động nặng nề của dịch bệnh Covid-19. Sự nỗ lực chủ động vượt khó của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xúc tiến thương mại, hoạt động xúc tiến thương mại đã chuyển đổi mạnh mẽ, giúp duy trì sản xuất và xuất khẩu, đóng góp tích cực vào kết quả ấn tượng của hoạt động xuất khẩu trong năm 2021. Cụ thể, tính đến hết tháng 11/2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 301,73 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2021 ước đạt khoảng 331,1 tỷ USD, tăng 17,2% so với năm 2020.
Hoạt động xúc tiến thương mại, trong năm 202 đã có sự đổi mới mạnh mẽ về phương thức, trong đó, có việc thử nghiệm và nhân rộng các mô hình xúc tiến thương mại mới dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Nhờ đó, các hoạt động xúc tiến thương mại được duy trì và triển khai mạnh mẽ, được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận, đánh giá cao. Theo đó, năm 2021, Bộ Công Thương trực tiếp triển khai, hướng dẫn, phối hợp các địa phương tổ chức trên 1.000 hội nghị trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến trên cả nước, hàng triệu phiên giao thương trực tuyến, hỗ trợ hàng triệu lượt doanh nghiệp thực hiện xúc tiến thương mại trên môi trường số. Bên cạnh đó, việc tham gia, tổ chức các hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế cũng được Bộ Công Thương tổ chức trên môi trường số.
Có thể nói, xúc tiến thương mại trên môi trường số đã trở thành giải pháp hiệu quả để hỗ trợ doanh nghiệp kết nối với thị trường trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, đồng thời cũng là một phương thức phù hợp với tiến trình chuyển đổi số quốc gia và xu thế thương mại quốc tế. Kết quả của hoạt động xúc tiến thương mại trên môi trường số đã giúp doanh nghiệp xuất khẩu tiết kiệm chi phí, tăng tốc độ, rút ngắn khoảng cách và thời gian, đồng thời tăng phạm vi và số lượng tiếp cận thị trường, khách hàng tiềm năng.
Theo dự báo của nhiều tổ chức trong nước và quốc tế, năm 2022 thị trường thế giới có nhiều khởi sắc khi nhu cầu tăng, sản xuất bắt đầu hồi phục là cơ sở tốt cho Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu. Tuy nhiên làm được điều này không hề dễ dàng, nhất là trong bối cảnh chưa thể đánh giá được tác động của biến thể mới của Covid-19 tới thị trường thế giới.
Thị trường châu Âu được đánh giá là thị trường tiềm năng của hàng Việt Nam xuất khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì thử thách vẫn không nhỏ. Ông Bartosz Cieleszynsky- Bí thư thứ nhất/Phó Ban Thương mại Phái đoàn EU tại Việt Nam, cho biết, một năm thực hiện Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường châu Âu. Đây cũng có thể coi là một công cụ quan trọng giúp các nhà xuất khẩu từ châu Âu và Việt Nam vượt qua những trở ngại do sự bùng phát của Covid-19 và gián đoạn cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường 500 triệu dân của châu Âu rất có tiềm năng nhưng có những đòi hỏi khắt khe về tính tuân thủ. Các tiêu chuẩn của thị trường châu Âu rất cao nhưng người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm chất lượng. Vì vậy, các doanh nghiệp cần chủ động hơn và thích ứng với thị trường mới để có thể biến thách thức thành cơ hội.
Đồng quan điểm, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Việt Nam (ADB) - ông Andrew Jeffries nhận định, thương mại toàn cầu đang phục hồi mạnh mẽ, tương đối nhanh so với cuộc khủng hoảng năm 2009. Xu hướng trước đại dịch dự kiến sẽ bắt kịp vào cuối năm 2022. Sự hồi phục về nhu cầu thị trường và khởi sắc trong chuỗi giá trị toàn cầu, khu vực đem lại nhiều cơ hội cho xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, theo vị này, Việt Nam cũng cần khắc phục những thách thức để giảm chi phí thương mại; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tích hợp vào chuỗi cung ứng hướng tới khả năng phục hồi.
Những giải pháp để chớp thời cơ
Tuy những dấu hiệu khởi sắc của thị trường đã rất rõ rệt, để tận dụng cơ hội này, theo bà Trần Thị Phương Lan - quyền Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, Bộ Công Thương cần kịp thời tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến chính sách xuất nhập khẩu, chính sách phát triển hạ tầng logistics để thành phố triển khai hiệu quả, đúng tiến độ các dự án hỗ trợ phát triển thương mại. Cùng với đó, tăng cường phối hợp tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại theo hình thức trực tiếp và trực tuyến vào thị trường truyền thống và tiềm năng. Tiếp tục chỉ đạo hướng dẫn kịp thời về chủ trương chính sách và cập nhật thường xuyên về tình hình thị trường quốc tế để có các biện pháp thích nghi, phù hợp với hoàn cảnh mới khi dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp.
Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam kiến nghị Bộ Công Thương tái khởi động các hoạt động tổ chức tham gia hội chợ truyền thống đã bị gián đoạn. Tăng cường các hoạt động trực tuyến B2B, ở đây tiếp cận như một công cụ mới để thâm nhập các thị trường tiềm năng như Nga, Australia, Mexico… Tăng cường quảng bá cung cấp thông tin về ngành trong ứng dụng công nghệ thông tin. Còn theo lãnh đạo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, cổng thông tin quốc gia về xúc tiến thương mại để quảng bá những ngành xuất khẩu mũi nhọn sẽ là công cụ hỗ trợ thiết thực cho DN trong giai đoạn phát triển hậu Covid-19. Hiệp hội sẽ đóng vai trò chính trong xây dựng dữ liệu, kết nối nhà cung cấp thông qua nền tảng cổng thông tin hiện có của hiệp hội để đẩy mạnh và tạo sức mạnh cho việc quảng bá ngành hiệu quả hơn.
Trước đề xuất của các địa phương, hiệp hội ngành hàng và ý kiến kiến đóng góp của các chuyên gia nước ngoài, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho rằng, để làm tốt công tác xúc tiến thương mại, xúc tiến xuất khẩu trong năm tới, đầu tiên là doanh nghiệp cần ý thức hơn nữa đến việc tạo ra các sản phẩm xanh, sạch, được sản xuất theo phương thức bền vững và coi lợi ích của người tiêu dùng là tối thượng. Ngoài ra, chú trọng đến đảm bảo cân đối cán cân thương mại, việc đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu cũng nên đi đôi với xúc tiến nhập khẩu. Quan tâm đến môi trường pháp lý của chuyển đổi số, chú ý đến phương tiện và mô hình và đào tạo kỹ năng cho doanh nghiệp trong chuyển đổi số. Cùng đó, chú trọng cải cách thủ tục hành chính, thuế nhập khẩu… tạo tiền đề cho công tác xúc tiến thương mại, xúc tiến xuất khẩu ngày càng hiệu quả.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
