Mối quan hệ khăng khít
Trong 5 năm trở lại đây, nền kinh tế Việt Nam chứng kiến sự tăng trưởng thần tốc của thị trường thương mại điện tử. Với tốc độ tăng trưởng ước đến 18% trong năm 2020, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á, chỉ xếp sau Indonesia. Thị trường thương mại điện tử của Việt Nam được dự báo sẽ đạt 15 tỉ USD vào năm 2025. Điều đáng nói là trong thương mại điện tử, dù giao dịch được thực hiện trên môi trường mạng nhưng dịch vụ logistics và chuyển phát chính là mắt xích không thể thiếu để hoàn thành các đơn hàng thương mại điện tử của nhóm sản phẩm hữu hình này.
Hệ thống logistics giữ vai trò quan trọng giúp liên kết và tối ưu toàn bộ quá trình sản xuất và lưu thông trên phạm vi rất rộng, từ trong quốc gia, trong khu vực và đến toàn thế giới. Đối với toàn bộ quá trình lưu thông, phân phối hàng hóa, việc ứng dụng hệ thống logistics là một bước phát triển cao hơn của dịch vụ giao nhận kho vận, dịch vụ vận tải đa phương thức. Vận tải đa phương thức đã liên kết được tất cả các phương thức vận tải với nhau để phục vụ cho nhu cầu cung ứng và tiêu thụ của nhà sản xuất, nhà phân phối cũng như nhu cầu với sản phẩm của người tiêu dùng. Với các doanh nghiệp thương mại điện tử, giao nhận do doanh nghiệp logistics đảm nhận giúp giảm thời gian xử lý đơn hàng, giảm chi phí vận hành và tạo nên sự khác biệt trong dịch vụ cung ứng.
Trong quy trình giao dịch trực tuyến, việc đẩy nhanh tốc độ giao hàng cũng ngày càng quan trọng, thậm chí quan trọng không kém so với việc bảo đảm chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, với đặc điểm của thương mại điện tử là người bán và người mua không trực tiếp gặp mặt để giao dịch, chưa có niềm tin vào nhau, việc thực hiện logistics hiệu quả chính là yếu tố quyết định góp phần tạo nên lòng tin cho khách hàng. Về dài hạn, khi thị trường trực tuyến tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh, thương mại điện tử rất cần có một hệ thống logistics phát triển tốt để đáp ứng nhu cầu vận tải và hậu cần vận tải cho ngành.
Thương mại điện tử tạo động lực phát triển logistics
Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, thị trường logistics dành cho thương mại điện tử Việt Nam có quy mô lên đến 560 triệu USD. Sự tăng trưởng của thương mại điện tử đã đặt ra nhu cầu cao đối với ngành logistics và dự kiến ngành tăng trưởng trung bình 42% đến năm 2022. Đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, thói quen chi tiêu và mua sắm của người tiêu dùng có sự thay đôỉ mạnh mẽ chưa từng có khi nhanh chóng chuyển từ mua hàng trực tiếp sang mua hàng trực tuyến. Các sàn thương mại điện tử như Tiki, Sendo, Lazada, Shopee… đang hoạt động nhộn nhịp và sôi nôỉ hơn bao giờ hết.
Sự tăng trưởng cao của ngành thương mại điện tử mang lại nhiều cơ hội hơn cho các công ty logistics để khai thác tiềm năng của thị trường. Các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam cũng đứng trước yêu cầu phải có sự đầu tư công nghệ, độ kỹ lưỡng, nâng cao chất lượng trong dịch vụ vận tải và logistics; phải thay đôỉ để thích nghi và phát triển hoặc chấp nhận bị cạnh tranh và thôn tính.
Theo Tạp chí Nghiên cứu Nâng cao quốc tế (IJAR), để bảo đảm tốc độ và độ chính xác, đồng thời tiết kiệm chi phí, một số doanh nghiệp thương mại điện tử đã tự thành lập các công ty logistics. Trong những năm gần đây, một số công ty đáng chú ý đã bắt đầu đầu tư vào lĩnh vực logistics tại Việt Nam vì họ nhận ra những cơ hội mà Việt Nam có thể mang lại. Cụ thể, đầu tháng 1/2021, Best Inc đưa vào vận hành trung tâm phân loại hàng hóa tự động thứ 7 tại TP Hồ Chí Minh với tổng vốn đầu tư 8 triệu USD. Tháng 7/2021, TikiNOW Smart Logistics cũng đã chính thức vận hành khu vực ứng dụng robot vào kho vận, giúp tăng gấp đôi công suất so với quy trình thủ công trước đây. Lazada cũng xây dựng một hệ thống bộ phận giao nhận riêng để không phụ thuộc quá nhiều vào các đơn vị vận chuyển khác. Với hệ thống giao nhận riêng, Lazada có thể tự vận hành và kiểm soát đơn hàng với tỷ lệ 80% đơn do chính bộ phận logistics của sàn xử lý.
Bên cạnh đó, sự thay đôỉ về phương thức và thay đôỉ của thương mại điện tử sẽ có tác động mạnh, thúc đẩy ngành logistics theo hướng chuyên nghiệp và hiệu quả hơn; đồng thời cũng gây áp lực lớn tới chiến lược kinh doanh của các doanh nghiệp logistics. Các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam cũng đứng trước yêu cầu phải có sự đầu tư công nghệ, độ kỹ lưỡng, nâng cao chất lượng trong dịch vụ vận tải và logistics; phải thay đôỉ để thích nghi và phát triển hoặc chấp nhận bị cạnh tranh và thôn tính. Đặc biệt, các doanh nghiệp cần chú tâm phát triển thêm khu vực logistics chuyên biệt cho thương mại điện tử xuyên biên giới và nhập khẩu (4PLs). Mặt khác, với xu hướng mua sắm qua mạng ngày càng phổ biến, chuỗi cung ứng logistics cần được cắt ngắn lại, bỏ bớt khâu trung gian để hàng hóa đi thẳng từ tổng kho của nhà phân phối đến tay người tiêu dùng.
Như vậy, logistics chính là "xương sống" trong chuỗi cung ứng của thương mại điện tử giúp ngành phát triển mạnh mẽ và vững chắc, trong khi thương mại điện tử giữ vai trò tăng cường sức bật cho logistics. Phát triển thương mại điện tử song hành cùng phát triển dịch vụ logistics, không phải là vấn đề của riêng doanh nghiệp nào mà đó là xu hướng phát triển chung.
Trong Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021-2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Quyết định số 645/QĐ-TTg ngày 15/05/2020 đã đề cập giải pháp tăng cường năng lực các hệ thống hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho thương mại điện tử. Trong đó giải pháp đặt ra yêu cầu có sự cải tạo, phát triển hạ tầng logistics, cụ thể: Cải thiện hạ tầng dịch vụ chuyển phát và logistics cho thương mại điện tử, ứng dụng các công nghệ mới trong hoạt động logistics; khuyến khích thí điểm và triển khai ứng dụng các phương tiện giao thông mới hỗ trợ việc vận chuyển, giao nhận hàng hóa trong thương mại điện tử…
Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống quản lý trực tuyến các dịch vụ vận chuyển, giao nhận và hoàn tất đơn hàng cho thương mại điện tử bao phủ tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước, từng bước mở rộng ra khu vực nhằm đẩy mạnh hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới; ban hành hệ thống tiêu chuẩn cho dịch vụ chuyển phát và hoàn tất đơn hàng trong thương mại điện tử; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu địa chỉ; phát triển nền tảng Bản đồ số Việt Nam để hỗ trợ phục vụ cho công tác quản lý trực tuyến dịch vụ bưu chính, vận chuyển, giao nhận và hoàn tất đơn hàng cho thương mại điện tử trên phạm vi toàn quốc.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
