Động lực từ chế biến, chế tạo và bài toán duy trì đà tăng sản xuất công nghiệp

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng năm 2026 tăng 12,4% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong cùng giai đoạn kể từ năm 2019. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt của ngành chế biến, chế tạo, đồng thời đặt ra yêu cầu củng cố năng lực sản xuất, tăng liên kết chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị gia tăng để duy trì tốc độ tăng trưởng trong thời gian tới.

Chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột của tăng trưởng công nghiệp

Đà tăng của sản xuất công nghiệp trong 10 tháng năm 2026 không chỉ thể hiện qua mức tăng chung của IIP mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của nhóm ngành chế biến, chế tạo. Theo Cục Thống kê, chỉ số này tăng 12,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 12,3% của 9 tháng và là mức tăng cao nhất cùng kỳ kể từ năm 2019.

Trong cơ cấu đóng góp, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vị trí chủ đạo khi tăng 13%, đóng góp 10,2 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành. Sản xuất và phân phối điện tăng 10,6%, đóng góp 1 điểm phần trăm. Những con số này cho thấy kết quả tăng trưởng công nghiệp đang dựa đáng kể vào hoạt động sản xuất, chế biến và lắp ráp hàng hóa.

Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực ghi nhận mức tăng khá cao. Máy tính bảng tăng 36,6%; xe máy tăng 26,8%; máy tính xách tay tăng 25,9%; ô tô tăng 25,1% và thép cán tăng 24%. Diễn biến này phản ánh sự mở rộng sản xuất ở nhiều nhóm hàng, từ điện tử, phương tiện vận tải đến vật liệu phục vụ các ngành công nghiệp khác.

Động lực từ chế biến chế tạo và bài toán duy trì đà tăng sản xuất công nghiệp
Hoạt động sản xuất tại các nhà máy công nghiệp tiếp tục tăng trưởng.

Theo bà Phí Hương Nga, Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), cả 4 ngành công nghiệp cấp I đều ghi nhận tăng trưởng. Đáng chú ý, tốc độ tăng của ngành chế biến, chế tạo trong 10 tháng năm nay cao hơn đáng kể so với mức tăng 10,4% của cùng kỳ năm trước.

Không chỉ tập trung ở một vài trung tâm sản xuất, xu hướng tăng trưởng còn được ghi nhận tại nhiều địa phương. Trong 10 tháng, IIP tăng tại 33 địa phương, trong khi Sơn La là địa phương ghi nhận mức giảm 5%. Điều này cho thấy hoạt động công nghiệp có độ lan tỏa nhất định về mặt địa lý, dù kết quả giữa các địa bàn vẫn có sự khác biệt.

Ở góc độ đơn hàng và hoạt động sản xuất, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) do S&P Global công bố cũng cho thấy tín hiệu tích cực. Tháng 10/2026, PMI đạt 52,3 điểm, tăng so với mức 51,9 điểm của tháng trước và duy trì tháng thứ 16 liên tiếp trên ngưỡng 50 điểm - ngưỡng phản ánh sự mở rộng của hoạt động sản xuất so với tháng liền trước.

Theo ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), chế biến, chế tạo là ngành kinh tế chủ chốt, có đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, thương mại và xuất khẩu. Các lĩnh vực như dệt may, da giày, cơ khí, điện tử và công nghiệp hỗ trợ tiếp tục giữ vai trò đáng kể trong cơ cấu công nghiệp.

Sự cải thiện của sản xuất công nghiệp cũng kéo theo nhu cầu đối với nguyên liệu, vận tải, logistics, lao động và các dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên, mức tăng của IIP và PMI mới phản ánh diễn biến sản xuất trong phạm vi các chỉ số này, chưa đủ để kết luận toàn bộ doanh nghiệp trong ngành đều có kết quả kinh doanh tích cực hoặc năng lực cạnh tranh đã được cải thiện đồng đều.

Duy trì đà tăng cần củng cố năng lực sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng

Kết quả 10 tháng cho thấy công nghiệp đang có nền tảng tăng trưởng tích cực, nhưng việc duy trì tốc độ này trong những tháng cuối năm vẫn phụ thuộc vào khả năng bảo đảm các điều kiện đầu vào và sức chống chịu của doanh nghiệp trước biến động thị trường. Mục tiêu tăng trưởng công nghiệp năm 2026 được Cục Công nghiệp đặt ra ở mức 12 - 14%, đồng nghĩa với yêu cầu tiếp tục khai thác dư địa sản xuất ở những ngành có lợi thế, đồng thời xử lý những hạn chế trong chuỗi cung ứng.

Theo Cục Công nghiệp, các ngành điện, điện tử, luyện kim, thép, dệt may, da giày, cơ khí, ô tô, xe máy và chế biến khoáng sản tiếp tục phát triển. Trong đó, một số ngành xuất khẩu như điện tử, dệt may và da giày đã có vị trí trên thị trường quốc tế. Đây là cơ sở để ngành công nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao tỷ lệ giá trị tạo ra trong nước và tăng khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi sản xuất.

Động lực từ chế biến chế tạo và bài toán duy trì đà tăng sản xuất công nghiệp
Ngành chế biến, chế tạo đóng góp chủ yếu vào mức tăng IIP 10 tháng năm 2026.

Một trong những vấn đề cần quan tâm là mối liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Khi hoạt động sản xuất mở rộng, cơ hội tham gia chuỗi cung ứng có thể gia tăng, song khả năng tận dụng cơ hội còn phụ thuộc vào năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm, quy mô cung ứng và mức độ đáp ứng tiêu chuẩn của từng doanh nghiệp. Vì vậy, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực của nhà cung cấp trong nước có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu tăng tính tự chủ của nền sản xuất.

Cùng với đó, việc bảo đảm nguồn nguyên liệu, năng lượng, nhân lực và dịch vụ logistics cần được xem là điều kiện thiết yếu để tránh gián đoạn hoạt động sản xuất. Cục Công nghiệp đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương phát triển các ngành còn dư địa; thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm trong nước; bảo đảm các yếu tố đầu vào; đồng thời tái cơ cấu chuỗi công nghiệp, chuỗi cung ứng và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI.

Định hướng thúc đẩy các dự án công nghiệp quy mô lớn cũng cần song hành với yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng và năng lực làm chủ công nghệ. Tăng công suất hay mở rộng sản lượng là yếu tố quan trọng, nhưng để tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn, doanh nghiệp cần từng bước tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị cao, phát triển sản phẩm có hàm lượng công nghệ và tăng khả năng cung ứng linh kiện, nguyên phụ liệu trong nước.

Với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 12 - 14% trong năm 2026, kết quả 10 tháng là tín hiệu thuận lợi, song chưa thể xem là bảo đảm cho khả năng hoàn thành mục tiêu. Thách thức trong giai đoạn còn lại không chỉ là duy trì nhịp độ sản xuất mà còn là chuyển hóa đà tăng về sản lượng thành năng lực cạnh tranh thực chất. Việc củng cố công nghiệp hỗ trợ, nâng cao giá trị gia tăng và tăng tính tự chủ của chuỗi cung ứng sẽ là những yếu tố quan trọng để tăng trưởng công nghiệp có nền tảng bền vững hơn.

Tin khác
Sản phẩm OCOP cần được định giá bằng chất lượng và giá trị thực
Sản phẩm OCOP cần được định giá bằng chất lượng và giá trị thực

Không chỉ mở rộng cơ hội tiêu thụ, Festival OCOP Việt Nam 2026 còn hướng đến tôn vinh giá trị sản phẩm, khuyến khích người sản xuất nâng cao chất lượng và thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp. Qua đó, từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản có chất lượng, đủ sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bài 2: Giám sát rửa tiền - Ngân hàng lo áp lực dữ liệu
Bài 2: Giám sát rửa tiền - Ngân hàng lo áp lực dữ liệu

Các ngân hàng đề nghị giảm yêu cầu báo cáo trùng lặp, có thời hạn cung cấp dữ liệu hợp lý và làm rõ cách xử lý vi phạm từ giám sát từ xa. Ngân hàng Nhà nước đã tiếp thu một số kiến nghị.

Vốn rẻ không thể chỉ trông chờ vào ngân hàng
Vốn rẻ không thể chỉ trông chờ vào ngân hàng

Kỳ vọng hạ lãi suất va vào giới hạn thanh khoản, tỷ giá và rủi ro tín dụng. Nền kinh tế cần giảm lệ thuộc ngân hàng, khơi thông thêm các kênh vốn dài hạn.

Mở cơ chế ngoại hối cho Trung tâm tài chính quốc tế
Mở cơ chế ngoại hối cho Trung tâm tài chính quốc tế

Dự thảo sửa đổi Nghị định 329 mở cơ chế tài khoản ngoại tệ tạm thời, điều chỉnh chuẩn xếp hạng tín nhiệm, nhằm khơi thông dòng vốn vào Trung tâm tài chính quốc tế.

Infographics: Hơn 16.184 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chưa được phân bổ chi tiết
Infographics: Hơn 16.184 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chưa được phân bổ chi tiết

Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 5/11/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 1.007.393,7 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước cho các nhiệm vụ, dự án. Tuy nhiên, vẫn còn 16.184,2 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chưa được phân bổ chi tiết, tương đương 1,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Việt Nam - Campuchia hướng tới mục tiêu thương mại 20 tỷ USD: Đẩy mạnh kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng đầu ra hàng hóa
Việt Nam - Campuchia hướng tới mục tiêu thương mại 20 tỷ USD: Đẩy mạnh kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng đầu ra hàng hóa

Kim ngạch thương mại Việt Nam - Campuchia đạt 8,67 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Để tiến tới mục tiêu 20 tỷ USD vào năm 2030, hai nước cần thúc đẩy liên kết sâu hơn giữa sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng, thay vì chỉ dừng ở hoạt động trao đổi hàng hóa.

Vietnam Foodexpo 2026: Cửa hàng tiện lợi đặt tiêu chuẩn nào với sản phẩm Việt?
Vietnam Foodexpo 2026: Cửa hàng tiện lợi đặt tiêu chuẩn nào với sản phẩm Việt?

Muốn chinh phục người tiêu dùng trẻ và có chỗ đứng tại các chuỗi cửa hàng tiện lợi, sản phẩm Việt không chỉ cần bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm mà còn phải đáp ứng yêu cầu về hương vị, quy cách, bao bì và tính tiện dụng. Đặc biệt, doanh nghiệp cần sẵn sàng đổi mới, đồng hành cùng nhà bán lẻ để thích ứng nhanh với thị hiếu tiêu dùng.

Cần tháo gỡ rào cản để đưa hàng Việt vào hệ thống siêu thị
Cần tháo gỡ rào cản để đưa hàng Việt vào hệ thống siêu thị

Để hàng Việt mở rộng hiện diện trong các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh nghiệp sản xuất cần đáp ứng yêu cầu về chất lượng, quy cách, bao bì và khả năng cung ứng ổn định. Trong khi đó, các nhà bán lẻ cũng cần nhìn nhận, chia sẻ những khó khăn về chi phí, công nợ của nhà cung cấp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tin mới
Đọc nhiều
Xu hướng đọc