Năng lượng, vật liệu và hàng thiết yếu vượt trội
Diễn biến này được giới phân tích gọi là hiện tượng rotation (xoay trục dòng tiền), khi nhà đầu tư điều chỉnh khẩu vị rủi ro, tìm đến các nhóm cổ phiếu được xem là “bền hơn” trong bối cảnh thị trường đối mặt nhiều biến số.
Theo quan sát của nhiều tổ chức đầu tư, trong giai đoạn gần đây, các nhóm cổ phiếu liên quan tới năng lượng, vật liệu và hàng tiêu dùng thiết yếu đang thể hiện hiệu suất vượt trội so với nhóm công nghệ.
Với nhóm năng lượng, đà tăng được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố: giá dầu duy trì vùng cao do rủi ro địa chính trị, kỳ vọng nhu cầu tiêu thụ ổn định và hoạt động khai thác – đầu tư có dấu hiệu phục hồi. Trong khi đó, nhóm vật liệu hưởng lợi từ xu hướng đầu tư hạ tầng tại nhiều nền kinh tế, cùng kỳ vọng về chu kỳ hàng hóa mới khi các quốc gia gia tăng tích trữ nguyên liệu chiến lược.
Ở một góc độ khác, cổ phiếu hàng tiêu dùng thiết yếu được xem là “nơi trú ẩn” tương đối an toàn, bởi các doanh nghiệp thuộc nhóm này thường có doanh thu ổn định hơn trong giai đoạn thị trường biến động, nhờ nhu cầu tiêu dùng ít bị ảnh hưởng bởi chu kỳ kinh tế.
Điểm đáng chú ý là xu hướng này diễn ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu vẫn duy trì ở mức cao, khiến thị trường phải định giá lại nhóm cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt là công nghệ.
Công nghệ chịu áp lực, “cú trượt” lan sang bitcoin
Trái ngược với sự tích cực của các nhóm ngành mang tính “thực” (real economy), nhóm cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall lại chịu áp lực rõ rệt trong một số phiên gần đây.
Các cổ phiếu công nghệ lớn – vốn từng dẫn dắt chỉ số Nasdaq và đóng vai trò quan trọng trong đà tăng của S&P 500 – bị chốt lời mạnh, kéo theo tâm lý thận trọng lan rộng. Việc nhóm công nghệ suy yếu đã góp phần khiến các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ điều chỉnh.
Không chỉ dừng lại ở thị trường cổ phiếu, bitcoin và các tài sản số cũng chịu áp lực giảm mạnh trong cùng giai đoạn. Nhiều chuyên gia nhận định đây là hệ quả của tâm lý “risk-off” – tức nhà đầu tư tạm thời rút khỏi các tài sản rủi ro cao để chuyển sang trạng thái phòng thủ.
Thực tế, trong cấu trúc dòng tiền hiện nay, bitcoin không còn chỉ là tài sản “ngoài lề” mà đã trở thành một phần trong danh mục của nhiều quỹ đầu tư và nhà đầu tư tổ chức. Do đó, khi thị trường chứng khoán điều chỉnh, đặc biệt là nhóm công nghệ, tài sản số thường bị ảnh hưởng theo, do cùng chịu tác động từ tâm lý rủi ro và kỳ vọng lãi suất.
Vì sao dòng tiền “xoay trục”?
Rotation không phải hiện tượng mới. Tuy nhiên, lần xoay trục này đang phản ánh một số chuyển động quan trọng của thị trường toàn cầu.
Thứ nhất, định giá nhóm công nghệ đã ở mức cao trong thời gian dài. Sau nhiều năm tăng mạnh nhờ kỳ vọng tăng trưởng và làn sóng trí tuệ nhân tạo, không ít cổ phiếu công nghệ đã được giao dịch với mức định giá cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Khi thị trường xuất hiện tín hiệu bất ổn hoặc lợi suất trái phiếu tăng, nhà đầu tư thường có xu hướng giảm tỷ trọng ở các nhóm định giá cao để bảo toàn lợi nhuận.
Thứ hai, thị trường đang bước vào giai đoạn mà nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến tài sản hữu hình và dòng tiền thật. Nhóm năng lượng, vật liệu hay hàng thiết yếu thường gắn với hoạt động sản xuất – tiêu dùng, tạo ra dòng tiền tương đối ổn định, và được xem là ít “mong manh” hơn so với cổ phiếu tăng trưởng.
Thứ ba, yếu tố vĩ mô vẫn là “ẩn số”. Các nền kinh tế lớn vẫn phải đối mặt với bài toán lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ. Bất kỳ thay đổi nào liên quan tới lãi suất, triển vọng kinh tế hoặc căng thẳng địa chính trị đều có thể khiến thị trường biến động mạnh, buộc dòng tiền phải tái cơ cấu.
Thị trường bước vào giai đoạn phân hóa
Nếu giai đoạn trước, chứng khoán toàn cầu thường tăng theo xu hướng chung nhờ dòng tiền rẻ và kỳ vọng tăng trưởng, thì hiện nay thị trường đang chuyển sang trạng thái phân hóa rõ nét theo nhóm ngành.
Các cổ phiếu “câu chuyện” (story stocks) – đặc biệt là công nghệ và các doanh nghiệp tăng trưởng mạnh – có thể biến động lớn hơn khi thị trường điều chỉnh kỳ vọng. Trong khi đó, các ngành liên quan tới hàng hóa, năng lượng, vật liệu hoặc tiêu dùng thiết yếu lại được ưu tiên nhờ tính ổn định.
Điều này cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang thay đổi: thay vì tìm kiếm lợi nhuận tối đa bằng cách tập trung vào một nhóm ngành dẫn dắt, thị trường chuyển sang giai đoạn chọn lọc hơn, coi trọng yếu tố phòng thủ và dòng tiền.
Tác động tới nhà đầu tư: Cẩn trọng với “ảo giác tăng trưởng”
Trong bối cảnh rotation diễn ra, nhiều chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần tránh rơi vào trạng thái “ảo giác tăng trưởng”, tức tin rằng một nhóm ngành sẽ tăng mãi không ngừng, đặc biệt là các cổ phiếu công nghệ đã tăng nóng trong thời gian dài.
Rotation thường khiến những nhà đầu tư “đu đỉnh” ở nhóm tăng trưởng chịu rủi ro cao hơn, trong khi nhóm phòng thủ hoặc nhóm hưởng lợi từ chu kỳ hàng hóa lại trở thành điểm sáng mới.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng nhấn mạnh rằng rotation không đồng nghĩa với việc công nghệ hết thời. Công nghệ vẫn là trụ cột của nền kinh tế số và là nhóm ngành có tiềm năng dài hạn. Điểm khác biệt nằm ở chỗ: trong ngắn hạn, nhóm này có thể chịu áp lực điều chỉnh do định giá cao, tâm lý chốt lời và biến động chính sách tiền tệ.
Bitcoin: Khi tài sản số ngày càng giống cổ phiếu công nghệ
Một điểm đáng chú ý là diễn biến của bitcoin đang ngày càng tương đồng với nhóm cổ phiếu công nghệ.
Trước đây, bitcoin thường được một bộ phận nhà đầu tư xem như “vàng kỹ thuật số” và có khả năng phòng hộ. Tuy nhiên, thực tế thị trường cho thấy trong các giai đoạn biến động mạnh, bitcoin thường giảm cùng chứng khoán, đặc biệt là khi các nhà đầu tư đồng loạt giảm rủi ro.
Điều này phản ánh sự thay đổi của cấu trúc thị trường: bitcoin không còn chỉ là sân chơi của nhà đầu tư cá nhân, mà đã trở thành tài sản được giao dịch rộng rãi, chịu tác động bởi dòng tiền tổ chức, lãi suất và tâm lý toàn cầu.
Rotation sang năng lượng, vật liệu và hàng thiết yếu cho thấy một thông điệp quan trọng: thị trường đang bước vào giai đoạn mà nền kinh tế thực được đánh giá cao hơn so với kỳ vọng tăng trưởng thuần túy.
Khi công nghệ và bitcoin chịu áp lực, dòng tiền tìm đến những nhóm ngành có tính phòng thủ và gắn với hàng hóa, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những bất định vĩ mô.
Trong ngắn hạn, xu hướng này có thể tiếp tục nếu thị trường vẫn lo ngại về lãi suất và tăng trưởng. Tuy nhiên, về dài hạn, bức tranh vẫn sẽ là sự cân bằng: công nghệ vẫn là động lực phát triển, nhưng nhà đầu tư sẽ thận trọng hơn với định giá và chu kỳ.
Dù theo kịch bản nào, một điều đã trở nên rõ ràng: thị trường toàn cầu đang chuyển từ giai đoạn “tăng đồng loạt” sang giai đoạn phân hóa mạnh, và người chiến thắng sẽ là những nhà đầu tư hiểu dòng tiền đang dịch chuyển về đâu
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
