Vàng không phải là kênh đầu tư duy nhất
Trong bối cảnh đó, thị trường lập tức phản ứng theo “kịch bản quen thuộc”: nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn. Vàng vốn được coi là tài sản an toàn, truyền thống trong khủng hoảng, từ nhận thức đó vàng sẽ nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý. Mỗi khi rủi ro địa chính trị tăng cao, nhu cầu nắm giữ vàng thường gia tăng do kim loại quý này không phụ thuộc vào chính sách của một quốc gia cụ thể và không thể bị in thêm như tiền.
Tuy nhiên, thực tế thị trường tài chính hiện đại cho thấy phản ứng không đơn giản chỉ là “chiến tranh = vàng tăng mạnh”. Trong nhiều giai đoạn căng thẳng địa chính trị trước đây, vàng có thể tăng trong ngắn hạn do tâm lý phòng thủ, nhưng mức tăng không phải lúc nào cũng kéo dài hoặc vượt trội so với các kênh đầu tư khác.
Ông Johan Palmberg, chuyên gia phân tích cao cấp của World Gold Council, từng nhận định rằng căng thẳng địa chính trị thường hỗ trợ giá vàng trong ngắn hạn, nhưng xu hướng trung và dài hạn còn phụ thuộc vào lãi suất thực và chính sách tiền tệ toàn cầu. Nếu lạm phát tăng kéo theo lãi suất duy trì ở mức cao, vàng tài sản không sinh lãi có thể chịu áp lực.
Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh hiện nay. Nếu chiến sự Mỹ – Israel và Iran khiến giá dầu tăng mạnh, lạm phát toàn cầu có thể nóng trở lại. Khi đó, các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể buộc phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Lãi suất cao đồng nghĩa chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên, làm giảm sức hấp dẫn tương đối của kim loại quý này.
Năng lượng, quốc phòng và USD có thể vượt trội
Trong các cuộc xung đột lớn, lịch sử cho thấy không chỉ vàng được hưởng lợi. Nhiều nhóm tài sản khác có thể tăng mạnh hơn tùy theo bản chất và thời gian kéo dài của chiến tranh.
Thứ nhất là năng lượng. Iran nằm trong khu vực có vai trò chiến lược với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Nếu chiến sự kéo dài và đe dọa các tuyến vận chuyển như eo biển Hormuz, giá dầu có thể leo thang mạnh. Khi đó, cổ phiếu các tập đoàn dầu khí và quỹ đầu tư liên quan đến năng lượng có thể tăng nhanh hơn vàng.
Thứ hai là nhóm cổ phiếu quốc phòng. Trong bối cảnh ngân sách quân sự gia tăng và nhu cầu trang thiết bị quân sự tăng cao, các doanh nghiệp quốc phòng thường ghi nhận triển vọng lợi nhuận cải thiện. Ở nhiều giai đoạn trước đây, nhóm này đã có mức tăng trưởng đáng kể trong thời kỳ chiến sự.
Bên cạnh đó, đồng USD và trái phiếu chính phủ Mỹ cũng thường được coi là nơi trú ẩn an toàn. Khi dòng tiền toàn cầu đổ về Mỹ, USD có thể mạnh lên. Đồng USD mạnh thường tạo áp lực lên giá vàng, bởi vàng được định giá bằng USD. Trong trường hợp này, nhà đầu tư nắm giữ USD hoặc trái phiếu có thể đạt hiệu quả tốt hơn so với chỉ nắm giữ vàng.
Giáo sư Barry Eichengreen, chuyên gia kinh tế tại Đại học California, Berkeley, từng phân tích rằng trong những cú sốc toàn cầu, dòng vốn thường tìm đến cả vàng lẫn trái phiếu Mỹ. Tuy nhiên, mức độ sinh lời phụ thuộc vào chính sách tiền tệ và phản ứng của thị trường hơn là bản thân sự kiện chiến tranh. Nói cách khác, vàng không phải “người chiến thắng mặc định”.
Đầu tư trong thời chiến, cần chiến lược
Với nguy cơ chiến tranh Mỹ - Israel và Iran kéo dài, câu hỏi đặt ra không chỉ là “giá vàng có tăng hay không”, mà là “đầu tư thế nào để quản trị rủi ro hiệu quả”. Thực tế cho thấy, mua vàng ở thời điểm thị trường đang hoảng loạn có thể khiến nhà đầu tư đối mặt với biến động lớn. Nếu căng thẳng hạ nhiệt bất ngờ hoặc thị trường chuyển trọng tâm sang lãi suất và tăng trưởng kinh tế, giá vàng có thể điều chỉnh mạnh.
Ông Mark Haefele, Giám đốc đầu tư toàn cầu của UBS Global Wealth Management, từng khuyến nghị rằng trong môi trường địa chính trị bất ổn, nhà đầu tư nên phân bổ tài sản đa dạng, bao gồm vàng như một phần của danh mục phòng thủ, nhưng không nên đặt toàn bộ kỳ vọng vào kim loại quý này. Theo ông, các tài sản hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá năng lượng hoặc chi tiêu quốc phòng cũng cần được xem xét.
Ngoài ra, một số nhà phân tích nhấn mạnh rằng trong chiến tranh kéo dài, yếu tố quyết định lợi nhuận không chỉ là “trú ẩn”, mà còn là khả năng thích ứng của nền kinh tế toàn cầu. Nếu kinh tế Mỹ vẫn duy trì tăng trưởng tương đối ổn định, thị trường chứng khoán có thể phục hồi nhanh hơn dự kiến, làm giảm vai trò thống trị của vàng.
Từ góc độ dài hạn, vàng vẫn là công cụ bảo toàn giá trị hữu hiệu trong danh mục đầu tư, đặc biệt khi lạm phát và bất ổn gia tăng. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến sự phức tạp như hiện nay, kim loại quý này chưa chắc là tài sản sinh lời cao nhất.
Cuộc đối đầu Mỹ - Israel và Iran có thể còn nhiều diễn biến khó lường. Nhưng bài học từ thị trường tài chính cho thấy: trong chiến tranh, sự thận trọng và đa dạng hóa quan trọng hơn việc chạy theo một tài sản duy nhất. Vàng có thể sáng lên trong khói lửa, song để đạt hiệu quả đầu tư bền vững, nhà đầu tư cần nhìn xa hơn ánh kim của kim loại quý này.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
