Đến năm 2030, quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa Việt Nam có thể tăng khoảng 77% so với năm 2025, đưa Việt Nam vào nhóm 10 thị trường người tiêu dùng lớn nhất thế giới (SHS Research). Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà ở sự dịch chuyển trong cấu trúc và hành vi tiêu dùng.
Một thế hệ người tiêu dùng mới đang dần hình thành. Gen Z – nhóm ngày càng đóng vai trò quyết định trong căn bếp gia đình – ưu tiên trải nghiệm mua sắm tốt hơn, sản phẩm có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng và sự tiện lợi. Song song đó, các vấn đề về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, chống hàng giả, hàng nhái ngày càng trở thành mối quan tâm lớn, không chỉ ở đô thị mà lan nhanh sang khu vực nông thôn.
Trong bức tranh đó, dư địa tăng trưởng của bán lẻ hiện đại tại Việt Nam vẫn còn rất lớn. Năm 2025, tỷ trọng kênh bán lẻ hiện đại mới ở mức khoảng 14%, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực. Đặc biệt, minimart được đánh giá là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất, nhờ khả năng tiếp cận gần khu dân cư, phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông và thói quen mua sắm chủ yếu bằng xe máy của người Việt.
Nông thôn – “trận địa” tăng trưởng mới của ngành bán lẻ
Trong làn sóng dịch chuyển đó, nông thôn đang nổi lên như “trận địa” tăng trưởng mới của bán lẻ hiện đại, và WinCommerce (công ty thành viên của Masan và là đơn vị vận hành hệ thống siêu thị WinMart/WinMart+/WiN) là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong việc khai phá thị trường này với các cửa hàng WinMart+ đang được mở mới mạnh mẽ. Tính đến cuối năm 2025, WinCommerce vận hành hơn 4.500 điểm bán trên toàn quốc. Riêng trong 11 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp đã mở mới 603 cửa hàng, trong đó gần 78% là các cửa hàng tại khu vực nông thôn. Khu vực miền Trung ghi nhận tốc độ mở mới nhanh nhất với 284 cửa hàng, chiếm gần một nửa tổng số cửa hàng mở mới toàn hệ thống.
Điểm khác biệt quan trọng của chiến lược này nằm ở kỷ luật tài chính. Trong khi nhiều chuỗi bán lẻ từng phải chấp nhận “lỗ kế hoạch” để mở rộng độ phủ, WinCommerce (WCM) cho biết tổng thể các cửa hàng mở mới trong năm 2025 đạt lợi nhuận dương, cho thấy mô hình minimart nông thôn không chỉ phù hợp về mặt thị trường mà còn bền vững về tài chính.
Chia sẻ về sự thay đổi này, ông Phan Nguyễn Trọng Huy, Giám đốc Tài chính WinCommerce, cho biết: “Các cửa hàng mở mới năm nay hiệu quả hơn hẳn các năm trước. Năm 2024, các cửa hàng đã hòa vốn EBIT ngay trong năm đầu tiên. Sang năm 2025, nhiều cửa hàng mới đã đạt lợi nhuận EBIT 1–2% ngay từ năm đầu. Đặc biệt, thời gian hoàn vốn tại khu vực nông thôn được rút ngắn xuống dưới 3 năm, đây là kết quả rất tích cực với ngành bán lẻ.”
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà cung cấp dịch vụ logistics bên ngoài, WCM xây dựng hệ thống trung tâm phân phối (DC- Distribution Center) với khả năng chia chọn theo từng cửa hàng. Mỗi đơn hàng từ hàng nghìn cửa hàng được gom, chia, phối theo nhu cầu thực, giúp giảm chênh lệch tồn kho, rút ngắn số ngày hàng nằm trong kho và trên kệ.
Đi kèm là mô hình đặt hàng tập trung: thay vì từng cửa hàng tự “ước lượng” lượng đặt cho tuần tới, hệ thống trung tâm dùng dữ liệu lịch sử, xu hướng tiêu dùng, yếu tố thời tiết, sự kiện… để đề xuất lượng hàng tối ưu. Điều này vừa nâng hiệu quả logistics, vừa giúp tránh tình trạng thiếu thừa hàng cục bộ, vốn là điểm của bán lẻ truyền thống.
Nhờ lợi thế kinh tế theo quy mô, WinMart+ có thể đưa nhiều mặt hàng mà người tiêu dùng nông thôn trước đây khó tiếp cận – như trái cây nhập khẩu chính ngạch– về khu vực này với mức giá hợp lý và ổn định hơn. Sự kết hợp giữa giá tốt, khuyến mãi dày và danh mục hàng khác biệt so với chợ truyền thống tạo ra lực kéo đáng kể, khiến khách hàng chủ động tìm đến cửa hàng thay vì chỉ coi đây là điểm mua sắm thay thế.
Minimart nông thôn: Từ mở rộng quy mô đến tăng trưởng bền vững
Quý III/2025, doanh thu WinCommerce đạt 10.189 tỷ đồng, lần đầu tiên vượt mốc 10.000 tỷ đồng trong một quý. Doanh nghiệp kỳ vọng doanh thu quý IV/2025 tiếp tục duy trì trên ngưỡng này, nhờ đóng góp ngày càng lớn từ mạng lưới minimart mở mới và tăng trưởng trên các cửa hàng hiện hữu. Chất lượng tăng trưởng cũng được cải thiện, với doanh thu trên cùng cửa hàng (LFL) và biên lợi nhuận hoạt động (EBIT) duy trì xu hướng tích cực.
Ở góc độ dài hạn, minimart nông thôn được xem là mảnh ghép quan trọng nhất trong chiến lược mở rộng của WinCommerce. Theo ông Phan Nguyễn Trọng Huy, sau giai đoạn tập trung ổn định nền tảng vận hành, doanh nghiệp đã sẵn sàng tăng tốc mở rộng quy mô.
“Chúng tôi đã có một mô hình kinh doanh thành công và đã chứng minh được hiệu quả vận hành của mô hình cửa hàng mới. Vì vậy, trong giai đoạn tới, trọng tâm của WinCommerce là mở rộng nhanh hơn, đặc biệt tại khu vực nông thôn, nơi dư địa thị trường vẫn còn rất lớn,” ông Huy chia sẻ.
Nhờ khả năng len lỏi sâu vào các khu dân cư, mô hình minimart đã và đang trở thành xương sống trong chiến lược tăng trưởng của WinCommerce. Trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam còn nhiều dư địa và hành vi tiêu dùng tiếp tục thay đổi, nông thôn – với các cửa hàng minimart làm hạt nhân – đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới, bền vững và dài hạn cho bán lẻ hiện đại.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
