Gần chạm đích giai đoạn 2021-2025, tạo đà cho chặng đường mới
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, trong tổng số 199.400 căn, khu vực TP.HCM (cũ) đảm nhận 100.000 căn; Bình Dương (cũ) 86.900 căn; Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) 12.500 căn. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ quy hoạch, bố trí quỹ đất đến cơ chế tài chính và cải cách thủ tục hành chính.
Trước khi bước vào giai đoạn tăng tốc, TP.HCM đã ghi nhận những kết quả tích cực trong 5 năm qua. Riêng năm 2025, thành phố hoàn thành 14 dự án nhà ở xã hội với quy mô 12.799/13.040 căn, đạt 98,2% kế hoạch đề ra.
Lũy kế giai đoạn 2021-2025, TP.HCM hoàn thành 17.902/18.143 căn, tương đương 98,7% chỉ tiêu. Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn về pháp lý, nguồn vốn và thanh khoản, kết quả này cho thấy nỗ lực lớn của chính quyền thành phố cùng các doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Tuy nhiên, nếu so với mục tiêu gần 200.000 căn đến năm 2030, áp lực vẫn rất lớn. Trung bình mỗi năm, thành phố cần phát triển thêm hàng chục nghìn căn nhà ở xã hội mới có thể hoàn thành đúng tiến độ. Điều này đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ về cách làm, đặc biệt trong khâu chuẩn bị quỹ đất và rút ngắn thủ tục đầu tư.
TP.HCM xác định việc hoàn thiện quy hoạch quỹ đất là nhiệm vụ trọng tâm. Theo kế hoạch, đến năm 2040, thành phố sẽ quy hoạch khoảng 2.000 ha đất dành cho nhà ở xã hội. Trong đó, 600 ha thuộc các dự án đã có trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; 1.400 ha còn lại nằm tại các khu động lực phát triển mới.
Sở Xây dựng sẽ phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc cụ thể hóa vị trí các khu đất trong các khu động lực, đặc biệt là những khu vực gần các tuyến vành đai và trục giao thông chính. Cách làm này vừa tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sinh sống, đi lại, vừa góp phần giãn dân khu vực trung tâm và phát triển đô thị theo hướng bền vững.
Cắt giảm 20% thời gian thủ tục, khởi công hàng chục nghìn căn năm 2026
Song song với chuẩn bị quỹ đất, TP.HCM đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Hiện có 47 dự án nhà ở xã hội, quy mô khoảng 31.500 căn, đang trong quá trình hoàn tất thủ tục pháp lý để có thể khởi công ngay từ quý I/2026.
Đây được xem là nguồn cung quan trọng, tạo “cú hích” cho giai đoạn tăng tốc. Thành phố cũng dự kiến ban hành cơ chế hỗ trợ chủ đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội theo hướng rõ ràng, minh bạch hơn, đồng thời giảm thiểu các bước trung gian không cần thiết.
Một điểm mới đáng chú ý là việc hoàn thiện pháp lý và công bố thiết kế điển hình cho công trình nhà ở xã hội. Các chủ đầu tư có thể áp dụng mẫu thiết kế này nhằm rút ngắn thời gian lập, thẩm định dự án, đồng thời kiểm soát chi phí xây dựng và bảo đảm chất lượng công trình.
TP.HCM sẽ ban hành quy trình đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo hướng cắt giảm tối đa 20% thời gian thực hiện so với trước đây. Các thủ tục về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng sẽ được rà soát để thực hiện song song thay vì tuần tự, qua đó rút ngắn thời gian phê duyệt và cấp phép.
Tuy vậy, thách thức không chỉ nằm ở thủ tục mà còn ở nguồn lực tài chính và cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia. Nhà ở xã hội có biên lợi nhuận thấp, trong khi chi phí đầu vào ngày càng tăng. Nếu thiếu chính sách ưu đãi đủ mạnh về tín dụng, thuế và tiền sử dụng đất, việc thu hút doanh nghiệp đầu tư quy mô lớn sẽ gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, nhu cầu nhà ở xã hội tại TP.HCM chủ yếu đến từ người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp, người lao động nhập cư và người trẻ mới lập nghiệp. Đây là nhóm đối tượng có khả năng tích lũy hạn chế, phụ thuộc nhiều vào nguồn vay ưu đãi dài hạn. Vì vậy, sự phối hợp giữa chính quyền và hệ thống ngân hàng để bảo đảm nguồn vốn ổn định, lãi suất phù hợp là yếu tố then chốt.
Với chỉ tiêu cao nhất cả nước, TP.HCM đang đứng trước cơ hội lớn để giải quyết bài toán an cư cho hàng trăm nghìn người dân. Tuy nhiên, để biến kế hoạch thành hiện thực, thành phố cần đồng thời tháo gỡ các “nút thắt” về quỹ đất, thủ tục và cơ chế khuyến khích đầu tư.
Khi những rào cản này được xử lý đồng bộ, mục tiêu 199.400 căn nhà ở xã hội không chỉ là con số trong báo cáo, mà sẽ trở thành những khu nhà ở hiện hữu, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định lực lượng lao động và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững trong giai đoạn mới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
