AI đang thay đổi cách người tiêu dùng “nhìn thấy” thương hiệu
Theo báo cáo tháng 3 của Kearney, “tác động thương mại nằm ở chỗ các quyết định mua hàng tức thời ngày càng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các gợi ý từ AI.” Xu hướng này xuất hiện ở cả các sản phẩm giá trị cao lẫn hàng tiêu dùng thiết yếu.
Kearney cho biết hơn 80% người tiêu dùng được khảo sát đã sử dụng AI cho các quyết định liên quan đến mua sắm, và gần 70% dự kiến sẽ gia tăng mức độ phụ thuộc vào công nghệ này.
Ấn Độ hiện chiếm khoảng 12% người dùng AI toàn cầu, với gần 1/4 người tiêu dùng trong độ tuổi 18–34 sử dụng các nền tảng AI. Thay vì truy cập nhiều website hay ứng dụng, người tiêu dùng đang chuyển sang hỏi trực tiếp các công cụ AI để nhận khuyến nghị và tin tưởng vào các câu trả lời nhận được.
Khối lượng truy vấn AI toàn cầu được dự báo đã vượt 1,2 nghìn tỷ lượt trong năm 2025 và có thể đạt hơn 5 nghìn tỷ vào năm 2030, tiệm cận quy mô của các công cụ tìm kiếm truyền thống.
Theo Bain & Company, trích dẫn dữ liệu từ Sensor Tower, số lượng câu lệnh gửi tới ChatGPT tại châu Á đã tăng khoảng 70% trong nửa đầu năm 2025, lên 29 triệu lượt, trong khi các truy vấn liên quan đến mua sắm gần như tăng gấp đôi chỉ trong 6 tháng.
Việc sử dụng AI mạnh nhất ở các ngành hàng cần cân nhắc nhiều. Kearney cho biết tỷ lệ áp dụng dao động từ khoảng 58% ở ngành thực phẩm – đồ uống đến 74% ở ngành điện tử, nơi AI đóng vai trò trung tâm trong việc so sánh và thu hẹp lựa chọn.
Sự chuyển dịch này làm thay đổi căn bản cách người tiêu dùng khám phá thương hiệu. Các hệ thống AI có vai trò lọc, xếp hạng và đề xuất sản phẩm, đồng nghĩa với việc quyết định mua hàng có thể đã bị “định hình” bởi thuật toán trước khi người tiêu dùng tiếp cận thông điệp thương hiệu.
Kearney cho biết hơn 60% người tiêu dùng tin tưởng khuyến nghị từ AI ngang bằng hoặc hơn các nguồn chuyên gia truyền thống.
Điều này tạo ra rủi ro lớn cho doanh nghiệp: nếu không được AI “đề xuất”, thương hiệu có thể hoàn toàn bị loại khỏi tập cân nhắc của người tiêu dùng ngay từ đầu.
Doanh nghiệp cần làm gì để không bị “vô hình”?
Báo cáo nhấn mạnh các công ty phải đảm bảo thông tin về sản phẩm xuất hiện chính xác và đầy đủ trên các nguồn dữ liệu mà hệ thống AI sử dụng, từ thuộc tính sản phẩm đến đánh giá từ bên thứ ba.
Chiến lược marketing cũng đang chuyển dịch từ các chiến dịch ngắn hạn sang duy trì hiện diện liên tục. Dữ liệu có cấu trúc, có thể xác minh và dễ đọc với máy đang trở thành ưu tiên, song song với nội dung kể chuyện hướng tới con người.
Các tập đoàn đa quốc gia lớn đã coi đây là hạ tầng cốt lõi thay vì thử nghiệm. Ví dụ, LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton đã xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung trên Google Cloud, bao phủ 75 thương hiệu xa xỉ, nhằm phục vụ AI dự đoán và AI tạo sinh cho cá nhân hóa và vận hành.
Một thách thức khác là vòng lặp đề xuất của AI có thể củng cố vị thế của các thương hiệu dẫn đầu. Những thương hiệu thường xuyên được gợi ý sẽ dần trở thành “lựa chọn mặc định”, khiến chi phí cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ hoặc người mới gia nhập tăng cao.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có thể cần áp dụng khái niệm “tối ưu hóa công cụ tạo sinh” (generative engine optimisation – GEO), tức là đảm bảo thương hiệu không chỉ xuất hiện trên kết quả tìm kiếm mà còn được AI chủ động khuyến nghị.
Với các thương hiệu Ấn Độ, sự chuyển dịch này có thể quyết định ai sẽ tiếp tục hiện diện trong tâm trí người tiêu dùng khi AI trở thành “cửa ngõ” chính của thương mại.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
