Đi mua hàng nhưng hiếm khi phải trả giá niêm yết
Không cần chờ đến Black Friday, lễ, Tết hay những đợt xả hàng cuối mùa, người tiêu dùng hiện nay khá dễ bắt gặp các chương trình khuyến mại ngay trong những ngày mua sắm bình thường.
Tại nhiều cửa hàng thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng, những thông điệp như “Sale 50%”, “Giảm đến 70%”, “Mua 2 tặng 1”, “Đồng giá”, “Ưu đãi thành viên” được đặt ở vị trí dễ nhìn. Trên các kênh bán hàng trực tuyến, cuộc đua còn sôi động hơn với voucher, mã giảm giá, miễn phí vận chuyển hay ưu đãi theo khung giờ.
Khuyến mại vốn là công cụ bình thường của thị trường. Doanh nghiệp có thể giảm giá để xử lý hàng tồn, giới thiệu sản phẩm mới hoặc kích thích sức mua trong những thời kỳ thấp điểm. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là ở một số ngành hàng, khuyến mại dường như không còn mang tính thời điểm mà trở thành thường xuyên và liên tục.
Một chiếc áo, chẳng hạn, có thể được niêm yết 999.000 đồng nhưng liên tục xuất hiện trong các chương trình giảm còn 699.000 đồng, 599.000 đồng hoặc thấp hơn. Chương trình này vừa kết thúc, một chương trình khác lại bắt đầu. Khi đó, mức 999.000 đồng dù vẫn nằm trên nhãn sản phẩm nhưng chưa chắc là số tiền khách hàng thường xuyên phải trả.
Chị Nguyễn Thu Hà, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cho biết vài năm gần đây chị gần như không còn mua quần áo theo giá niêm yết.
“Trước đây thấy cửa hàng giảm 50% tôi thường nghĩ phải mua nhanh vì sợ hết chương trình. Nhưng bây giờ tháng nào cũng thấy giảm. Có khi chương trình vừa kết thúc vài ngày lại có đợt ưu đãi khác. Vì thế tôi thường chờ giảm giá rồi mới mua”, chị Hà chia sẻ.
Theo vị khách này, chính việc khuyến mại diễn ra thường xuyên đã làm thay đổi tâm lý mua sắm. Thay vì xem giảm giá là một cơ hội hiếm có, khách hàng bắt đầu coi giá sau khuyến mại mới là mức giá đáng tham khảo.
Anh Hoàng Minh, một người thường mua đồ gia dụng qua cả cửa hàng và sàn thương mại điện tử, cũng có cảm nhận tương tự. Theo anh, cùng một sản phẩm nhưng giá có thể thay đổi liên tục tùy chương trình.
“Có món niêm yết hơn 2 triệu đồng nhưng lần nào tôi vào xem cũng thấy còn khoảng 1,5–1,7 triệu đồng. Sau vài lần như vậy, tôi không còn lấy mức hơn 2 triệu đồng làm căn cứ nữa. Tôi chỉ so giá cuối cùng phải thanh toán giữa các nơi”, anh Minh nói.
Thực tế này đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: nếu một sản phẩm phần lớn thời gian được bán thấp hơn giá niêm yết, đâu mới là giá phản ánh đúng giao dịch trên thị trường?
Về nguyên tắc, giá niêm yết vẫn có vai trò giúp khách hàng biết mức giá doanh nghiệp công bố và là căn cứ để so sánh trước khi quyết định mua. Tuy nhiên, giá chỉ thực sự có ý nghĩa tham chiếu mạnh khi nó gắn tương đối sát với mức giá sản phẩm được bán trong điều kiện thông thường.
Nếu khoảng cách giữa giá niêm yết và giá thực trả kéo dài liên tục, người tiêu dùng có thể dần hình thành tâm lý rằng giá trên nhãn chỉ là “giá để giảm”.
Khi người tiêu dùng nghi ngờ những tấm biển “sale”
Khuyến mại càng phổ biến, khách hàng càng có nhiều cơ hội mua hàng với giá thấp hơn. Xét ở góc độ cạnh tranh, đây rõ ràng là tín hiệu có lợi cho người tiêu dùng. Nhưng mặt khác, cuộc đua giảm giá kéo dài cũng đang khiến hành vi mua sắm thay đổi.
Một bộ phận khách hàng không còn hỏi “sản phẩm giá bao nhiêu?” mà chuyển sang hỏi “đang giảm bao nhiêu?”. Đây là khác biệt nhỏ về câu chữ nhưng phản ánh sự thay đổi khá lớn trong cách cảm nhận giá trị hàng hóa.
Chẳng hạn, một sản phẩm niêm yết 1 triệu đồng và giảm 50% xuống còn 500.000 đồng dễ tạo cảm giác hấp dẫn hơn một sản phẩm được bán ổn định ở mức 520.000 đồng, dù số tiền cuối cùng người mua bỏ ra gần như tương đương.
Con số phần trăm giảm giá vì vậy có khả năng tác động mạnh đến quyết định mua hàng. Chị Thu Hà cho biết có lần từng mua một chiếc váy chỉ vì cửa hàng thông báo giảm tới 60%. “Lúc đó tôi nghĩ từ hơn một triệu xuống còn vài trăm nghìn là rất rẻ. Nhưng sau này quay lại vẫn thấy cửa hàng có chương trình giảm tương tự. Tôi mới nhận ra mình không cần phải mua vội như lúc đầu đã nghĩ”, chị kể lại.
Đây cũng là lý do người tiêu dùng ngày càng cần nhìn vào giá cuối cùng phải thanh toán, thay vì chỉ chú ý tới tỷ lệ giảm.
Một sản phẩm giảm 70% chưa chắc rẻ hơn sản phẩm giảm 30% tại cửa hàng khác. Muốn biết ưu đãi có thực sự hấp dẫn, khách hàng cần so sánh giá của cùng hoặc những sản phẩm tương đương trên nhiều kênh bán, đồng thời theo dõi giá trong một khoảng thời gian thay vì chỉ nhìn vào giá gạch ngang xuất hiện tại thời điểm mua.
Ở chiều ngược lại, khuyến mại liên tục cũng có thể tạo ra một bài toán khó cho chính doanh nghiệp. Khi khách hàng quen với mức giảm 30 - 50%, việc quay trở lại bán theo giá niêm yết có thể trở nên khó khăn. Người mua sẵn sàng trì hoãn quyết định và chờ đợt khuyến mại tiếp theo.
Khi đó, doanh nghiệp vô tình bước vào vòng xoáy: giảm giá để kích cầu, khách hàng quen mua hàng giảm giá, doanh nghiệp lại phải tiếp tục giảm để kéo khách trở lại.
Đối với thị trường bán lẻ, câu chuyện vì thế không chỉ nằm ở việc cửa hàng giảm bao nhiêu phần trăm. Điều đáng quan tâm hơn là một sản phẩm thực sự được bán ở giá niêm yết trong bao nhiêu ngày của tháng, bao nhiêu ngày nằm trong chương trình ưu đãi và mức giá nào tạo ra phần lớn giao dịch.
Nếu chiếc áo niêm yết 999.000 đồng nhưng 25 ngày trong tháng được bán 599.000 đồng, con số đáng để người tiêu dùng quan tâm có lẽ không còn là 999.000 đồng.
Khuyến mại vẫn là một phần tất yếu của cạnh tranh và người mua chính là đối tượng được hưởng lợi khi các nhà bán lẻ chạy đua về giá. Nhưng khi “sale” từ sự kiện đặc biệt trở thành câu chuyện quanh năm, giá niêm yết cũng cần phản ánh ngày càng sát hơn giá trị giao dịch thực tế.
Bởi sau cùng, điều người tiêu dùng cần không phải một tấm biển ghi “giảm 70%” thật lớn, mà là biết chính xác món hàng trước mặt thực sự đáng giá bao nhiêu và mình đang tiết kiệm được bao nhiêu tiền.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
