Giá dầu tăng gần 10%, vàng bật mạnh khi rủi ro leo thang
Giá dầu Brent trong phiên quốc tế tăng gần 10%, lên quanh mốc 80 USD/thùng. Đây là mức tăng mạnh nhất trong nhiều tháng trở lại đây. Giới phân tích cảnh báo nếu xung đột ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lượng dầu thương mại toàn cầu - giá dầu có thể tiếp tục leo thang và không loại trừ khả năng quay lại mốc 100 USD/thùng như từng xảy ra trong giai đoạn khủng hoảng năng lượng năm 2022.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu dầu toàn cầu hiện dao động quanh mức 102 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, công suất dự phòng của các nước OPEC+ chỉ vào khoảng vài triệu thùng/ngày. Nếu nguồn cung từ khu vực Trung Đông bị gián đoạn đáng kể, thị trường có thể nhanh chóng rơi vào trạng thái thiếu hụt cục bộ.
Song song với đà tăng của dầu, vàng - tài sản trú ẩn truyền thống tăng hơn 3%, có thời điểm vượt 5.400 USD/ounce khi dòng tiền tìm nơi an toàn. Đồng USD cũng mạnh lên so với nhiều đồng tiền chủ chốt, phản ánh xu hướng phòng thủ của nhà đầu tư toàn cầu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có dấu hiệu hạ nhiệt do nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn gia tăng.
Khi rủi ro địa chính trị tăng cao, phản ứng đầu tiên của thị trường là dịch chuyển vốn khỏi tài sản rủi ro. Dầu tăng vì lo ngại thiếu cung, còn vàng và USD tăng do nhu cầu trú ẩn. Điều đáng lưu ý là mức tăng lần này diễn ra rất nhanh, cho thấy tâm lý thị trường đang khá nhạy cảm.
Chứng khoán thế giới lao dốc, thị trường vùng Vịnh tạm ngừng giao dịch
Trái ngược với nhóm hàng hóa, thị trường chứng khoán tại nhiều khu vực ghi nhận sắc đỏ chiếm ưu thế. Các chỉ số lớn tại châu Âu và châu Á đồng loạt điều chỉnh. Chỉ số FTSE 100 của Anh giảm khoảng 1% trong phiên, DAX của Đức và Nikkei 225 của Nhật Bản cũng lùi điểm.
Nhóm cổ phiếu hàng không, vận tải và du lịch chịu áp lực lớn nhất. Một số mã cổ phiếu trong ngành này giảm từ 7-10% do lo ngại chi phí nhiên liệu tăng và nguy cơ gián đoạn các tuyến bay quốc tế. Trong bối cảnh giá dầu leo thang, biên lợi nhuận của các hãng hàng không vốn đã mỏng càng bị siết chặt.
Đáng chú ý, các sàn giao dịch tại Abu Dhabi và Dubai đã quyết định tạm dừng giao dịch trong hai ngày nhằm hạn chế biến động quá mức. Đây là động thái hiếm thấy, phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường tài chính khu vực trước diễn biến địa chính trị.
Theo dữ liệu lịch sử của Ngân hàng Thế giới, trong các giai đoạn giá dầu tăng sốc từ 50 -75%, tăng trưởng kinh tế toàn cầu thường suy giảm đáng kể do chi phí năng lượng cao làm giảm tiêu dùng và đầu tư. Nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng cho thấy, cứ mỗi 10% giá dầu tăng có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,2-0,3 điểm phần trăm.
Giá dầu tăng không chỉ ảnh hưởng nhóm năng lượng mà còn lan rộng sang vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Nếu giá duy trì ở vùng cao trong vài tháng, tác động tới lạm phát và tăng trưởng sẽ rõ rệt hơn”.
Ngoài yếu tố chi phí, tâm lý nhà đầu tư cũng bị tác động mạnh. Khi bất ổn gia tăng, dòng tiền có xu hướng rút khỏi cổ phiếu, đặc biệt là tại các thị trường mới nổi, để chuyển sang các tài sản có độ an toàn cao hơn.
Áp lực tỷ giá và lạm phát gia tăng, nhà đầu tư cần thận trọng
Biến động quốc tế cũng tạo sức ép lên thị trường mới nổi. Đồng USD mạnh lên khiến nhiều đồng tiền châu Á giảm giá. Áp lực tỷ giá gia tăng trong bối cảnh dòng vốn quốc tế có xu hướng quay về Mỹ và các nền kinh tế phát triển.
Tại Việt Nam, tỷ giá trung tâm điều chỉnh nhẹ theo xu hướng chung của thị trường quốc tế. Dù mức biến động chưa lớn, song các chuyên gia cho rằng nếu giá dầu tiếp tục leo thang, nguy cơ “nhập khẩu lạm phát” sẽ gia tăng. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu, do đó chi phí sản xuất và vận tải có thể bị đẩy lên cao.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, nhóm giao thông và năng lượng thường có tác động lan tỏa lớn tới chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong các đợt tăng giá xăng dầu trước đây, CPI có thể tăng thêm 0,1-0,15 điểm phần trăm chỉ sau một kỳ điều chỉnh giá.
Một chuyên gia tài chính, dấu tên khuyên rằng: “Trong giai đoạn biến động mạnh, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy cao và đa dạng hóa danh mục. Các tài sản phòng thủ có thể đóng vai trò cân bằng, nhưng cần tránh tâm lý chạy theo biến động ngắn hạn. Quan trọng nhất là phải kiểm soát được tỷ lệ rủi ro trong tổng tài sản”.
Ở góc độ doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành vận tải, logistics, thủy sản và sản xuất công nghiệp nặng, việc chủ động xây dựng kịch bản giá nhiên liệu cao là cần thiết. Một số doanh nghiệp lớn đã áp dụng biện pháp phòng ngừa rủi ro giá dầu thông qua hợp đồng tương lai hoặc thỏa thuận cố định giá nhiên liệu, song không phải đơn vị nào cũng đủ nguồn lực thực hiện.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng thị trường có thể sớm ổn định nếu căng thẳng được kiểm soát. Trước đó, đầu tháng 2, chứng khoán Mỹ từng ghi nhận đà phục hồi nhờ kỳ vọng tăng trưởng ở nhóm công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), cho thấy dòng tiền vẫn sẵn sàng quay lại khi rủi ro hạ nhiệt.
Thị trường tài chính ngày 3/2/2026 cho thấy mức độ nhạy cảm cao trước yếu tố địa chính trị. Giá dầu và vàng tăng mạnh trong khi chứng khoán chịu áp lực là minh chứng cho trạng thái phòng thủ bao trùm toàn cầu. Trong bối cảnh rủi ro còn hiện hữu và triển vọng vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến thực tế tại Trung Đông, sự thận trọng, kỷ luật đầu tư và quản trị rủi ro chặt chẽ được xem là “lá chắn” quan trọng nhất đối với cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư cá nhân.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
