Phát triển công nghiệp đường sắt đồng bộ, hiệu quả

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, phát triển công nghiệp đường sắt phải hướng tới từng bước tự chủ quốc gia, bảo đảm hiệu quả đầu tư, tránh trùng lặp, lãng phí nguồn lực và đáp ứng nhu cầu phát triển hệ thống đường sắt Việt Nam.

Bảo đảm hiệu quả tổng thể, tránh chồng chéo

Theo Cổng Thông tin Chính phủ, chiều 16/11, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Tổ hợp công nghiệp đường sắt.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, phát triển công nghiệp đường sắt trong nước là điều kiện quan trọng để hiện đại hóa hệ thống đường sắt Việt Nam. Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị đã xác định yêu cầu ưu tiên phát triển công nghiệp đường sắt đồng bộ với các ngành công nghiệp khác, từng bước tự chủ trong bảo trì, sản xuất phương tiện, vật tư, trang thiết bị đường sắt. Luật Đường sắt năm 2025 cũng đặt ra yêu cầu gắn các dự án đường sắt với chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực trong nước.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu triển khai Tổ hợp công nghiệp đường sắt. Trong khi đó, Hà Nội có đề xuất đầu tư khu công nghiệp đường sắt tại vị trí gần khu vực đang được Bộ Xây dựng nghiên cứu, với chức năng, nhiệm vụ tương tự.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, nhu cầu phát triển công nghiệp đường sắt phải được tính toán phù hợp với quy mô mạng lưới đường sắt Việt Nam. Việc hình thành nhiều khu công nghiệp riêng biệt phục vụ từng loại hình đường sắt, nếu thiếu phối hợp chặt chẽ, có thể dẫn đến đầu tư trùng lặp, dư thừa công suất và lãng phí nguồn lực.

Trong điều kiện ngân sách nhà nước còn hạn chế, cần khuyến khích doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia những lĩnh vực có khả năng thực hiện, để ngân sách nhà nước tập trung cho các nhiệm vụ cần thiết khác.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, theo Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô khoảng 250 ha đã được xác định tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, thành phố Hà Nội.

Phát triển công nghiệp đường sắt đồng bộ hiệu quả
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Tổ hợp công nghiệp đường sắt (Ảnh: chinhphu.vn)

Bộ Xây dựng đang tổ chức lập quy hoạch chi tiết, làm cơ sở chuẩn bị đầu tư theo quy định pháp luật. Tổ hợp được định hướng thực hiện các chức năng nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, sản xuất, lắp ráp, bảo trì và cung cấp sản phẩm công nghiệp phục vụ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Bộ Xây dựng thống nhất với định hướng chỉ hình thành một tổ hợp công nghiệp đường sắt tại khu vực này, tránh xây dựng hai cơ sở có chức năng tương tự nằm gần nhau. Tuy nhiên, đề xuất của doanh nghiệp được nghiên cứu theo pháp luật về đầu tư, trong khi Bộ Xây dựng đang triển khai nhiệm vụ theo trình tự đầu tư công. Vì vậy, cần làm rõ hình thức đầu tư, khả năng kết hợp các nguồn lực và phương thức tổ chức thực hiện để đẩy nhanh tiến độ.

Các ý kiến tại cuộc họp cũng cho rằng việc phát triển Tổ hợp công nghiệp đường sắt cần huy động nguồn lực của cả Nhà nước và doanh nghiệp, trong đó đầu tư công tập trung vào hạ tầng, khuyến khích doanh nghiệp tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp. Việc lựa chọn hình thức đầu tư cần làm rõ phạm vi, trách nhiệm của từng bên, bảo đảm hiệu quả tổng thể, tránh chồng chéo và phân tán nguồn lực.

Các ý kiến thảo luận lưu ý, quy mô đầu tư tổ hợp phải căn cứ vào nhu cầu thị trường, khả năng khai thác lâu dài, tránh phát triển năng lực sản xuất vượt quá nhu cầu thực tế. Bên cạnh hoạt động sản xuất, lắp ráp phương tiện trong giai đoạn đầu, cần tính đến nhu cầu bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, thử nghiệm và kiểm định trong quá trình khai thác; đồng thời bảo đảm kết nối tổ hợp với mạng lưới đường sắt.

Về công nghệ, các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu xây dựng tiềm lực công nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng trong nước, xác định rõ những năng lực công nghệ cần tự chủ. Việc lựa chọn, chuyển giao công nghệ phải gắn với quy mô thị trường, khả năng tiếp nhận, làm chủ, duy trì và nâng cấp công nghệ sau chuyển giao, bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài.

Hướng tới nâng cao năng lực công nghiệp đường sắt của Việt Nam

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận sự thống nhất cao tại cuộc họp về yêu cầu tránh hình thành nhiều tổ hợp công nghiệp đường sắt có chức năng tương tự, gây đầu tư trùng lặp, phân tán nguồn lực. Với quy mô mạng lưới đường sắt và năng lực công nghiệp hiện nay của Việt Nam, việc đầu tư tổ hợp cần được tính toán phù hợp với nhu cầu sản xuất, lắp ráp, bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm định phương tiện, bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, mục tiêu phát triển công nghiệp đường sắt là từng bước xây dựng năng lực tự chủ của quốc gia, không phải tự chủ của riêng một doanh nghiệp. Dù được đầu tư bằng nguồn lực của doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước hay các thành phần kinh tế khác, việc phát triển tổ hợp phải hướng tới nâng cao năng lực công nghiệp đường sắt của Việt Nam.

Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, việc các doanh nghiệp hợp tác, khai thác chung năng lực sản xuất, bảo trì, sửa chữa của tổ hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư của cả quốc gia và doanh nghiệp.

Trên cơ sở đề xuất của Hà Nội, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu triển khai nhanh để đáp ứng tiến độ phát triển đường sắt đô thị. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Thành phố theo Luật Thủ đô và các quy định pháp luật liên quan thì Hà Nội có thể xem xét, thực hiện theo thẩm quyền.

Việc xem xét phương án đầu tư phải bảo đảm các yêu cầu của Luật Đường sắt, định hướng phát triển đường sắt Việt Nam và các tiêu chuẩn liên quan. Tổ hợp phải có khả năng phục vụ cả đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia hiện hữu và đường sắt tốc độ cao, không chỉ đáp ứng nhu cầu riêng của đường sắt đô thị Hà Nội.

Tin khác
Từ cuối năm 2028, công chứng viên được công chứng tất cả giao dịch bất động sản
Từ cuối năm 2028, công chứng viên được công chứng tất cả giao dịch bất động sản

Từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.

Mở cao điểm chống buôn lậu dịp Tết 2027, siết quản lý hàng giả trên không gian mạng
Mở cao điểm chống buôn lậu dịp Tết 2027, siết quản lý hàng giả trên không gian mạng

Trước diễn biến phức tạp của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả, đặc biệt là vi phạm về sở hữu trí tuệ tăng hơn 180% trong quý III/2026, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã phát động đợt cao điểm kiểm tra trên phạm vi toàn quốc.

Từ năm 2027, hàng hóa tiêu thụ trong nước áp dụng quy định riêng về xuất xứ Việt Nam
Từ năm 2027, hàng hóa tiêu thụ trong nước áp dụng quy định riêng về xuất xứ Việt Nam

Nghị định số 384/2026/NĐ-CP sẽ tạo lập cơ sở pháp lý thống nhất để xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trên thị trường nội địa. Có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, quy định này vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động công bố xuất xứ, vừa tăng công cụ quản lý, kiểm soát hành vi gian lận, giả mạo nguồn gốc hàng hóa.

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán
Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán

Với 463/464 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Hà Nội phối hợp cùng các địa phương thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng nông sản an toàn
Hà Nội phối hợp cùng các địa phương thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng nông sản an toàn

Hà Nội và các tỉnh, thành phố ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030 nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển thị trường nông, lâm, thủy sản.

Kết nối dữ liệu, quản lý chặt các giao dịch trên không gian mạng
Kết nối dữ liệu, quản lý chặt các giao dịch trên không gian mạng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc đảm bảo mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ.

Thực phẩm Việt cần thêm cơ hội tiếp cận hệ thống bán lẻ trong nước
Thực phẩm Việt cần thêm cơ hội tiếp cận hệ thống bán lẻ trong nước

Với quy mô tiêu dùng thực phẩm hơn 5.100 tỷ đồng mỗi ngày, thị trường nội địa đang mở ra dư địa lớn cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, để sản phẩm trong nước hiện diện bền vững trên các hệ thống phân phối, cần thu hẹp khoảng cách về thông tin, tiêu chuẩn và niềm tin giữa nhà sản xuất, nhà cung ứng với các nhà bán lẻ.

Lần đầu tiên, Việt Nam tiếp nhận “trọn gói” công nghệ y tế chiến lược từ Nhật Bản
Lần đầu tiên, Việt Nam tiếp nhận “trọn gói” công nghệ y tế chiến lược từ Nhật Bản

Ngày 9/11, Bệnh viện Tâm Anh và Tập đoàn Y tế Grandsoul công bố hoàn tất chuyển giao công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch điều trị ung thư và các bệnh mạn tính.

Tin mới
Đọc nhiều
Xu hướng đọc